Luka efektywności: praktyka brytyjska a polski potencjał korzystania z oceny funkcjonowania budynku

2017

1(49)

DOI: 10.5277/arc170103

Mat Colmer*

Luka efektywności: praktyka brytyjska a polski potencjał

korzystania z oceny funkcjonowania budynku

The performance gap: the UK experience and the Polish potential

for using building performance evaluation

Wstęp

W maju 2016 r. na Politechnice Wrocławskiej został

zorganizowany polsko-brytyjski szczyt w celu przedys-

kutowania kwestii oceny budynków w obu krajach. Cało-

dniowe spot ka nie do tyczyło brytyjskich doświadczeń w za -

kresie oceny funkcjonowania budynków (ang. Building

Performance Evaluation – BPE) oraz polskiego kontek-

stu zabudowy mieszkaniowej. Rozważano możliwości

wykorzystania doświadczeń brytyjskich w Polsce.

Budownictwo mieszkaniowe w Wielkiej Brytanii od -

notowuje tendencję spadkową i już od 1970 r. charakteryzu-

je się bardzo niskim wskaźnikiem wymiany tkanki miesz-

kaniowej na nową [1]. Skutkiem tego budynki miesz kalne

w Wielkiej Brytanii należą do jednych z najstar szych i naj-

mniej efektywnych pod względem energetycznym w Euro-

pie Zachodniej, co jest jednocześnie wielkim wyzwaniem.

Energia zużywana w budynkach mieszkalnych w Wielkiej

Brytanii wytwarza ponad jedną czwartą całkowitej bry-

tyjskiej emisji odpowiednika dwutlenku węgla, co przy-

czynia się do zmian klimatycz nych [2]. Konkretne zobo-

wiązania międzynarodowe związa ne z przeciwdziałaniem

zmianom klimatu i usilne dą żenia, aby stać się świato-

wym liderem gospodarki niskoemisyjnej, ozna czają, że

efektywność budynków w Wielkiej Bry tanii jest istotna

zarówno dla środowiska, jak i krajowej gospodarki.

Introduction

In May 2016, a Poland/UK bilateral conference was

organised at the Faculty of Architecture, Wrocław Uni-

versity of Science and Technology to discuss the evalua-

tion of buildings in both countries. The full day event

covered the UK experience with building performance

evaluation and the Polish context with the focus on

reviewing the possible transition of skills. Here the resi-

dential development in Poland will be further explored

and compared with the British.

House building in the UK has been in decline, with

very low dwelling replacement rates, since the 1970’s [1].

This leads to the United Kingdom having some of the old-

est and inefficient housing in Western Europe and a big

challenge on its hands. Energy used in domestic housing

in the UK produces over a quarter of UK’s total carbon

dioxide (CO

) equivalent emissions, which drive climate

change [2]. Binding climate change targets and a strong

desire to become a leading global low-carbon economy

means that the performance of UK buildings is important

for the both the nations environment and economy.

Herein lies a problem. At the moment the country is

caught in a battle between the poor performance legacy of

its existing buildings and the need to counterbalance this

with its future stock. We know that the old stock does not

perform well. However recent research shows that new

buildings, both residential and non-residential, in the UK

are not performing to the standards expected. This is not

because they are designed to be inefficient, UK Building

Regulations are getting tougher on reducing the carbon

* Ekspert BPE, Innovate UK (2011–2015), kierownik programu ba -

dawczego TSB BPE/BPE expert, Innovate UK (2011–2015), Lead Tech -

nologist for TSB BPE research programme.

34 Mat Colmer

I tu leży problem. W tej chwili kraj toczy walkę

o zrównoważenie dziedzictwa słabej efektywności istnie-

jących budynków poprzez wysoką jakość przyszłego

budownictwa. Zdajemy sobie sprawę, że stare budynki

nie są efektywne. Niemniej jednak w świetle ostatnich

badań widać, iż nowe budynki w Wielkiej Brytanii,

zarówno mieszkalne, jak i niemieszkalne, także nie speł-

niają oczekiwanych standardów. Nie wynika to z faktu, że

są one zaprojektowane jako nieefektywne (brytyjskie

przepisy budowlane są coraz ostrzejsze, jeśli chodzi o re -

dukcję emisji CO

), ale z faktu, że bu dyn ki nie są budo-

wane zgodnie z oczekiwaniami projektantów. Prowadzi

to do powstania różnicy pomiędzy zaprojektowaną (prze-

widywaną) ilością emisji z budynku a powykonawczą

(istniejącą w praktyce) efektywnością budynku, co może

oznaczać nawet trzy razy większą emisję, niż początkowo

zakładano. Różnica istniejąca pomiędzy efektywnością

zaprojektowaną a powykonawczą znana jest jako luka

efektywności. Ocena funkcjonowania obiektu BPE jest

podejściem badawczym posługującym się różnymi narzę-

dziami, stosowanym w celu ukazania i rozwiązania kwe-

stii luki efektywności przez zgromadzenie i analizę jakoś-

cio wych i ilościowych informacji dotyczących budynku.

Takie dochodzeniowe badanie po ukończeniu budowy

wy maga współpracy specjalistów różnych dziedzin. Obej-

muje ono sprawdzenie efektywności obudowy bu dyn ku,

efektywności energetycznej oraz satysfakcji miesz kań -

ców co do wewnętrznych warunków środowiskowych.

Ba danie takie wykracza poza zakres wymaganej przepi-

sami analizy zapotrzebowania na energię, która jest czę-

ścią projektu budynku.

W artykule zarysowano kontekst brytyjskich badań

BPE oraz przedstawiono rządowy program badań prze-

prowadzonych w Wielkiej Brytanii w latach 2010–2014,

w których autor zarządzał ponad setką projektów pro wa-

dzonych przez różne ośrodki. Następnie przed stawio no

obraz polskiego budownictwa mieszka niowego, wyni ka jący

z wypowiedzi konferencyjnych. Na za koń czenie przed sta-

wiono dyskusję nad warunkami roz winięcia za kresu i me -

tod badań już w Polsce stosowanych przez deweloperów.

Doświadczenia brytyjskie

W Wielkiej Brytanii można zaobserwować ciekawe

podejście do budynków, energii i zrównoważonego roz-

woju. Tkanka mieszkaniowa tego kraju jest jedną z naj-

starszych w Unii Europejskiej (UE). Ponad połowa bu -

dynków powstała przed rokiem 1960, kiedy to przepisy

budowlane dotyczące energii były jeszcze bardzo mało

restrykcyjne. Starsze brytyjskie domy wymagają co naj-

mniej dwukrotnie większej ilości energii w celu ich

og rzania niż budynki w wielu innych krajach. Ponadto

w Wielkiej Brytanii istnieje bardzo niski wskaźnik wy -

miany tkanki mieszkaniowej na nową, wynoszący zaled-

wie około 10% mieszkań wybudowanych od 1991 r. [3].

Niska efektywność energetyczna starych budynków

oraz niski wskaźnik wymiany tkanki na nową są źródłem

poważnego problemu w kwestii zrównoważonego rozwo-

ju, zarówno pod względem środowiskowym, jak i ekono-

micznym. Aby Wielka Brytania była w stanie sprostać

dioxide equivalent emissions from new buildings. It is

because the buildings are not constructed in the way the

designers expected. This leads to a difference in the as-

designed (expected) emissions performance of a building

and the as-built (experienced) performance of a building,

which can mean up to three times more emissions than

calculated at the beginning. This difference between as-

designed and as-built performance is known as the perfor-

mance gap. Building performance evaluation is a tool to

reveal and address the performance gap by the collection

and analysis of qualitative and quantitative information

related to the building. This is a collaborative, forensic

investigation that occurs post construction and includes

a review of a buildings fabric performance, energy perfor-

mance, internal environmental conditions occupant satis-

faction. It is additional to the energy use analysis that

happens as part of a buildings design.

This paper presents the context of BPE practice in the

UK based on author’s over 10 years experience leading

large-scale projects, including Technology Strategy Board

BPE programme. Building performance evaluation in the

UK is very uncommon outside of research programmes.

Next Polish experience is highlighted as presented at

BPE conference in Wrocław, 2016. In Poland a form of

post completion building evaluation, not necessarily for

performance, appears to be much more prevalent in the

residential sector. This gives a good foundation to build

and embed performance evaluation, driven by the indus-

try itself.

The UK experience

The United Kingdom has an interesting relationship

with buildings, energy and sustainability. With some

of the oldest housing in the EU, just over half of which

was built before 1960 when energy building regulations

were very limited. These older UK homes require at least

double the energy to stay warm compared with many

countries. Additionally, the UK has a very slow replace-

ment rate for housing with just over 10% built since

1991 [3].

This poorly performing stock old stock and low

replacement rate causes an issue for sustainability, both

environmental and economic. In order for the UK to meet

its own and international climate change commitments

the residential sector needs to perform as efficiently as

possible. Comprehensively refurbishing the existing stock

is immensely challenging and somewhat slow. Therefore,

the new housing stock needs to shoulder a significant

proportion of the burden and perform extremely effi-

ciently.

Performance is important as it has many impacts on the

long term sustainability of the UK. This sustainability

aspect has many facets, but for the UK it is mainly couched

in achieving low carbon economic growth, re ducing fuel

poverty, enhancing social development, addressing envi-

ronmental concerns, ensuring energy security

and helping

to build wealth.

Sustainability is important to the UK. UK primary fuel

production has been in decline since around 2000, whilst

 Lukaefektywności:praktykabrytyjskaapolskipotencjał/Theperformancegap:theUKexperienceandthePolishpotential 35

własnym i ogólnoświatowym zobowiązaniom w zakresie

ograniczania zmian klimatycznych, sektor mieszkaniowy

musi działać tak skutecznie, jak tylko to jest możliwe.

