Koncepcja rozwoju e-transportu publicznego we Wrocławiu nagrodzona w konkursie „Za wybitne osiągnięcia w dziedzinie techniki”

Jerzy Ładysz, Grażyna Tołoczko

doi:10.37190/arc190412

Streszczenie

Opracowanie koncepcyjne Wytyczne w zakresie planowania przestrzennego rozwoju e-transportu publicznego we Wrocławiu zostało nagrodzone w konkursie Wrocławskiej Rady Federacji Stowarzyszeń Naukowo-Technicznych NOT za wybitne i innowacyjne osiągnięcia w dziedzinie techniki w 2017 r. W artykule przedstawiono fragment części graficznej projektu dyplomowego oraz podstawowe jego założenia. Istotą proponowanych rozwiązań jest alternatywne, perspektywiczne przejście we Wrocławiu w transporcie miejskim z autobusów spalinowych i hałaśliwych tramwajów na transport elektryczny, ze wskazaniem trolejbusów hybrydowych jako najbardziej uzasadnionych ekonomicznie i środowiskowo, a także sprawdzonych w praktyce w innych miastach.

2019

4(60)

DOI: 10.37190/arc190412

* ORCID: 0000-0001-5980-6808. Wydział Architektury Poli-

techniki Wrocławskiej / Faculty of Architecture, Wrocław University of

Science and Technology.

** ORCID: 0000-0003-2762-5118. Wydział Architektury Poli-

techniki Wrocławskiej / Faculty of Architecture, Wrocław University of

Science and Technology.

Dwudziestego listopada 2018 r. Prezes Zarządu Wro-

cławskiej Rady Federacji Stowarzyszeń Naukowo-Tech-

nicznych NOT mgr inż. Tadeusz Nawracaj wręczył

w Domu Technika we Wrocławiu laury przyznane w kon-

kursie „Za wybitne osiągnięcia w dziedzinie techniki”

(il. 1). Uroczystość odbyła się podczas XLIV Wrocław-

skich Dni Nauki i Techniki „Nauka, osiągnięcia, technika

w roku jubileuszu odzyskania niepodległości” [1], [2].

Konkurs „Za wybitne osiągnięcia w dziedzinie techni-

ki” jest organizowany od 1968 r. Jego celem jest m.in.

inspirowanie twórczych postaw zespołów lub osób oraz

promocja i wyróżnianie wybitnych rozwiązań techniczno-

-ekonomicznych. Nagrody w konkursie przyznawane są

On November 20, 2018 in the Technician’s House in

Wrocław, Tadeusz Nawracaj, the President of the Mana-

gement Board of the Wrocław Council of the Federation

of Scientic and Technical Associations NOT, awarded

laurels in the competition “For outstanding achievements

in the eld of technology” (Fig. 1). The ceremony took

place during the XLIV Wrocław Science and Technology

Days “Science, achievements, technology in the year of

jubilee of regaining independence” [1], [2].

The competition “For outstanding achievements in the

eld of technology” has been organized since 1968. Its

goal is, among others, to inspire the creative attitudes of

teams or individuals, and to promote and award outstand-

ing technical and economic solutions. Prizes in the com-

petition are awarded for innovative achievements, e.g.,

in the eld of organizational and economic solutions and

environment protection [3].

One of the ve awarded achievements was “Spatial

planning guidelines for development of public e-transport

in Wrocław”. This project is based on the diploma thesis

Koncepcja rozwoju e-transportu publicznego we Wrocławiu

nagrodzona w konkursie „Za wybitne osiągnięcia w dziedzinie techniki”

Concept of public e-transport development in Wrocław

awarded in the competition

“For outstanding achievements in the field of technology”

Prezentacje/Presentations

Autorzy/Authors: Jerzy Ładysz*, Grażyna Tołoczko**

Nagroda/Award: Nagroda w konkursie Wrocławskiej Rady Federacji Stowarzyszeń Naukowo-Technicznych NOT za

wybitne i innowacyjne osiągnięcia w dziedzinie techniki w 2017 r. / Award in the competition of the Wrocław Council

of Federation of Scientic and Technical Associations NOT for outstanding and innovative achievements in the eld

of technology in 2017. /Award in the competition of the Wrocław Council of Federation of Scientic and Technical Asso-

ciations NOT for outstanding and innovative achievements in the eld of technology in 2017.

162 Prezentacje/Presentations

za innowacyjne osiągnięcia m.in. w dziedzinie rozwiązań

organizacyjno-ekonomicznych i ochrony środowiska [3].

Jednym z pięciu nagrodzonych osiągnięć były Wy -

tycz ne w zakresie planowania przestrzennego rozwoju

e-transportu publicznego we Wrocławiu. Opiera się ono

na pracy dyplomowej inż. Grażyny Tołoczko, napisa-

nej pod kierunkiem dr. inż. Jerzego Ładysza w Katedrze

Urbanistyki i Procesów Osadniczych Wydziału Architek-

tury PWr [1], [2].

Istotą proponowanych rozwiązań jest alternatywne,

perspektywiczne przejście we Wrocławiu w transporcie

miejskim z autobusów spalinowych i tramwajów na trans-

port elektryczny, ze wskazaniem duotrolejbusów (inaczej

zwanych trolejbusami hybrydowymi, czyli z akumulato-

rami wystarczającymi na kilkadziesiąt kilometrów jazdy)

jako najbardziej uzasadnionych ekonomicznie i środowi-

skowo, a także sprawdzonych w praktyce (w Gdyni, Lu-

blinie, Tychach) [4], [5].

Inspiracją wyboru tematu było zaangażowanie Urzędu

Miasta Wrocławia w przygotowanie do wdrażania polityki

elektromobilności w mieście [6] i poszukiwanie koncepcji,

innowacyjnych pomysłów, wniosków racjonalizatorskich

w tym obszarze. Główne cele pracy to: 1) iden tykacja

i ocena uwarunkowań rozwoju elektrycznego transportu

miejskiego we Wrocławiu, 2) przygotowanie wytycznych

w zakresie planowania przestrzennego rozwoju e-trans-

Il. 1. Autorka nagrodzonej pracy G. Tołoczko,

promotor J. Ładysz (po lewej),

Prodziekan ds. Studenckich WA PWr P. Pach (po prawej)

na ceremonii wręczenia nagród w Domu Technika we Wrocławiu

(fot. P. Stopka)

Fig. 1. Author of awarded thesis G. Toloczko,

supervisor J. Ladysz (on the left), Vice-Dean for Student Affairs

P. Pach (on the right) at the ceremony at the Technician’s House

in Wrocław (photo by P. Stopka)

of Grażyna Toloczko Eng., written under the supervision

of Jerzy Ladysz PhD. Eng. from the Department of Urban

Planning and Settlement Processes of the Faculty of Ar-

chitecture, Wrocław University of Science and Technol-

ogy [1], [2].

The main idea of the research is an alternative, for-

ward-looking replacement of combustion buses and trams

by electric transport in Wrocław city transport system, with

a recommendation of battery trolleybuses (also known as

duo-trolleybuses or hybrid trolleybuses, with batteries

sucient for driving tens of kilometres) as the most eco-

nomically and environmentally reasonable, as well as pro-

ven in practice (in Gdynia, Lublin, Tychy) [4], [5].

The inspiration for choosing this topic was the involve-

ment of Wrocław municipality in the implementation of

the electromobility policy in the city [6] and searching for

concepts, innovative ideas and rationalization proposals

in this area. The main objectives of the study are: 1) iden-

tication and assessment of the conditions for the devel-

opment of electric urban transport in Wrocław, 2) elab-

oration of the spatial planning guidelines for e-transport

development, including cost minimization of public trans-

port, as well as optimization of the public space usage, im-

provement of quality of life of residents and improvement

of the natural environment quality. On the basis of ana-

lyzes of natural conditions (air pollution, noise emission),

demography, transport (Fig. 2), legal regulations and the

results of the survey conducted by G. Toloczko in Sep-

tember–November 2017 among 74 residents of Wrocław

and employees of the City Hall, as the most benecial

from the nancial, socio-economic, ecological, spatial

and technical point of view, the variant of further devel-

opment of the public transport system in Wrocław based

on battery trolleybuses, which, if not connected to electric

traction, can cover several dozen kilometres – depends of

the vehicle size and its battery capacity, was chosen. Re-

placement of noisy trams dependent of electric traction

and traditional combustion buses, by the proposed battery

trolleybuses can bring numerous measurable benets to

the city and its inhabitants.