Kompleksowe remonty istniejących mieszkań stanowią

niezwykle trudne wyzwanie i jest to proces raczej powol-

ny. Dlatego też nowe zasoby mieszkaniowe muszą wziąć

na siebie znaczącą część tego obciążenia i być w tym

kontekście wyjątkowo efektywne.

Efektywność jest ważna, ponieważ na wiele sposobów

długofalowo oddziałuje na zrównoważony rozwój w Wiel-

kiej Brytanii. Planowanie w kategoriach długotermino-

wych jest tym aspektem zrównoważonego rozwoju, który

ma wiele płaszczyzn, jednak w przypadku Wielkiej Bry-

tanii jest on realizowany przede wszystkim poprzez dąże-

nie do niskoemisyjnego wzrostu gospodarczego, zmniej-

szenie ubóstwa energetycznego, wzmocnienie rozwoju

społecznego, zwrócenie uwagi na kwestie ochrony środo-

wiska, zapewnienie bezpieczeństwa energetycznego oraz

pomoc w dążeniu do dobrobytu.

Zrównoważony rozwój jest ważny dla Wielkiej Bryta-

nii. Od około 2000 r. następuje tam zmniej szenie produk-

cji paliwa pierwotnego, podczas gdy ogólny popyt powoli

wzrasta, co jest w szczególności zauważalne w sektorze

mieszkaniowym. Od 2004 r. Wielka Brytania jest importe-

rem energii [4] i mało prawdopodobne, aby ta zależność

od innych krajów mogła być ograniczona, jako że zasoby

na Wyspach Brytyjskich są coraz mniejsze. Brak bezpie-

czeństwa energetycznego naraża rynek energetyczny

Wielkiej Brytanii na wahania cenowe i wiąże go z ciągle

zmieniającą się sytuacją polityczną. To z kolei oddziałuje

negatywnie na wzrost go spo darczy i może zaostrzać kwe-

stie ubóstwa energetycznego.

Rozwój zrównoważony a budynki w Wielkiej Brytanii

Aby przybliżyć kontekst postawy Wielkiej Brytanii

w sprawie zrównoważonego rozwoju, należy wspomnieć,

że jako obecny członek UE, uczestniczy ona w wielu sze-

roko zakrojonych działaniach realizowanych przez UE

słu żących ograniczaniu zmian klimatu. Dotyczą one przede

wszystkim trzech celów wytyczonych na rok 2020 i są

potocznie znane jako 20/20/20: zmniejszenie emisji gazów

cieplarnianych o 20% w stosunku do poziomu z 1990 r.;

wykorzystanie energii ze źródeł odnawialnych na pozio-

mie 20% całkowitego zużycia energii w UE oraz zwięk-

szenie wydajności energetycznej o 20% w stosunku do

poziomu z 2007 r. Po przez emisję gazów cieplarnianych

rozumie się głównie emisję gazów, które są często koja-

rzone ze spalaniem paliw kopalnych, takich jak gaz ziem-

ny, ropa naftowa i węgiel. Ponieważ istnieje duża różno-

rodność gazów cieplarnianych, które w różny sposób

wpływają na klimat, a CO

ma największy udział w antro-

pogenicznej emisji gazów cieplarnianych, istnieje tenden-

cja odnoszenia się do takiej emisji łącznie za pomocą

wyrażenia „odpowiednik (ekwiwalent) dwutlenku węgla”

(lub CO

e), działającego jako wspólna jednostka oznacza-

jąca ilość CO

, która miałaby równoważny wpływ na

globalne ocieplenie.

Liderzy UE również opracowali plan działania ukazu-

jący sposoby redukcji emisji CO

e o 80–95% do 2050 r.

overall demand has slowly risen, with particularly strong

rises in the residential sector. Since 2004 the UK has been

a net importer of energy [4] and it is unlikely that this

dependency is will reverse as UK island resources con-

tinue to decline. This lack of energy security exposes the

UK energy market to fluctuations in price and political

upheavals. This, in turn, impacts on economic growth and

can exacerbate the issues of fuel poverty.

Sustainability and buildings in the UK

To give some context to the UK’s position on sustaina-

bility. As a member, currently, of the European Union

(EU), the UK participates in EU wide action to tackle cli-

mate change. Principally these relate to three targets for

2020, and are colloquially known as 20/20/20: reduce

greenhouse gas emissions by 20% on 1990 levels; provide

20% of total EU energy from renewables and to increase

energy efficiency by 20% from 2007 levels. By greenhouse

gas emissions we mean gases that are often associated with

the burning of fossil fuels such as natural gas, oil and coal.

Because there are a variety of greenhouse gases that have

differing effects on the climate and as carbon dioxide

(CO

) makes up the largest share of greenhouse gases that

we emit we tend to refer to greenhouse gases collectively

with the term carbon dioxide equivalent or CO

e, which

acts as a common unit and signifies the amount of CO

which would have the equivalent global warming impact.

EU leaders have also produced a low carbon roadmap

guide to an 80–95% reduction in CO

e emissions by

2050. Over and above these EU targets, the United King-

dom has its own climate change avoidance strategies.

Over the past two decades the UK Government has

taken a number of steps to limit the UK’s emissions of

greenhouse gases. Activities started back in 1995 with the

Kyoto Protocol and go through to the Paris Agreement in

2016 [5]. Legally binding targets for the UK set by the

national Government are part of the process.

The principle mechanism is The Climate Change Act.

Passed in 2008 the Act commits the UK to developing an

economically credible emissions reduction of at least

80% in 2050 from 1990 levels. At the time the UK was

the only country in the world to commit to drastic and

binding emissions reductions and the Act illustrates the

type of country that the UK wants to be.

In 2006, the UK Government set ambitious targets for

incremental changes to building regulatory standards and

committed that from 2016 all new homes would be “zero

carbon”. In 2008 this was extended to non-residential

buildings, with a “zero carbon” target from 2019. These

bold commitments were received somewhat sceptically

by industry as there was some confusion about what “zero

carbon” actually meant. We won’t dwell on the definition

here, but suffice to say that the final explanation con-

firmed in 2011 was somewhat less ambitious than the

original aspiration.

To wrap-up the recent construction sustainability jour-

ney for the UK, July 2015 saw the UK Government go

full-circle as it announced the scrapping of “zero carbon”

targets that were due to come in to effect in 2016. It is not

36 Mat Colmer

Niezależnie od wymienionych celów unijnych Wielka

Brytania stworzyła swoje własne strategie zapobiegania

zmianom klimatycznym.

W ciągu ostatnich dwóch dekad rząd Zjednoczonego

Królestwa podjął wiele kroków w celu ograniczenia bry-

tyjskiej emisji gazów cieplarnianych. Działania te rozpo-

częły się w 1995 r. podpisaniem protokołu z Kyoto i były

realizowane do czasu porozumienia paryskiego w 2016 r.

[5]. W regulacjach krajowych zawarte są postanowienia

będące prawnie wiążącymi celami dla Wielkiej Brytanii

wyznaczonymi przez rząd brytyjski.

Podstawowe działania wskazuje Ustawa o zmianach

klimatycznych, która została uchwalona w 2008 r. Zobo-

wiązuje ona Wielką Brytanię do opracowania wiarygod-

nego ekonomicznie planu redukcji emisji o co najmniej

80% do 2050 r. w stosunku do poziomu z roku 1990.

W tamtym czasie Wielka Brytania była jedynym krajem

na świecie, który zobowiązał się do drastycznych i wiążą-

cych redukcji emisji, a ustawa ukazuje model państwa, do

jakiego dąży Wielka Brytania.

W 2006 r. rząd Zjednoczonego Królestwa wyznaczył

sobie ambitne cele, oświadczając, że od 2016 r. wszystkie

nowe budynki mieszkalne będą się charakteryzować

zerową emisją CO

. Osiągnięcie tego miało być możliwe

poprzez stopniowe zaostrzanie przepisów budowlanych

w zakresie efektywności energetycznej. W 2008 r. posta-

nowienie to zostało rozszerzone na bu dynki niemieszkal-

ne w celu osiągnięcia również przy ich eksploatacji zero-

wej emisji od 2019 r. Te odważne zobowiązania zostały

odebrane nieco sceptycznie przez przemysł z racji zamie-

szania spowodowanego określeniem „zerowa emisja

” i tym, co miałoby ono oznaczać w rzeczywistości.

Nie będziemy w tym miejscu formułować definicji tego

pojęcia, wystarczy jednak po wiedzieć, że jego ostateczna

wersja potwierdzona w 2011 r. była nieco mniej ambitna

niż pierwotne aspiracje.

Podsumowując drogę, jaką przebyła polityka brytyjska

w kierunku zrównoważonego budownictwa w ostatnich

latach, można powiedzieć, że w lipcu 2015 r. zatoczyła

ona koło, gdyż rząd brytyjski ogłosił wówczas rezygnację

z wcześniejszych celów dotyczących „zerowej emisji”,

które miały zostać wprowadzone w życie w 2016 r. Nie

jest jednak oczywiste, w związku z Brexitem (wyjście

Wielkiej Brytanii z Unii Europejskiej), w jakiej pozycji

stawia to Wiel ką Brytanię co do realizacji wymogów

w ramach dyrektyw energetycznej efektywności budyn-

ków, w dążeniu do uzyskania budynków o niemal zero-

wym zużyciu energii. Jedyne, co jest oczywiste, to niejas-

ność uregulowań prawnych dotyczących budownictwa

w przyszłości.

W 2004 r. obliczono, że w Wielkiej Brytanii należałoby

budować około 250 000 domów rocznie [6], aby zaspokoić

wzrost popytu na mieszkania. W rzeczywistoś ci, w Wiel-

kiej Brytanii od 1970 r. nie udało się wybudować 250 000

domów rocznie. Ostatnie doniesienia wskazują, że w celu

realizacji zapotrzebowania należy wy bu dować 1 000 000

domów do 2020 r. [7].

Szykuje się więc poważne zamieszanie. Kraj ma og -

rom ne i pilne zapotrzebowanie na więcej mieszkań, ale

od momentu wycofania się z wyznaczonych celów

clear where this, alongside Brexit (the United Kingdom’s

exit from the European Union), leaves the UK in fulfilling

its requirements under the Energy Performance of Build-

ings Directive to move towards nearly zero energy build-

ings. What is obvious is that the regulatory future for

construction very uncertain.

In 2004 it was calculated that the UK would have to

build around 250,000 homes a year [6] to cope with the

increase in demand for housing, in fact, the UK hasn’t

built 250,000 homes in a year since the 1970s. Recent

reports indicate that the UK needs to build 1,000,000

homes by 2020 [7] to satisfy requirements.

We have a perfect storm arising in the UK. The country

has a stark need more housing but since the reneging on

targets for improved performance, there is little regulato-

ry direction to ensure that new homes are not built with

a permanent legacy of high energy bills. In fact, there is

growing awareness within the housing industry that, in

practice, even current energy efficiency and greenhouse

gas emission standards are not being achieved.

UK Building Regulations are based on compliance to

energy (heat and power) targets set through models at

design stage, with less of a focus on verification of actual

performance when the building is completed. It is impor-

tant to appreciate that models play a vitally important role

in calculating how the building will operate when com-

pleted, and are intrinsic to the design process. However, it

must be understood that the models are based on imper-

fect information and rely on standardised assumptions for

many aspects such as technologies used, location, occu-

pancy and behaviour. These assumptions cause a problem

with the application of improved insulation measures,

lighting, appliances, advances in efficiency of heating and

hot water systems, and the addition of low and zero car-

bon energy generation, many of which are at present

untested. There is understandably concern that the pre-

dicted performance of a home at design and the actual

energy performance when in use are actually different.

The performance gap occurs where the energy perfor-

mance, internal environmental quality and expected user

satisfaction of a building at design differs from the opera-

tional reality (Fig. 1).

Since buildings account for 37% of UK greenhouse

gas emissions [8], a figure that could rise to 55% by 2050

[9], it is increasingly clear that we require a fundamental

change in the way we construct and operate buildings

(Fig. 2). Otherwise the UK will not be able to fulfil its

legal commitments to avoiding climate change and mov-

ing to a low carbon economy.

In the United Kingdom, it is widely acknowledged that

our new buildings suffer from this performance gap.

Having buildings that do not perform as expected matters.

Poor performance can increase the bills people pay, be

detrimental to occupants’ health and well-being and

im pact the wider environment and economy. In other

industries offering a product that does not performance as

promised would be considered at best poor business prac-

tice and at worst illegal. Under normal circumstances it

would also lead to recalls, replacements or refunds. Just

take the 2015 outrage on higher than specified emissions

 Lukaefektywności:praktykabrytyjskaapolskipotencjał/Theperformancegap:theUKexperienceandthePolishpotential 37

dotyczących poprawy efektywności brakuje regulacji

prawnych, które zapewniłyby, że nowe domy nie będą

trwale obciążone wysokimi rachunkami za energię.

W rzeczywistości istnieje coraz większa świadomość

w przemyśle budowlanym, że w praktyce nawet obecne

standardy efektywności energetycznej i emisji gazów

cieplarnianych nie zostały osiągnięte.

Przepisy budowlane obowiązujące w Wielkiej Brytanii

wymagają spełnienia wymogów oszczędności energe-

tycznej (ogrzewanie i prąd) na etapie projektu poprzez

modelowanie sprawności energetycznej, jednakże mniej-

szy nacisk położony jest na weryfikację rzeczywistej wy -

dajności po zakończeniu budowy. Istotne, aby zrozumieć,

że modele odgrywają niezwykle ważną rolę w kalkula-

cjach dotyczących działania budynku po jego wykończe-

niu i są nieodłączną częścią procesu projektowania. Nie-

mniej jednak należy mieć na uwadze, że modele są oparte

na niepełnych informacjach i standardowych założeniach

dotyczących wielu aspektów, takich jak wykorzystywa ne

technologie, lokalizacja, godziny użytkowania czy za cho-

wania użytkowników. Sztywność tych założeń w obowią-

zujących obecnie modelach stwarza problemy przy stoso-

waniu ulepszonych materiałów izolacyjnych, oświetlenia,

urządzeń, przy korzystaniu z ulepszonych

systemów og -

rze wania i ciepłej wody użytkowej, jak również wprowa

dzaniu odnawialnych źródeł energii, z których wiele nie

zo stało jeszcze przetestowanych. Zro zu mia łe są obawy

zwią zane z sytuacją, w której prze widywana sprawność

budynku na etapie projektu i rzeczywista efektywność

energetyczna podczas użytkowania zasadniczo różnią się

od siebie. Co więcej, zjawisko wspomnianej wcześniej

luki efektyw ności obej mu je nie tylko kwestie rozbieżno-

ści w zu życiu ener gii, ale też jakości środowiska we w-

nętrznego czy prze wi dy wanej satysfakcji użytkowników

budynku (il. 1).

surrounding Volkswagen diesel cars as an example of

reputational damage.

However, in UK construction it is difficult to know

who to complain to, feedback from new home owners is

rarely sought by developers and it is hard to know who to

hold to account when things go wrong.

The performance gap demonstrates the on-going pro-

ductivity challenges in the UK construction sector; a sec-

tor that has repeatedly failed to modernise without external

intervention (such as the UK Government BIM mandate)

[10]. In reality the construction industry has been unable

to eliminate the performance gap to any extent since it

was rst identied over 20 years ago.

Evaluate to avoid poor performance

The performance of homes depends on a number of fac-

tors such as the performance the building fabric and the

services specified, the quality of the construction and ad he-

rence to the original designs and the behaviour of the users.

While early adoption of new technologies may make

operation issues inevitable, the concern is that most sys-

tems continue to be installed inappropriately or without

being monitored or regularly commissioned. This often

leads to underperformance of a building with no clear

understanding of what happened between the designers’

objectives and occupants moving in.

Therefore, in order to improve the performance of

a building, it is necessary to understand exactly what is

going on with the building during its construction and

when it is in use.

To investigate this gap between designers’ objectives

and what actually happens when occupants move in,

Innovate UK, the UK Government’s Innovation agency,

undertook an extensive research programme.

Il. 1. Wskazanie luki sprawności – pomiędzy projektem a etapem użytkowania (M. Colmer na podstawie R. Cohen [Verco])

Fig. 1. Summarising the performance gap – from design to operation (M. Colmer based on R. Cohen [Verco])

38 Mat Colmer

Ponieważ budynki odpowiadają za 37% emisji gazów

cieplarnianych [8] w Wielkiej Brytanii, a liczba ta może

wzrosnąć do 55% do roku 2050 [9], staje się coraz bar-

dziej oczywiste, że potrzebna jest fundamentalna zmiana

dotycząca sposobu budowania i eksploatacji budynków

(il. 2). W przeciwnym razie Wielka Brytania nie będzie

w stanie sprostać swoim zobowiązaniom prawnym co do

przeciwdziałania zmianom klimatycznym oraz przejścia

na gospodarkę niskoemisyjną.

W Wielkiej Brytanii powszechnie wiadomo, że nasze

nowe budynki niedomagają z powodu luki efektywności.

Posiadanie budynków, których efektywność nie jest zgodna

z oczekiwaniami, stanowi istotny problem. Niska efektyw-

ność może wpłynąć na wysokość rachunków opła canych

przez mieszkańców, może być szkodliwa dla ich zdrowia

i dobrego samopoczucia, a także może mieć wpływ na szer-

sze środowisko i gospodarkę. W przypadku innych branży

oferowany produkt, który nie spełnia założonej efektywno-

ści, będzie uważany w najlepszym razie za wynik złej

praktyki biznesowej, a w najgorszym za niezgodny z pra-

wem. W normalnych okolicznościach doprowadziłoby to

do odwołań, zamian lub zwrotu pieniędzy. Wystarczy przy-

toczyć aferę z 2015 r. dotyczącą wyższych niż określo ne

emisji w odniesieniu do samochodów marki Volks wa gen

z silnikiem diesla jako przykład podważenia reputacji.

Jednakże w budownictwie Wielkiej Brytanii nie wiado-

mo, do kogo się zgłosić w przypadku zażaleń. Deweloperzy

nie są zainteresowani informacjami zwrotnymi pochodzą-

cymi od nowych właścicieli domów i ciężko powie dzieć,

kogo należy obciążyć odpowiedzialnością za błędy.

Luka efek tyw ności ilustruje nieustanne wyzwanie

w zakresie produk tywności brytyjskiego sektora budow-

lanego, który wielokrotnie pokazał, że bez interwencji

zewnętrznych (takich jak mandat brytyjskiego rządu BIM

– modelowanie informacji o budynkach i budowlach

[10]) nie podejmuje się wysiłku modernizacyjnego.

W rze czywistości przemysł budowlany głównego nurtu

w żad nym stopniu nie był w stanie wyeliminować luki

efektywności od czasu, gdy problem ten został zdefinio-

wany po raz pierwszy ponad 20 lat temu.

Ocenianie w celu uniknięcia niskiej efektywności

Efektywność domów zależy od wielu czynników, ta kich

jak wydajność materiałów budowlanych i określonych

usług, jakość wykonawstwa i dokładnego realizowania

oryginalnego projektu oraz zachowania użytkowników.