The study is in full accordance with the electromobility

policy of Poland and the European Union [7], [8]. Ana-

lyzes and research were conducted during the period of

legislative work on the draft Act on electromobility and

alternative fuels (came into force on 22.02.2018) [9], [10],

aimed to create proper conditions for the popularization of

electric transport in Poland. The proposed solutions are

consistent, inter alia, with the “National City Policy 2023”

[11], the Electromobility Development Plan “Energy for

the Future” [12], the “State Transport Policy for the years

2005–2025” [13], the Seventh General EU Environmen-

tal Action Plan until 2020 and others. Electromobility is

currently recognized as one of the industrial and techno-

logical niches in which Poland is able not only to catch up

with the most developed countries of the world, but also

to successfully compete with them [14].

The proposed technical and organizational solutions

(replacement of traditional public transport by battery

trolleybuses) are recommended for use in all cities with

existing trolleybus and/or tram traction [15].

Prezentacje/Presentations 163

portu, z uwzględnieniem minimalizacji kosztów funk-

cjonowania komunikacji miejskiej, a także optymalizacji

wykorzystania przestrzeni publicznej, poprawy jakości

życia mieszkańców i jakości środowiska naturalnego. Na

podstawie analiz uwarunkowań przyrodniczych (zanie-

czyszczenia powietrza, emisji hałasu), demogracznych,

transportowych (il. 2), regulacji prawnych i wyników ba-

dania ankietowego przeprowadzonego przez G. Tołoczko

we wrześniu–listopadzie 2017 r. wśród 74 mieszkańców

Wrocławia i pracowników Urzędu Miasta jako najbar-

dziej korzystny z nansowego, społeczno-ekonomiczne-

go, ekologicznego, przestrzennego i technicznego punk-

tu widzenia wybrano wariant dalszego rozwoju systemu

transportu publicznego we Wrocławiu na bazie trolejbusu

hybrydowego, który niepodłączony do trakcji elektrycz-

nej może przejechać kilkadziesiąt kilometrów – w zależ-

ności od wielkości pojazdu i pojemności baterii. Zastąpie-

nie hałasujących, uzależnionych od trakcji elektrycznej

tramwajów i tradycyjnych spalinowych autobusów pro-

ponowanym środkiem transportu może przynieść liczne

wymierne korzyści miastu i jego mieszkańcom.

Opracowanie wpisuje się przede wszystkim w politykę

elektromobilności Polski i Unii Europejskiej [7], [8]. Ana-

lizy i badania wykonano w okresie prac legislacyjnych

nad projektem Ustawy o elektromobilności i paliwach

alternatywnych (weszła w życie 22.02.2018) [9], [10],

która ma stworzyć warunki do upowszechnienia transpor-

tu elektrycznego w Polsce. Proponowane rozwiązania są

The implementation of the proposed solution could

have a signicant positive impact on:

– improvement of air quality in the city, including re-

duction of greenhouse gas emission, inter alia CO

(the

eect of the transition from combustion vehicles in urban

transport to zero-emission vehicles) [16], [17],

– increase of renewable resources in energy consump-

tion and reduction of consumption of oil resources,

– reduction of noise pollution in the streets and at road

intersections [18] (the eect of replacing noisy trams and

combustion buses with silent battery trolleybuses),

– greater possibilities for the operation of municipal

public transport during quiet hours, resulting from less

vehicle noise,

– improvement of travel comfort (less vibration felt by

a passenger in a battery trolleybus compared to vibrations

occurring in the tram and combusted bus),

– reduction of travel time through the city by public

transport (the eect of separating lanes for battery trolley-

buses in place of existing tram tracks, planning new lines

with separate lanes for battery trolleybuses),

– reduction of travel time through the city by car (the

eect of shifting public transport from car lanes to sepa-

rate lanes for battery trolleybuses),

– improvement of the readability of public transport

connections in the city, facilitation of travel planning

(lines and stops of one mode of transport – battery trol-

leybuses – instead of tram and bus lines and stops, often

Il. 2. Wnioski z analizy uwarunkowań rozwoju istniejącej sieci autobusowej i tramwajowej we Wrocławiu (oprac. G. Tołoczko, promotor J. Ładysz)