Choć jest do przyjęcia, że pionierskie stosowanie

nowych technologii może prowadzić do problemów eks-

ploatacyjnych, niepokój budzi to, że większość nowator-

skich systemów jest instalowana niewłaściwie, bez rzetel-

nych odbiorów technicznych i monitorowania ich

działania. Skutkuje to często nie tylko gorszą efektywno-

ścią budynku, ale też ogranicza możliwość jasnego zrozu-

mienia przyczyn zaistniałych różnic pomiędzy celami

projektantów a faktycznym „zachowaniem” się budynku

podczas eksploatacji.

Dlatego też, w celu zwiększenia efektywności bu -

dynku, konieczne jest, aby dokładnie zrozumieć, co dzie-

je się w obiekcie w trakcie jego budowy i podczas jego

In 2010 the Building Performance Evaluation pro-

gramme (BPE) was developed to understand the cause

and effects of the performance gap and reveal lessons to

enable improvements in the performance of new built,

lower carbon buildings. A total of £8m was allocated to

fund the costs of evaluating newly constructed buildings, all

of which had some features relating to low carbon design.

It is important to note that the programme did not fund the

construction of these buildings. Buildings were either

already completed (and no more than 2 years old) or very

nearing completion at the time of the research study. The

funds were for the evaluation of the actual building de -

livered against the design intent in relation to environmen-

tal and energy performance and overall user satisfaction.

The BPE programmes objective was to enable the con-

struction industry as a whole, and especially those respon-

sible for the selected case study buildings, to understand

the performance of different building types, design strate-

gies, construction methods and occupancy patterns, and

the relative contribution of various factors to the eventual

performance of the building.

Projects were case study investigations of individual

buildings or developments with the aim of:

– identifying design and in-use factors that encourage

good performance,

– expose activities that contribute to poor performance,

– explore lessons learnt by the residential and non-

residential projects,

– embed a culture of building performance evaluation

in the construction industry.

The Innovate UK BPE portfolio included over 100

projects, a total of 53 residential projects which encom-

passed over 350 dwellings and 48 non-residential projects

incorporating 55 separate buildings covering the length

and breadth of Great Britain and Northern Ireland. The

programme investigated the performance of various

design strategies, building fabric, target performances,

construction methods and occupancy patterns, handover

and operational practices.

The programme mandated a prescribed protocol for

evaluation and reporting and using this protocol was con-

ditional on receiving funding to undertake the evaluations.

Il. 2. Emisje gazów cieplarnianych z budynków brytyjskich

w kon tekście emisji całkowitych (2012) (źródło: [8])

Fig. 2. Greenhouse gas emissions from buildings

in the context of total UK emissions (2012) (source: [8])

 Lukaefektywności:praktykabrytyjskaapolskipotencjał/Theperformancegap:theUKexperienceandthePolishpotential 39

This was required to maintain consistency and com -

parability in benchmarking and analysis.

In order to maximise the possibilities of embedding

learning and encouraging the forward loop (Fig. 3), BPE

projects were led by those intrinsically involved in the

buildings and their construction. This involved the build-

ing owner, the architects, engineers and contractors. Im -

portantly, each project team consented to their build-

ings’ performance being made transparent and, as such,

subject to scrutiny by both Innovate UK and the wider

industry.

The Innovate UK protocols for residential buildings

focused on the performance of building fabric, monitor-

ing of energy using/generating equipment and systems,

observation of handover, monitoring of internal environ-

mental quality and assessment of occupant satisfaction.

There were two types of BPE residential project, which

were categorised as:

1. “Post construction and Early occupation” – a review

of the building envelope and installed equipment against

the original design intent, examination of the effective-

ness of the handover process and the occupants’ initial

reactions to the dwellings.

2. “In-use and post occupancy” – an examination of the

performance of the building over a 2-year period and

occupant attitudes once they are more familiar with the

dwelling.

By undertaking this evaluation process, over an ex -

tended period of time (between 6 months and 2 years),

si gn ificant problems were revealed. In fact average total

e emissions from dwellings in the portfolio were 2.6

times higher than the average design estimate. None of

the “zero-carbon” design estimates were achieved in prac-

tice [11].

Issues with performance were identified in new build

housing irrespective of developer size or whether they are

privately built or with public funds or subsidies. It was

recognised that smaller developers may be more suscepti-

ble to problems as opposed to larger developers or local

authorities that may have more experience and resources.

Ultimately though, the performance gaps that materialise

tend to be the result of poor communication during the

briefing, design and construction stages and especially in

communication on how challenges are resolved.

Learning from the BPE programme

The reasons for discrepancy in design versus as-built

per formance are numerous and are not purely down to

assum ptions in the calculation models, nor due to expec-

tations that are too optimistic, although these can some-

times be con tributing factors. Discrepancies range from

unin tended losses through poorly constructed fabric, sys-

tem installation and commissioning issues, lack of proper

sequencing of building works, and complicated control

interfaces. The BPE programme has highlighted 10 prior-

ity learning points [11], which are common causes of poor

performance.

1. Keep things simple. This reduces errors in all phases

from design to construction. Using complex and inno -

eksploatacji. Aby poznać różnicę między celami projek-

tantów a tym, co faktycznie się dzieje, gdy mieszkańcy

się wprowadzają, brytyjska Rządowa Agencja Innowacji

rozpoczęła szeroko zakrojony program badawczy.

W 2010 r. opracowano program oceny budynku

(BPE) w celu zrozumienia przyczyn i skutków luki efek-

tyw ności i poszerzenia wiedzy umożliwiającej po prawę

efektywności no wych, niskoemisyjnych budyn ków. W su -

mie osiem milionów funtów szterlingów zostało prze z -

naczonych na finansowanie kosztów oceny nowo wy bu -

dowanych budynków, z których każdy miał pewne cechy

odnoszące się do niskoemisyjnego projektu. Należy pod-

kreślić, że program nie obejmował finansowania budowy

tych budynków. Budynki podczas przeprowadzania badań

były już ukończone (i nie starsze niż dwa lata) albo pra-

wie wykończone. Pieniądze były przeznaczone na ocenę

rzeczywistego stanu budynku w stosunku do zamierzonego

projektu w odniesieniu do efektywności w za kresie śro do-

wiska i energii oraz ogólnego zadowolenia użytkownika.

Celem programów BPE było umożliwienie branży

budowlanej jako całości, a zwłaszcza osobom odpowie-

dzialnym za wybrane do studium przypadku budynki,

zrozumienia wpływu przyjętych strategii projektowania,

metod budowlanych i sposobów użytkowania na działa-

nie różnych rodzajów budynków. Ważne było też określe-

nie roli poszczególnych czynników w finalnym funkcjo-

nowaniu analizowanych budynków.

Projekty obejmowały badania studium przypadku

pojedynczych obiektów lub zespołów zabudowy w nastę-

pujących celach:

– identyfikacji takich cech etapu projektowego i użyt-

kowego, które sprzyjają dobrej efektywności,

– ujawnienia działań, które przyczyniają się do niskiej

efektywności,

– rozważenia możliwości wykorzystania doświadczeń

zdobytych w obiektach mieszkaniowych i niemieszka-

niowych,

– włączenia metody oceny funkcjonowania budynku

do praktyki głównego nurtu przemysłu budowlanego.

Portfolio Innovate UK BPE to ponad 100 projektów,

w tym 53 projekty mieszkaniowe, które obejmują ponad

350 mieszkań, i 48 projektów niemieszkaniowych z 55 od -

dzielnymi budynkami na całym obszarze Wielkiej Brytanii

i Irlandii Północnej. Program badał skuteczność różnych

strategii projektowania, materiałów budowlanych, docelo-

wej efektywności, metod budowlanych i spo sobów użytko-

wania, procedur odbiorów oraz eksploatacji w praktyce.

Program nakładał na uczestników obowiązek wyko-

rzystania zadanych metod protokołowania i raportowania,

co było warunkiem otrzymania środków do przeprowa-

dzenia ocen. Takie wymogi miały na celu zachowanie

spójności i porównywalności rodzaju gromadzonych da -

nych w celu umożliwienia analiz.

W celu zmaksymalizowania możliwości wdrożenia

wniosków płynących z badań i również w odniesieniu do

przyszłych inwestycji projekty BPE były prowadzo -

ne przez osoby, które są nieodłącznie związane z budyn-

ka mi i procesem inwestycyjnym, to znaczy właścicieli

budynków, architektów, inżynierów i wykonawców. Co

ważne, każdy zespół projektowy wyrażał zgodę, aby

40 Mat Colmer

vative systems without prior experience is difficult to

get right.

2. Specify the simplest controls possible and consider

controls early in the design – householders do not have

the time or desire to learn complex systems.

3. Avoid automatic systems that work against saving

energy.

4. Following Passive House principles (emphasising

insulation and airtightness) appears to be the surest route

to lower energy use for heating. But contractors must be

experienced in meeting Passive House standards and

increased time is often needed onsite.

5. Try to achieve good airtightness from the start rather

than having to plug gaps with sealant when construction

is complete. And be more ambitious about airtightness.

BPE projects suggest that a quarter of homes are designed

to meet only the minimum requirement in Building

Regulations – and it is easy to surpass this.

6. Wet construction typically achieves better airtight-

ness than dry lining with plasterboard.

7. Diagnostic testing, airtightness, thermography dur-

ing the latter part of construction can highlight problems

areas that require rectification early.

8. Allow enough time to commission mechanical and

electrical systems properly before handover. Construction

delays often limit the time available for commissioning,

which can cause serious problems.

9. Handover is important and should be provided by

hands on training. Follow-up should be undertaken once

the occupants have had time to settle in and develop per-

sonal queries around the operation of the home.

10. Creating comprehensive and visually diagrammat-

ic guidance for users by referencing best practice guid-

ance and handover processes dramatically assists with

communication.

The Innovate UK Building Performance Evaluation

programme is one of the largest ever building perfor-

mance studies completed, made publicly available and

widely circulated in the UK. Reports from the research

programme can be found on the Building Data Exchange

(www.buildingdataexchange.org.uk).

The Polish perspective – based on industry

representative view given at the bilateral conference

Poland has a very different building stock to the UK.

Unlike the United Kingdom, in Poland the private devel-

opment residential market is relatively young and facing

all the challenges that a developing market has to face. In

the 1970’s through to the very early 1990’s most residen-

tial building was centrally planned, delivered through

housing co-operatives and generally homogenous in na -

ture, utilising mass solutions and standardisation.

From the mid 1990’s the importance of housing coop-

eratives declined. With the economic transition, new

planning and regulatory procedures, encouraging differ-

ent use of space, encouraging social health and allowing

for the use of new mixed and emerging technologies. The

fast development of cities went hand-in-hand with the

increasing pace of their inhabitants’ lives.

jakość funkcjonowania „ich” budynku po oddaniu do

użytkowania została upubliczniona i jako taka podlegała

ocenie przez Inno vate UK i szerzej – przez środowisko

związa ne z branżą bu dowlaną.

Protokoły Innovate UK dla budynków mieszkaniowych

koncentrują się na właściwościach obudowy ze wnętrznej

na etapie użytkowym, monitorowaniu działania urządzeń

i systemów pobierających/generujących energię, spraw-

dzeniu odbiorów technicznych, monitorowaniu jakości

środowiska wewnętrznego i oceny satysfak cji mieszkań-

ców. Badania obiektów mieszkalnych BPE zo stały prze-

prowadzone w dwóch podstawowych kate goriach:

1. „Po zakończeniu budowy i okres początkowego za -

mieszkania” – sprawdzenie właściwości obudowy budyn-

ku i zainstalowanych urządzeń w kontekście pierwotnych

założeń projektowych, badanie skuteczności procesu

przekazania i początkowych reakcji mieszkańców w sto-

sunku do mieszkań.

2. „W trakcie użytkowania i po zamieszkaniu” –

ba danie funkcjonowania budynku przez okres dwóch lat

i opinii mie szkańców po lepszym zaznajomieniu się

z miesz kaniami.

W trakcie realizacji procesu oceniania przez dłuższy

czas (od 6 miesięcy do 2 lat) zostały ujawnione istotne

problemy. Według zebranych materiałów, w rzeczywistoś-

ci średnie całkowite emisje CO

e z mieszkań były 2,6

raza większe niż średnia szacunkowa projektu. W żadnym

z badanych obiektów zakładane cele projektowe dotyczą-

ce „zerowej emisji” nie zostały osiągnięte w praktyce [11].

Problemy związane z efektywnością nowych budyn-

ków mieszkalnych ujawniały się wszędzie, niezależnie od

wielkości firmy deweloperskiej i sposobu finansowania,

tj. czy była to inwestycja prywatna, publiczna czy bazują-

ca na dotacjach. Uznano, że mniejsi deweloperzy mogą

być bardziej narażeni na problemy w stosunku do więk-

szych przedsiębiorców lub władz lokalnych, które zwykle

mają więcej doświadczenia i zasobów. Ostatecznie jednak

zdiagnozowane luki w efektywności budynków mają swe

przyczyny w złej komunikacji na etapach planowania,

projektowania i budowy, szczególnie w odniesieniu do

po jawiających się wówczas wyzwań.

Wyciąganie wniosków z programu BPE

Przyczyny stwierdzonych rozbieżności pomiędzy

projektowym a powykonawczym funkcjonowaniem bu -

dynku są liczne. Nie można ich wyjaśnić jedynie w kon-

tekście założeń modeli kalkulacyjnych czy zbyt op ty -

mistycznych przewidywań, choć czynniki te przyczy niają

się do istnienia problemu. Rozbieżności obejmują różne

kwestie, począwszy od niezamierzonych strat energetycz-

nych wynikających z niewłaściwie wykonanej obudowy

bu dynku, błędnej instalacji systemów i urządzeń niezau-

ważonej przy odbiorach technicznych, ale też niewłaści-

wej kolejności robót budowlanych i skomplikowanych

interfejsów sterujących systemami. Program BPE wypra-

cował 10 podstawowych zaleceń odnoszących się do

najczęstszych przyczyn niskiej efektywności [11]:

1. Niekomplikowanie spraw. Takie podejście pozwala

na zmniejszenie liczby błędów we wszystkich fazach od

 Lukaefektywności:praktykabrytyjskaapolskipotencjał/Theperformancegap:theUKexperienceandthePolishpotential 41

projektu do budowy. Używanie złożonych i innowacyj-

nych systemów bez wcześniejszego doświadczenia utrud-

nia ich właściwe zastosowanie.

2. Określenie możliwie najprostszych form sterowania

systemami przez użytkowników i rozważenie sposobów

sterowania już na początku projektu – właściciele nieru-

chomości nie mają ani czasu, ani chęci do uczenia się

obsługiwania złożonych systemów.

3. Unikanie automatycznych systemów, które działają

wbrew zasadom oszczędzania energii.

4. Podążanie za wytycznymi domu pasywnego (tj.

położenie nacisku na izolację i szczelność obudowy)

wydaje się najpewniejszym sposobem na obniżenie zuży-

cia energii wykorzystywanej do ogrzewania. Jednakże

wy konaw cy muszą mieć doświadczenie w stosowaniu

stan dar dów domu pasywnego, a czas budowy może ulec

wydłużeniu.

5. Od początku dążenie do uzyskania dobrej szczelno-

ści zamiast konieczności uzupełniania luk, gdy budowa

jest już zakończona. Bardziej ambitne podejście do

szczelności obudowy na etapie projektów. Doświadczenia

BPE sugerują, że jedna czwarta domów jest zaprojekto-

wana tak, aby spełniać jedynie minimalne wymagania

przepisów budowlanych

– ich wypełnienie nie wymaga

uważnego podejścia wykonawców.

Budowanie na mokro zazwyczaj tworzy lepszą szczel-

ność niż sucha zabudowa z płyt gipsowo-kartonowych.

7. Testy diagnostyczne, szczelność, termografia w os -

tatnich fazach budowy mogą wyeksponować obszary

problemowe, które wymagają szybkich poprawek.

8. Zapewnienie wystarczającej ilości czasu w celu

właś ciwej instalacji systemów mechanicznych i elek-

trycznych przed przekazaniem. Opóźnienia budowlane

często ograniczają ilość czasu koniecznego do właściwej

regulacji systemów i urządzeń, co może powodować po -

ważne problemy.

9. Przekazanie budynku przyszłym użytkownikom

jest ważnym etapem i powinno być przeprowadzane

przez osoby przeszkolone. Dalsze działania informujące

po winny być podejmowane po tym, jak mieszkańcy się

wprowadzą i zadomowią oraz mają czas na osobiste zapo-

znanie się z funkcjonowaniem domu.

10.

Stworzenie kompleksowych i wizualnie przej-

rzystych wytycznych dla użytkowników, które zawierałyby

wyjaśnienie zalecanych sposobów korzystania z urządzeń

i systemów zainstalowanych w budynku, co zde cydowa-

nie ułatwiałoby komunikację intencji projektowych.

Brytyjski program BPE zrealizowany przez agendę

rządową Innovate UK jest jak dotąd jednym z najwięk-

szych w tego typu projektów badawczych dotyczących

funkcjonowania budynków. Raporty na temat progra-

mu badań są udostępnione publicznie i szeroko rozpow-

szechnione w Wielkiej Brytanii. Można je znaleźć w bazie

Wymia ny Danych Bu dowlanych (www.buildingdata-

exchange.org.uk).

W Wielkiej Brytanii obowiązują łagodniejsze wymogi w zakresie

maksymalnej dopuszczalnej wartości przepuszczalności po wietrza

przez powierzchnię obudowy budynków mieszkalnych niż te obowiązu-

jące w Polsce, tj. 10 m

/(m

.hr)@50Pa.

Today in Poland, private developers have a 90% share

of the multi-family housing market [12]. This is leading

to a dynamic development of Poland’s cities with 25% of

the modern housing stock in Poland being developer lead.

Of the 14 million premises in Poland, about 2.8 million

were built in the last 25 years, which equates to an

approximate build rate of 112,000 dwellings per year

[12]. This is somewhat below to the build rates in the UK,

but still at a volume that is broadly comparable.

As a member of the EU, Poland is impacted by

European Union Climate Change targets, as well as

recently becoming an independent signatory of the Paris

Agreement [5]. The UK has also signed and ratified the

agreement, albeit after more prevarication than Poland.

Improving energy efficiency is one of the headline targets

included in the Europe 2020 strategy.

Poland has very similar objectives and priorities to the

UK in terms of improving energy efficiency. These are

driven through European legislation on buildings (Energy

Performance of Buildings Directive – EPBD) [13] and

energy efficiency (Energy Efficiency Directive – EED)

[14], which requires Member States to progressively

trans form their national building stocks into an energy

per forming and climate-neutral built environment [15].

The EPBD specifies that all new construction, residential

and non-residential, will need to be nearly zero-energy

buildings (nZEB) [16] by the end of 2020.

Poland has developed various strategies in order to

achieve this 2020 milestone. Some are technology and

infrastructure solutions, focused on implementing smart

metering and smart energy networks (designed to reduce

disruptions distribution energy losses and integration of

low-carbon energy sources). But some are based on im -

proving the thermal efficiency and performance of

Il. 3. Ocena funkcjonowania budynków odchodzi od procesu liniowego

w kierunku procesu cyklicznego i analitycznego (M. Colmer)

Fig. 3. Building performance evaluation moves from a one-way linear

process to a cyclical and analytical process (M. Colmer)

42 Mat Colmer

buildings and education programs concerning improve-

ment of energy efficiency.

The adopted nZEB threshold in Poland is relatively

aspirational while still being economically feasible,

although it is significantly less ambitious than in other

Western European countries, who are seeking to reach

climate neutral and fossil fuel free new buildings by 2020.