Fig. 2. Conclusions from the analysis of development conditions of the existing bus and tram network in Wrocław

(by G. Toloczko, supervisor J. Ladysz)

164 Prezentacje/Presentations

zgodne m.in. z Krajową Polityką Miejską 2023 [11], Pla-

nem Rozwoju Elektromobilności w Polsce „Energia do

przyszłości” [12], Polityką Transportową Państwa na lata

2005–2025 [13], Siódmym ogólnym unijnym programem

działań w zakresie środowiska naturalnego do 2020 r. i in-

nymi. Elektromobilność jest uznawana obecnie za jedną

z przemysłowych i technologicznych nisz, w których Pol-

ska może nie tylko gonić najbardziej rozwinięte państwa

świata, ale też skutecznie z nimi konkurować [14].

Proponowane rozwiązania techniczne i organizacyjne

(zastąpienie tradycyjnych środków transportu publiczne-

go trolejbusami hybrydowymi) są wskazane do zastoso-

wania we wszystkich miastach z istniejącą trakcją trolej-

busową i/lub tramwajową [15].

Wdrożenie proponowanego rozwiązania mogłoby

mieć istotny pozytywny wpływ na:

– poprawę jakości powietrza w mieście, w tym zmniej-

szenie emisji gazów cieplarnianych, m.in. CO

(efekt

przejścia z pojazdów spalinowych w transporcie miejskim

na pojazdy zeroemisyjne) [16], [17],

– wzrost wykorzystania energii ze źródeł odnawial-

nych oraz zmniejszenie zużycia zasobów ropy naftowej,

– zmniejszenie zanieczyszczenia hałasem przy ulicach

i skrzyżowaniach [18] (efekt zastąpienia hałaśliwych

tramwajów i autobusów spalinowych cichymi trolejbusa-

mi hybrydowymi),

– większe możliwości funkcjonowania miejskiego

transportu publicznego w godzinach ciszy nocnej wyni-

kające z mniejszego hałasu pojazdów,

– poprawę komfortu podróży (mniejsze wibracje od-

czuwane przez pasażera w trolejbusie hybrydowym w po-

równaniu z wibracjami występującymi w tramwaju i au-

tobusie spalinowym),

– skrócenie czasu przejazdu przez miasto transportem

publicznym (efekt wydzielenia pasów dla trolejbusów hy-

brydowych w miejscu istniejących torów tramwajowych,

planowanie nowych linii z wydzielonymi pasami dla tro-

lejbusów hybrydowych),

– skrócenie czasu przejazdu przez miasto transportem

samochodowym (efekt przesunięcia transportu publicz-

nego z pasów dla samochodów na wydzielone pasy dla

trolejbusów hybrydowych),

– poprawę czytelności połączeń transportem publicz-

nym na terenie miasta, ułatwienie planowania podróży

(linie i przystanki jednego środka transportu – trolejbu-

sów hybrydowych – zamiast linii i przystanków tramwa-

jowych i autobusowych, często dublowanych, spowoduje

znaczne uproszczenie schematu transportu miejskiego),

– wzrost efektywności wykorzystania przestrzeni miej-

skiej (efekt usunięcia dublujących się przystanków au-

tobusowych i tramwajowych, przeznaczenia zatok przy

istniejących przystankach autobusowych na inne potrzeb-

ne funkcje, np. miejsca postojowe, tereny zieleni) (il. 2).