It is likely that in the longer term Poland will need to

gradually improve the nZEB definition post-2020 to

achieve energy and climate neutral levels by 2030 [5].

The significant reduction of the energy consumption and

related CO

e emissions of the building sector will have

a major impact on the security of energy supply, national

economy and the quality of life of Polish citizens.

Despite having targets and national policies for energy

security and environment, Poland appears not to be

engaged with the practical issues of climate change. This

is not entirely unexpected as 90% of electricity in Poland

is generated by coal technologies of low efficiency and

generating high CO

e emissions. The economic challenge

of transitioning from this energy source is significant.

Actions undertaken towards improving the efficiency

of electricity use in households as well as business and

public buildings should be one of the main priorities.

However, Poland has a similar issue to that the UK is try-

ing to tackle for decades, in that there is no detailed

understanding on how buildings perform. This in turn

leads to a disconnect between buildings, both old and

new, their environmental impact and the ability to quan-

tify what this is.

From this it can be assumed that building performance

evaluation is far more uncommon in Poland than it is in

the UK, or is it?

Evaluating buildings for occupant satisfaction

Evaluating the performance of buildings in the UK, in

terms of their energy, environmental and occupant satis-

faction, is very uncommon outside of research pro-

grammes such as the one from Innovate UK. Poland does

have a process of evaluating buildings that, although not

formalised or based on environmental sustainability or

energy efficiency. However, it appears that an effective

feedback loop to inform change when new residential

developments are planned is present within the Polish

private real estate industry.

There are aspects that the UK focuses on, energy and

environmental performance that the Polish construction

industry could learn from. Conversely, the aspect that the

UK misses is that buildings are meant, on the whole, for

people.

The dramatic rise in private developers and dynamic

growth of demand for apartments has led the private sec-

tor in Poland to focus far more on how they plan, build

and maintain their buildings and their surroundings so

that they fulfil the needs of their occupants. There is an

ongoing and growing dialogue between developer and

their customer to ensure that the objectives of the deve-

lop ment have been realised and whether the develop-

ments were actually any good.

Polska perspektywa – stanowisko zaprezentowane

na dwustronnej konferencji polsko-brytyjskiej

w maju 2016

Polska ma bardzo odmienne zasoby budowlane od

Wielkiej Brytanii. W przeciwieństwie do Zjednoczonego

Królestwa, w Polsce prywatne budownictwo mieszkanio-

we poza sektorem jednorodzinnym jest stosunkowo

młode i narażone na wszystkie wyzwania, jakim rozwija-

jący się rynek musi podołać. Od lat 70. do wczesnych lat

90. XX w. większość budynków mieszkalnych była pla-

nowana centralnie, oddawana do użytku za pośrednic-

twem spółdzielni i zasadniczo miała jednolity charakter,

wykorzystując masowe rozwiązania i standaryzację.

Od połowy lat 90. XX w. spółdzielnie mieszkaniowe

utraciły swoje znaczenie. W wyniku transformacji ustrojo-

wej, wprowadzenia nowych zasad planowania przestrzen-

nego i przepisów regulujących zachęcano do różnorodnego

wykorzystania przestrzeni, promowania zdrowia społecz-

nego i wyrażano zgodę na wykorzystanie nowo powstają-

cych mieszanych technologii. Szybki rozwój miast następo-

wał równolegle z rosnącym tempem życia ich mieszkańców.

Obecnie w Polsce prywatni deweloperzy mają 90%

udziałów na wielorodzinnym rynku mieszkaniowym

[12]. Prowadzi to do dy namicznego rozwoju polskich

miast z 25% udziałem nowoczesnych zasobów miesz ka-

niowych,będących dziełem deweloperów. Spośród 14 mi -

lionów lo kali w Polsce oko ło 2,8 miliona zostało zbu -

dowanych w ciągu os tat nich 25 lat, co w przybliże niu

od powiada licz bie 112 000 mieszkań rocznie [12]. Jest to

nieco poniżej wskaź nika budownictwa w Wielkiej Bry ta nii,

jednakże wciąż jest to liczba zasadniczo porów nywalna.

Jako członek UE Polska dąży do realizacji celów Eu

ropejskiego Programu ds. Zmian Klimatu. W ostatnim cza-

sie

stała się też niezależnym sygnatariuszem porozumienia

paryskiego [5]. Wielka Brytania również podpisała i ratyfi-

kowała porozumienie, aczkolwiek z większymi problema-

mi niż Polska. Poprawa efektywności energetycznej jest jed-

nym z głównych celów zawartych w strategii Europa 2020.

Polska ma bardzo podobne cele i priorytety jak Wielka

Brytania w zakresie poprawy efektywności energetycz-

nej. Wynikają one z prawodawstwa europejskiego doty-

czącego budynków (wytyczne wydajności energetycznej

bu dynków – świadectwo charakterystyki energetycznej

bu dynku EPBD) [13] oraz sprawności energetycznej (dy -

rektywy dotyczące efektywności energetycznej – EED)

[14], zobowiązującego państwa członkowskie do stopnio-

wego przekształcenia ich krajowych zasobów budowla-

nych na efektywne energetycznie i neutralne klimatycznie

środowisko zbudowane [15]. EPBD określa, że wszystkie

nowe budynki mieszkalne i niemiesz kal ne będą musiały

charakteryzować się niemal zerowym zu życiem energii

(budynki zeroenergetyczne) [16] do końca 2020 r.

Polska opracowała różne strategie osiągnięcia tego

celu do 2020 r. Niektóre z nich to rozwiązania techno-

giczne i infrastrukturalne, służące wdrażaniu inteli gent-

nych systemów pomiarowych i inteligentnych sieci ener ge -

tycznych (zaprojektowane, by zmniejszyć straty zwią zane

z zakłóceniami w dystrybucji energii i integra cji źródeł

niskoemisyjnych). Jednak niektóre z nich mają na celu

 Lukaefektywności:praktykabrytyjskaapolskipotencjał/Theperformancegap:theUKexperienceandthePolishpotential 43

The Polish Association of Developers, Polski Związek

Firm Deweloperskich (PZFD), includes more than 40%

of developers in the Polish real estate market [17].

Focused mostly in residential, PZFD is a nationwide

organisation and what, in the UK, would be referred to as

a trade association, playing an important role in shaping

the Polish real estate market through campaigns, policy

lobbying and being the authoritative voice of developers.

Its primary goal is to reduce barriers that prevent the mar-

ket development and improve residential construction.

Dorota Jarodzka-Śródka, vice president of PZFD and

founder and owner of one of major developers states that

her company actively seeks feedback from their custom-

ers before and after the purchase of a property. They

achieve this through undertaking questionnaires and

interviews with customers throughout the purchasing

journey. From her viewpoint, given at the Wrocław con-

ference on building performance (Fig. 4), this is under-

taken because the developers often have an ongoing

management relationship with their real estate and are

beginning to understand the importance of building loy-

alty though long-term relations with their customers.

However, an alternative view may be that developers are

more likely trying to avoid immediate problems and build

credibility and reputation for the future.

At the moment questions tend to revolve around build-

ing aesthetics on the assumption that residents only care

about design (colours, quality of finish and materials),

attractiveness of surroundings and safety. However, with-

in these questions are factors of performance including

cost of running the home, insulation and ability to control

heating services [12].

Questions go beyond the needs of the individual. The

developers have a desire to be aware of the differing

needs of the people who inhabit their complexes as all

residents have experiences from different cultural envi-

ronments and social contexts. So the requirements of the

wider community are sought, particularly the combined

view of those in apartment complexes. These are artificial

communities, they do not know each other, yet have to

create a mini society to achieve cohesion. The UK experi-

ence of 1960’s housing estates demonstrates that outdoor

environments, green spaces, peaceful neighbourhoods

and proximity to amenities, are very important for social

satisfaction. Again from the perspective of the PZFD,

Polish developers actively want to know how to create

space in a way that ensures resident integration and feel-

ings of safety.

Finally, consultations with building managers and

administration are also sought, principally about the abil-

ity to manage the building and optimise its performance

to ensure resident satisfaction. Key concerns here are

about control – residents are unable to keep-up with the

newest technologies and unable to manage heating and

humidity in their apartments. Building manager responses

generally suggest that customers are beginning to pay

more attention to dwelling running costs – managing and

reducing consumption of electricity and heating.

This is all undertaken so that the developer can ensure

customer satisfaction post purchase and maximise the

poprawę efektywności i wydajności cieplnej bu dynków

i programów edukacyjnych w zakresie zwiększenia efek-

tywności energetycznej.

Przyjęty próg budynku zeroenergetycznego w Polsce

jest stosunkowo ambitny, wykonalny pod względem eko-

nomicznym, jed nakże znacznie mniej restrykcyjny niż

w innych krajach Europy Zachodniej, które dążą do stwo-

rze nia nowych budynków klimatycznie neutralnych i bez

konieczności stosowania paliw kopalnych. Istnieje prawdo-

po dobieństwo, że po 2020 r. Polska będzie musiała stopnio-

wo udoskonalić definicję budynku zeroenergetycznego, aby

osiągnąć poziomy neutralne energetycznie i klimatycznie

do 2030 r. [5]. Znacząca redukcja zużycia energii i związa-

nej z tym emisji CO

e w sektorze budowlanym będą miały

istotny wpływ na bezpieczeństwo do staw energii, stabilność

gospodarki narodowej i jakość życia polskich obywateli.

Pomimo istniejących celów i krajowej polityki bezpie-

czeństwa energetycznego i ochrony środowiska, Polska

nie wydaje się zaangażowana w praktyczne zagadnie nia

związane ze zmianą klimatu. Stanowisko takie nie jest cał-

kowicie zaskakujące, ponieważ 90% energii elek trycznej

w Polsce jest wytwarzane przy użyciu techno logii węglo-

wych o niskiej wydajności i przy generowa niu wysokiej

emisji CO

e. Ekonomiczne wyzwanie, jakie sta nowi odej-

ście od tego źródła energii, ma duże znaczenie.

Działania podejmowane na rzecz poprawy efektywno-

ści wykorzystania energii elektrycznej w gospodarstwach

domowych, jak również w przedsiębiorstwach i budyn-

kach użytecz ności publicznej powinny stanowić jeden

z głównych priorytetów. Jednakże Polska ma problem,

z jakim od paru dekad mierzy się Wielka Brytania, a mia-

nowicie brak szczegółowego zrozumienia działania

budynków oddanych do użytkowania. To z kolei prowa-

dzi do braku rzeczywistego powiązania użytkowania

budynków, zarówno starych, jak i nowych, z ich oddzia-

ływaniem na środowisko w ujęciu ilościowym.

Stąd też moglibyśmy założyć, że ocena funkcjonowa-

nia bu dynku jest o wiele mniej popularna w Polsce niż

w Wiel kiej Brytanii. Ale czy tak faktycznie jest?

Ocenianie budynków

pod względem satysfakcji mieszkańców

W Wielkiej Brytanii ocenianie efektywności budyn-

ków pod względem energii, ochrony środowiska i satys-

fakcji mieszkańców jest właściwie przeprowadzane jedy-

nie w ramach programów naukowych takich jak Inno vative

UK. Polska ma metodę oceny budynków, która nie jest

jednak sformalizowana i nastawiona na reali zację celów

zrównoważonego rozwoju środowiska czy efektywności

energetycznej. Okazuje się jednak, że informacje zwrotne

dotyczące wprowadzania zmian podczas planowania

osiedli mieszkaniowych są brane pod uwagę w polskim

prywatnym sektorze nieruchomości.

W Wielkiej Brytanii istnieją kwestie, na które zwraca

się szczególną uwagę, np. zużycie energii i ochrona środo-

wiska. Zagadnienia te mogłyby być częściej uwzględniane

w polskim przemyśle budowlanym. Natomiast aspekt,

którego Wielka Brytania nie bierze pod uwagę, to fakt, że

budynki, ogólnie rzecz ujmując, są przeznaczone dla ludzi.

44 Mat Colmer

effectiveness of future investment decisions. This is in

stark contrast to the activity of the UK, where developers

actively avoid interaction with their “customers” post-

sale, unless the dwelling is social housing (housing pro-

vided for people on low incomes or with particular needs

by government agencies or non-profit organisations).

Summary:

can UK BPE be transferred to Poland?

Firstly, the driver for change needs to be present. The

UK experience demonstrates that is it not always enough

to have Building Regulations that increase the energy

efficiency of buildings as a motivation to improve perfor-

mance in use. Particularly as the UK has a regulatory

regime that bases compliance with Building Regulations

on design, with very weak examination of what is actu-

ally built. There needs to be a desire to ensure that build-

ings are satisfactory. It is essential that all teams involved

in real estate (residential and non-residential) document,

learn from and feed-forward results for future design and

construction decisions. Otherwise no progress will be

made. Baborska-Narożny elaborates on the varied per-

spectives of BPE stakeholders that need to be accounted

for before the evaluations can take off [18].

For Poland to progress further with building perfor-

mance evaluation, the investigations need to go back

further, beyond the occupant phase to the design and

construction phase. The major sources for the perfor-

mance gap tend to be discrepancies between the as de -

signed and as built specifications, this includes thermal

and air permeability details, construction quality, over

complication of systems that lead to lack of control and

inadequate handover processes.

Polish housing is likely to change significantly over

the years to 2030. Both changing standards and regula-

Szybki rozwój sektora prywatnych deweloperów i dy -

namiczny wzrost popytu na mieszkania doprowadził do

sytuacji, w której sektor prywatny w Polsce skupia się

bardziej na metodzie planowania, budowania i utrzymy-

wania swoich budynków oraz ich otoczenia w taki spo-

sób, aby zaspokoić potrzeby mieszkańców. Obecnie trwa

i rozwija się dialog pomiędzy deweloperem a jego klien-

tami mający na celu upewnienie się, że założenia budowy

zostały zrealizowane we właściwy sposób i że były trafio-

ne względem oczekiwań mieszkańców.

Polski Związek Firm Deweloperskich (PZFD) obejmuje

ponad 40% deweloperów na polskim rynku nierucho -

mości [17]. Koncentrując się głównie w budynkach miesz-

kalnych wielorodzinnych, PZFD stanowi ogólnopol-

ską or ga ni za cję – którą w Wielkiej Brytanii określałoby się

jako sto wa rzyszenie handlowe – i odgrywa ważną rolę

w kształto waniu polskiego rynku nieruchomości poprzez

kampanie i politykę lobbingu, a także jest reprezentatyw-

nym głosem deweloperów. Jego podstawowym celem jest

zmniejszenie barier, które uniemożliwiają rozwój rynku

i wprowadzenie ulepszeń w budownictwie mieszkaniowym.

PZFD stara się aktywnie uzyskiwać informacje od

swoich klientów przed zakupem nieruchomości i po nim.

Osiąga to poprzez przeprowadzanie wywiadów i roz pro-

wadzanie kwestionariuszy wśród klientów pod czas całe-

go procesu zakupu. Według Doroty Jodzkiej-Śródki, pre-

zes PZFD, która wystąpiła na majowej konferencji we

Wrocławiu (il. 4), deweloperzy podejmują takie dzia łania,

ponieważ często przedłuża się ich zaangażowa nie w za -

rządzanie nieruchomością po jej wybudowaniu i zaczy na-

ją rozumieć znaczenie postawy lojalności osiąganej po -

przez rozbudowanie relacji ze swoimi klientami. Jed nakże

inny alternatywny pogląd zakłada, że najpraw do podob-

niej pró bują oni uniknąć nagłych problemów i starają się

bu do wać swoją wiarygodność i reputację na przyszłość.

W tej chwili pytania polskich deweloperów wydają się

oscylować wokół estetyki budynku przy założeniu, że

mieszkańcy dbają tylko o projekt (kolory, jakość wykoń-

czenia i materiałów), atrakcyjność otoczenia i bezpie-

czeństwo. Niemniej jednak, w tych kwestiach zawierają się

czynniki efektywności, w tym koszty prowadzenia domu,

izolacja i możliwość kontroli usług grzewczych [12].

Ich pytania wykraczają przy tym poza potrzeby jed-

nostki. Deweloperzy chcą być w pełni świadomi różno-

rodnych potrzeb ludzi wywodzących się z odmiennych

środowisk kulturowych i uwarunkowań społecznych, któ -

rzy zamieszkują ich osiedla. Deweloperzy szukają spo so -

bów określenia wymagań szerszej społeczności, zwłasz -

cza tworzonych przez mieszkańców większych osiedli

budowanych kompleksowo przez pojedynczego inwesto-

ra. Są to sztuczne społeczności, które nie znają się wza-

jemnie, jednakże muszą tworzyć miniwspólnotę w celu

osiągnięcia spójności. Brytyjskie doświadczenia z lat 60.

XX w. dotyczące osiedli mieszkaniowych pokazują, że

środowiska zewnętrzne, tereny zielone, ciche sąsiedztwo

i bliskość udogodnień są bardzo ważne dla zadowole-

nia społecznego. Ponadto, z punktu widzenia PZFD, pol-

s cy deweloperzy zde cydowanie chcieliby się do wie dzieć,

w jaki sposób stworzyć przestrzeń, która za pew niłaby

in teg rację mieszkańców i poczucie bezpieczeństwa.

Il. 4. Polsko-brytyjska konferencja poświęcona BPE

na Wydziale Architektury Politechniki Wrocławskiej, maj 2016

(fot. M. Baborska-Narożny)

Fig. 4. Poland/UK conference on Building Performance at

the Wrocław University of Science and Technology, May, 2016

(photo by M. Baborska-Narożny)

 Lukaefektywności:praktykabrytyjskaapolskipotencjał/Theperformancegap:theUKexperienceandthePolishpotential 45

tions and the changing needs of customers will be driven

by a demand for an increase in both building comfort and

performance. Some of this will be delivered through the

mainstreaming of new technologies, both in manufactur-

ing and energy systems. However, all has to be cognisant

of more stringent requirement for new buildings through-

out the European Union and an increasingly demanding

customer.

In Poland we can surmise that developers, using PZFD

as the representation, are interested in building perfor-

mance. Their approach is from the perspective of

improved social capital and well-being, and not from the

perspective of energy efficiency. However, PZFD presen-

tation material promotes their principles: “We research

what we want to design. We optimise. We build. We get

feedback from the inhabitants. We improve” [12]. This is,

in essence, what needs to be achieved through to ensure

that buildings perform as intended.

Overall Polish developers already have good engage-

ment with their real estate, much better than the private

developers of the UK, and this provides an excellent foun-

dation to expand evaluation of buildings to encompass

Building Performance Evaluation as we understand it.

W końcu, prowadzone są również konsultacje z zarząd-

cami budynków i administracją, przede wszystkim na

temat możliwości zarządzania budynkiem i zoptymalizo-

wania jego efektywności w celu zapewnienia satysfakcji

mieszkańców. Kluczowe są tu obawy dotyczące kontroli

– mieszkańcy nie są w stanie stale być na bieżąco z naj-

nowszymi technologiami, jak również zajmować się

ogrzewaniem czy stopniem wilgotności w swoich loka-

lach. Odpowiedzi zarządców budynków na ogół sugerują,

że klienci zaczynają zwracać większą uwagę na koszty

eksploatacji mieszkania – cenią kontrolę i możliwość

zmniejszenia zużycia energii elektrycznej i ogrzewania.