Jak wynika z wykonanej przez G. Tołoczko na począt-

ku 2018 r. inwentaryzacji przystanków tramwajowych

i autobusowych we Wrocławiu, na terenie miasta zostało

wybudowanych i funkcjonuje 247 zdublowanych przy-

stanków (przystanek autobusowy obok tramwajowego).

Na 39 z nich autobus zatrzymuje się na specjalnie ozna-

czonej części jezdni. Średnio każdy taki przystanek wraz

duplicated, will signicantly simplify the scheme of urban

transport),

– increase of the eciency of using urban space (the

eect of removing duplicated bus and tram stops, the use

of bays at existing bus stops for other necessary functions,

e.g. parking spaces, green areas) (Fig. 2). As it results

from the inventory of tram and bus stops made by G. To-

loczko at the beginning of 2018, 247 duplicated stops

(separated bus stop near to the tram stop) were built and

still exist in the city. At 39 of them the bus stops on a spe-

cially marked part of the road. On average, each such stop

with a bus shelter covers about 135 m

. Their total area

in the city is about 5,265 m

. The remaining 208 stops

have separate bus bays, which, together with a separate

space for a bus shelter, cover about 210 m

. In total, these

stops occupy about 43,680 m

of the city’s territory. Both

types of duplicated bus stops occupy about 4.9 hectares

(ha), which can be used for other purposes (Fig. 2). It has

been calculated that bus and tram lines running on sepa-

rate, parallel lanes are 53.9 km long. Assuming that the

lane is about 2.5 m wide, the duplicated bus lines cover

about 134,675 m

of the city’s territory. With the resigna-

tion from tram transport, the demand for tram depots will

decrease. By closing two depots with the smallest areas,

the city will gain 2.4 ha in Kamienna Street and 4.1 ha in

Ołbińska Street. By implementing the idea of electromo-

bility in public transport, choosing one mode of transport,

e.g., battery trolleybus, the city will gain a total of about

25 ha of space for other purposes,

– increase of the urban public transport attractiveness

in comparison with private car transport (quiet, fast, zero-

emission public transport with a clear network of stops

and lines will increase the number of public transport

passengers and reduce the number of people travelling

around the city by car, which is conrmed by the results

of the aforementioned survey),

– improvement of the exibility of planning urban

transport routes (compared to the current state, battery

trolleybuses will be able to operate not only in streets/

areas in the city with and without electric traction and

tram tracks, but also in neighbouring municipalities, what

allows to create a coherent Wrocław Functional Area pub-

lic transport system on their basis, instead of separate pub-

lic transport systems of particular municipalities),

– improvement of the nancial eciency of the urban

transport system in the long run (after the initial nan-

cial expenditures on the purchase of battery trolleybuses

and adaptation of the technical infrastructure to their op-

eration, there will be a reduction in per unit costs due to

the highest eciency of this mode of transport compared

to, inter alia, combustion and electric buses; in addition,

projects on e-mobility, zero-emission economy, anti-smog

activities, which include expenditure on the purchase of

battery trolleybuses and adaptation of technical infrastruc-

ture to their operation, are eligible for funding from Eu-

ropean funds as a priority, which will signicantly reduce

the city’s investment expenditures).

Transport congestion and smog are still growing key

problems, they even constitute development thresholds

for many cities [19], including Wrocław. The proposed

Prezentacje/Presentations 165

z wiatą przystankową zajmuje około 135 m

. Łączna ich

powierzchnia na obszarze miasta wynosi około 5265 m

Pozostałe 208 przystanków ma wydzieloną zatokę auto-

busową, która wraz z wydzielonym na chodniku miej-

scem na wiatę zajmuje około 210 m

. Łącznie te przy-

stanki zajmują około 43 680 m

powierzchni miasta.

Oba rodzaje zdublowanych przystanków autobusowych

zajmują około 4,9 ha, które można przeznaczyć na inne

cele (il. 2). Obliczono, że linie autobusowe i tramwajowe

przebiegające po oddzielnych, równoległych pasach ru-

chu mają długość 53,9 km. Przy założeniu, że pas jezdni

ma szerokość około 2,5 m, zdublowane linie autobuso-

we zajmują około 134 675 m

powierzchni miasta. Wraz

z rezygnacją z transportu tramwajowego zapotrzebowa-

nie za zajezdnie tramwajowe zmaleje. Likwidując dwie

zajezdnie o najmniejszych powierzchniach, miasto zyska

2,4 ha przy ul. Kamiennej oraz 4,1 ha przy ul. Ołbińskiej.

Wcielając w życie ideę elektromobilności w transporcie

publicznym, wybierając jeden środek transportu, np. tro-

lejbus hybrydowy, miasto zyska łącznie około 25 ha po-

wierzchni do wykorzystania na inne cele,

– wzrost atrakcyjności miejskiego transportu publicz-

nego w porównaniu z prywatnym transportem samocho-

dowym (cichy, szybki, zeroemisyjny transport publiczny

o czytelnej sieci przystanków i linii przyczyni się do wzro-

stu liczby pasażerów komunikacji miejskiej i zmniejszy

liczbę osób przemieszczających po mieście samochodem,

co potwierdzają wyniki wspomnianego wcześniej badania

ankietowego),

technical solutions in the eld of implementing electro-

mobility policy in urban transport (Fig. 3) provide op-

portunities for counteracting both problems signicantly.

The innovativeness of the achievement consists in pro-

posing (historically for the rst time) the implementation

of battery trolleybuses in Wrocław, instead of expansion

and maintenance of an unattractive, complicated, envi-

ronmentally unfriendly system based on noisy trams and

combustion buses.

Translated by

Jerzy Ladysz

Il. 3. Propozycje działań w ramach koncepcji e-transportu publicznego we Wrocławiu (oprac. G. Tołoczko, promotor J. Ładysz)

Fig. 3. Proposed solutions in the framework of the concept of public e-transport in Wrocław

(by G. Toloczko, supervisor J. Ladysz)

166 Prezentacje/Presentations

w które wpisują się wydatki na zakup trolejbusów hy-

brydowych i dostosowanie infrastruktury technicznej do

ich eksploatacji, w sposób priorytetowy kwalikują się

do donansowania ze środków europejskich, co znacznie

zmniejszy obciążenie budżetu miasta wydatkami inwesty-

cyjnymi).

Kongestia transportowa i smog są ciągle narastający-

mi, kluczowymi problemami, a nawet progami rozwojo-

wymi wielu miast [19], w tym Wrocławia. Proponowane

rozwiązania techniczne w zakresie wdrażania polityki

elektromobilności w transporcie miejskim (il. 3) pozwa-

lają w sposób istotny przeciwdziałać obu problemom.

Innowacyjność osiągnięcia polega na zaproponowaniu

(historycznie po raz pierwszy) wprowadzenia we Wro-

cławiu trolejbusów hybrydowych, zamiast rozbudowy

i utrzymywania mało atrakcyjnego, skomplikowanego,

nieekologicznego systemu na bazie hałaśliwych tramwa-

jów i autobusów spalinowych.

– poprawę elastyczności planowania tras transportu

miejskiego (w porównaniu ze stanem obecnym, trolej-

busy hybrydowe będą mogły obsługiwać nie tylko ulice/

obszary w mieście z i bez trakcji elektrycznej i torów

tramwajowych, ale także obszary w gminach sąsiednich,

co umożliwi stworzenie na ich bazie spójnego systemu

transportu publicznego Wrocławskiego Obszaru Funkcjo-

nalnego, zamiast osobnych systemów transportu publicz-

nego każdej z gmin),

– poprawę efektywności nansowej funkcjonowania

systemu transportu miejskiego w długim okresie (po po-

czątkowych nakładach nansowych na zakup trolejbusów

hybrydowych i dostosowanie infrastruktury technicznej

do ich eksploatacji nastąpi obniżenie kosztów jednostko-

wych w związku z największą wydajnością tego środka

transportu w porównaniu m.in. z autobusami spalinowymi

i elektrycznymi; ponadto projekty dotyczące e-mobilno-

ści, gospodarki zeroemisyjnej, działań antysmogowych,

Bibliografia /References

[1] PWr z nagrodami za wybitne osiągnięcia w dziedzinie techniki,

serwis informacyjny Politechniki Wrocławskiej, http://pwr.edu.pl/

uczelnia/aktualnosci/pwr-z-nagrodami-za-wybitne-osiagniecia-w-

dziedzinie-techniki-11035.html [accessed: 22.12.2018].

[2] Nagrodzona praca inżynierska w konkursie NOT, serwis informa-

cyjny Wydziału Architektury Politechniki Wrocławskiej, http://

wa.pwr.edu.pl/o-wydziale/aktualnosci/nagrodzona-praca-inzynier-

ska-w-konkursie-not-11177.html [accessed: 22.12.2018].

[3] Regulamin konkursu za wybitne osiągnięcia w dziedzinie techniki,

Wrocławska Rada Federacji Stowarzyszeń Naukowo-technicznych

NOT, http://www.not.pl/pliki/regulamin_za_wybitne_2017.pdf

[accessed: 22.10.2018].

[4] Serwis informacyjny Zarządu Komunikacji Miejskiej w Gdyni,

http://www.zkmgdynia.pl [accessed: 1.01.2018].

[5] Ekologicznie czyste autobusy w miejskim publicznym transporcie

zbiorowym. Przewodnik dla organizatorów transportu i prze-

woźników, Verkehrsclub Deutschland, 2015, http://www.cleanair

europe.org/fileadmin/user_upload/redaktion/downloads/Ekolo-

gicznie_czyste_autobusy_w_miejskim_publicznym_transporcie.

pdf [accessed: 1.01.2018].

[6] Wrocławska Polityka Mobilności, załącznik do Uchwały nr

XLVIII/1169/13 Rady Miejskiej Wrocławia z dnia 19 wrześ-

nia 2013 r. w sprawie wrocławskiej polityki mobilności, http://

uchwaly.um.wroc.pl/uchwala.aspx?numer=XLVIII/1169/13 [ac-

cessed: 1.01.2018].

[7] Projekt E-bus. Autobusy elektryczne przyszłością polskiego trans-

portu publicznego, Ministerstwo Rozwoju, https://www.mr.gov.pl/

media/20985/eBus_MJE_dobre.pdf [accessed: 1.01.2018].

[8] Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/94/UE z dnia

22 października 2014 r. w sprawie rozwoju infrastruktury paliw

alternatywnych, Dz.U. Unii Europejskiej nr L 307/1 z 28.10.2014 r.,

https://eur-lex.europa.eu/legal-content/PL/TXT/PDF/?uri=

CELEX:32014L0094&from=EN [accessed: 1.01.2018].

[9] Projekt ustawy z dnia 26.04.2017 r. o elektromobilności i paliwach

alternatywnych, Biuletyn Informacji Publicznej Rządowego Cen-

trum Legislacji, https://legislacja.rcl.gov.pl/docs//2/12297850/124

30702/12430703/dokument286622.pdf [accessed: 1.01.2018].

[10] Przepisy regulujące elektryczny zbiorowy transport publiczny

w ustawie o elektromobilności i paliwach alternatywnych, prezen-

tacja Ministerstwa Rozwoju, Warszawa, 16.05.2017 r. [udostępnio-

na przez Urząd Miejski Wrocławia].

[11] Krajowa Polityka Miejska 2023, Warszawa, październik 2015,

http://www.pte.pl/pliki/2/21/KrajowaPolitykaMiejska.pdf [acces-

sed: 1.01.2018].

[12] Plan Rozwoju Elektromobilności w Polsce „Energia do przyszło-

ści” przyjęty przez Radę Ministrów 16.03.2017 r., Ministerstwo

Energii, http://bip.me.gov.pl/les/upload/26453/Plan%20Rozwo-

ju%20Elektromobilno%C5%9Bci.pdf [accessed: 5.01.2018].

[13] Polityka Transportowa Państwa na lata 2006–2025, Ministerstwo

Infrastruktury, Warszawa, 27 czerwca 2005, http://www.chronmy-

klimat.pl/download.php?id=109 [accessed: 5.01.2018].

[14] Uwarunkowania Wdrożenia Zintegrowanego Systemu E-mobilno-

ści w Polsce, Departament Innowacji i Przemysłu Ministerstwa

Gospodarki, 25 czerwca 2012 r., http://pim.pl/uploads//2012/07/

uwarunkowania-wdrożenia-zintegrowanego-systemu-emobilności

-w-Polsce.pdf [accessed: 5.01.2018].

[15] Połom M., Krajowy plan elektromobilności w miejskim transporcie

publicznym jako szansa rozwoju dla przemysłu motoryzacyjnego,

[w:] Z. Zioło, M. Borowiec-Gabryś (red.), Problematyka 33. Mię-

dzynarodowej Konferencji Naukowej nt. „Przemiany strukturalne

przemysłu i usług w układach przestrzennych”, Uniwersytet Pe-

dagogiczny w Krakowie, Kraków–Warszawa 2017, http://www.

industry.up.krakow.pl/wp-content/uploads/2015/04/Problematy-

ka_33_Konferencji.pdf [accessed: 5.01.2018].

[16] Raport o stanie środowiska w Województwie Dolnośląskim w roku

2015, Wydział Monitoringu Środowiska Wojewódzkiego Inspek-

toratu Ochrony Środowiska we Wrocławiu, https://www.wroclaw.

pios.gov.pl/index.php?dzial=publikacje&pod=raporty [accessed:

5.01.2018].

[17] Boruszewska A., Smog we Wrocławiu. Jesteśmy dziś światowym

liderem!, „Gazeta Wrocławska”, http://www.gazetawroclawska.pl/

wiadomosci/a/smog-we-wroclawiu-jestesmy-dzisswiatowym-lide-

rem,11794856 [accessed: 5.01.2018].

[18] Mapa akustyczna, System Informacji Przestrzennej Wrocławia,

http://gis.um.wroc.pl/imap/?gpmap=gp2 [accessed: 5.01.2018].

[19] Wappa P., Halicka K., Znaczenie i źródło kongestii transportowej

na przykładzie białostockiej aglomeracji miejskiej, „Ekonomia

i Zarządzanie” 2011, t. 3, nr 4, 63–75.

Prezentacje/Presentations 167

Streszczenie

Opracowanie koncepcyjne Wytyczne w zakresie planowania przestrzennego rozwoju e-transportu publicznego we Wrocławiu zostało nagrodzone

w konkursie Wrocławskiej Rady Federacji Stowarzyszeń Naukowo-Technicznych NOT za wybitne i innowacyjne osiągnięcia w dziedzinie techniki

w 2017 r. W artykule przedstawiono fragment części gracznej projektu dyplomowego oraz podstawowe jego założenia. Istotą proponowanych

rozwiązań jest alternatywne, perspektywiczne przejście we Wrocławiu w transporcie miejskim z autobusów spalinowych i hałaśliwych tramwajów

na transport elektryczny, ze wskazaniem trolejbusów hybrydowych jako najbardziej uzasadnionych ekonomicznie i środowiskowo, a także spraw-

dzonych w praktyce w innych miastach.

Słowa kluczowe: e-mobilność, e-transport publiczny, trolejbus hybrydowy, Wrocław

Abstract

The conceptual study “Spatial planning guidelines for development of public e-transport in Wroclaw” was awarded in the competition of the Wrocław

Council of Federation of Scientic and Technical Associations NOT for outstanding and innovative achievements in the eld of technology in 2017.

The article presents a fragment of the graphic part of the diploma project and design assumptions. The key issue of the project is the alternative,

prospective replacement of traditional combustion buses and noisy trams by modern electric transport in Wrocław urban transport system, with an

indication of battery trolleybuses as the most economically and environmentally reasonable, as well as veried in practice in other cities.

Key words: e-mobility, urban e-transport, battery trolleybus, Wrocław

Sky Walk, Dolní Morava, Czechy

(fot. S. Czernik)

The Sky Walk, Dolní Morava, Czech Republic

(photo by S. Czernik)