Przeznaczone na własny użytek prace badawcze dewe-

loperów realizowane są po to, aby mogli oni zagwaranto-

wać klientowi satysfakcję po zakupie i zmaksymalizować

efektywność przyszłych decyzji inwestycyjnych. Stanowi

to całkowite przeciwieństwo działalności prowadzonej

w Wielkiej Brytanii, gdzie deweloperzy zdecydowanie

unikają interakcji ze swoimi „klientami” po dokonaniu

sprzedaży, chyba że mieszkanie wchodzi w skład miesz-

kalnictwa socjalnego (mieszkania dla osób o niskich do -

chodach lub o szczególnych potrzebach udostępniane

przez agencje rządowe lub organizacje non profit).

Podsumowanie:

czy brytyjski model oceny funkcjonowania

budynku (BPE) może być przeniesiony do Polski?

Po pierwsze, musi istnieć motywacja do wprowadza-

nia zmian. Doświadczenie brytyjskie pokazuje, że samo

zwiększenie wymogów w zakresie oszczędności energe-

tycznej budynków na poziomie przepisów budowlanych

nie stanowi wystarczającej motywacji do polepszenia efek-

tywności w praktyce. Problem rozbieżności wymogów

i rzeczywistości jest szczególnie dotkliwy tam, gdzie jak

w Wielkiej Brytanii i Polsce, istniejący system regu lacyjny

opiera się na przestrzeganiu przepisów budo wlanych na

etapie projektu, jednakże z bardzo słabym po ziomem kon-

troli tego, co jest rzeczywiście budowane. Musi zaistnieć

chęć zapewnienia, że obiekty są satysfakcjonujące. Klu-

czowe jest, aby wszystkie zespoły zaan gażowane w pro-

ces inwestycyjny (w odniesieniu do bu dyn ków miesz kal-

nych i niemieszkalnych) uczyły się z wcześ niejszych

doświadczeń i modyfikowały pod ich wpływem przy szłe

projekty i decyzje budowlane. W przeciwnym razie żaden

postęp nie będzie miał miejsca. Babors ka-Narożny rozwi-

ja temat różnic w spojrzeniu na BPE przez zaangażowane

strony, których uwzględnienie w procesie oceny warun-

kuje prowadzenie wartościowych badań [18].

Aby w Polsce mógł nastąpić dalszy postęp w ocenie

funkcjonowania budynków, badania muszą być poszerzo-

ne, by objąć wcześniejsze etapy inwestycyjne, przed po -

jawieniem się mieszkańców. Głównymi przyczynami luki

efektywności bywają rozbieżności pomiędzy specyfika-

cjami projektu i budowy, co wskazano w części dotyczą-

cej wniosków z brytyjskiego programu BPE.

Do 2030 r. polskie budownictwo mieszkaniowe prawdo-

podobnie ulegnie znacznym przeobrażeniom. Zarówno

zmieniające się standardy i przepisy, jak również ewo luują ce

potrzeby klientów przyczynią się do wzrostu ocze kiwań

46 Mat Colmer

co do komfortu mieszkaniowego oraz efek tywnoś ci budyn-

ku. Tylko częściową odpowiedzią na to za po trze bowanie

będzie szersze wprowadzanie nowych technologii. Jeśli

chodzi o Polskę, na podstawie wypowiedzi przedstawiciel-

ki PZFD możemy przypuszczać, że dewe lo perzy są zainte-

resowani efektywnością obiektu. Szcze gólnie interesujące

wydaje się dla nich dążenie do wzmac niania kapitału spo-

łecznego i dobrostanu społeczności lokalnych, a nie dąże-

nie do oszczędności energetycznej. Niemniej jednak,

materiał prezentacyjny PZFD [12] promuje swoje zasady

w następujących słowach: „Badamy to, co chcemy zapro-

jektować. Optymalizujemy. Budujemy. Otrzymujemy

informację zwrotną od mieszkańców. Doskonalimy się”.

A to właśnie jest istotą zamierzeń mających na celu zapew-

nienie działania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem.

Ogólnie rzecz biorąc, polscy deweloperzy już przeja-

wiają duże zaangażowanie badawcze, o wiele większe niż

prywatni deweloperzy w Wielkiej Brytanii. To stanowi

doskonałą podstawę do szerszego zastosowania oceny

obiektów, w taki sposób, aby obejmowała ona ocenę

funkcjonowania budynków w naszym rozumieniu.

Tłumaczenie

BogusławSetkowicz

Bibliografia /References

[1] Trends in the United Kingdom Housing Market, 2014. Office for

National Statistics, 2014, http://webarchive.nationalarchives.gov.

uk/20160105160709/http://www.ons.gov.uk/ons/dcp171766

_373513.pdf [accessed: February, 2017].

[2]

UnitedKingdomhousingenergyfactfile, HM Government, 2013, https://

www.gov.uk/government/uploads/system/uploads/attachment_data/

file/345141/uk_housing_fact_file_2013.pdf [accessed: November, 2016].

[3] Europe’s buildings under the microscope, Buildings Performance

Institute Europe (BPIE), 2011, https://europeanclimate.org/docu-

ments/LR_%20CbC_study.pdf [accessed: November, 2016].

[4] TheKeyEnergyPolicyIssuesforEnergySecurityintheUK, Uni-

versity of Exeter, 2011, http://geography.exeter.ac.uk/catherine-

mitchell/The_Key_Energy_Policy_Issues_for_Energy_Security_

in_the_UK_-_Summary_Report.pdf [accessed: November, 2016].

[5] European Commission Climate Action – Paris Agreement https://

ec.europa.eu/clima/policies/international/negotiations/paris/index_

en.htm [accessed: November, 2016].

[6] The Barker Review of Housing Supply, HM Government, 2004,

http://webarchive.nationalarchives.gov.uk/20080107210803/http://

www.hm-treasury.gov.uk/consultations_and_legislation/barker/con-

sult_barker_index.cfm [accessed: October, 2016].

[7] HistoricHousingandPlanningBillwilltransformgenerationrent

intogenerationbuy, Department for Communities and Local Gov-

ernment, https://www.gov.uk/government/news/historic-housing-

and-planning-bill-will-transform-generation-rent-into-generation-

buy [accessed: October, 2016].

[8] Fourth Carbon Budget Review: Technical report, Committee on

Climate Change, 2013, https://www.theccc.org.uk/wp-content uploads

/2013/12/1785b-CCC_TechRep_Singles_Book_1.pdf [accessed:

November, 2016].

[9]

SelectCommitteeonEnvironmentalAuditFirstReport–HousingCon-

struction, 2005, http://www.publications.parliament.uk/pa/cm200405/

cmselect/cmenvaud/135/13507.htm#a23 [accessed: November, 2016].

[10] BuildingInformation Modelling, HM Government, 2012, https://

www.gov.uk/government/uploads/system/uploads/attachment_

data/file/34710/12-1327-building-information-modelling.pdf

[accessed: November, 2016].

[11] Low-carbon homes: best strategies and pitfalls, Innovate UK,

2016, https://www.gov.uk/government/publications/low-carbon-

homes-best-strategies-and-pitfalls [accessed: November, 2016].

[12] Presentation by Archicom/PZFD. Delivered 06-May-16 – Wrocław

University of Science and Technology.

[13] Directive 2010/31/EU of the European Parliament and of the

Councilof19May2010ontheenergyperformanceofbuildings,

2010, http://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/ALL/;ELX_SESS

IONID=FZMjThLLzfxmmMCQGp2Y1s2d3TjwtD8QS3pqdkhX

ZbwqGwlgY9KN!2064651424?uri=CELEX:32010L0031

[accessed: April, 2017].

[14] Directive 2012/27/EU of the European Parliament and of the

Councilof25October2012onenergyefficiency, 2012, http://eur-

lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/?qid=1399375464230&uri=

CELEX:32012L0027 [accessed: April, 2017].

[15] ImplementingNearlyZero-EnergyBuildings(NZEB)inPoland–

TowardsaDefinitionandRoadmap, 2012, http://bpie.eu/wp-con-

tent/uploads/2015/10/nZEB-Full-report-Poland.pdf [accessed:

November, 2016].

[16] European Commission – nearly zero-energy buildings, https://

ec.europa.eu/energy/en/topics/energy-efficiency/buildings/nearly-

zero-energy-buildings [accessed: October, 2016].

[17] Polski Związek Firm Deweloperskich (PZFD), http://en.pzfd.pl

[accessed: October, 2016].

[18] Baborska-Narozny M., Buildingperformanceevaluation–under-

standingthebenefitsandrisksforthestakeholdersinvolved.Les-

sonsforPolandbasedontheUKexperience, „Architectus” 2017,

Nr 1(49) [w druku].

Streszczenie

Niniejszy artykuł dotyczy tematyki, jakiej poświęcona była polsko-brytyjska konferencja, która odbyła się w maju 2016 r. na Wydziale Architek -

tury Politechniki Wrocławskiej. Rozważano wówczas możliwość zastosowania metodyki oceny funkcjonowania budynku (BPE) rozwiniętej

w Wielkiej Brytanii do polskiego kontekstu. Artykuł został opracowany na podstawie wcześniejszych doświadczeń autora z prowadzenia rządo wego

programu badań BPE w Wielkiej Brytanii oraz obserwacji i prezentacji innych prelegentów, wygłoszonych podczas wyżej wymienionego spotkania.

Autor wykorzystał te obserwacje i odniósł się do podstawowych i stosowanych badań prowadzonych w Wielkiej Brytanii w celu dokonania pewnych

porównań pomiędzy Polską a Zjednoczonym Królestwem. Porównanie takie zostało dokonane w nadziei, że podstawowe badania nad oceną funk-

cjonowania budynku będą mogły być przeprowadzone w przyszłości w Polsce.

Słowa kluczowe: luka efektywności, ocena funkcjonowania budynku, wymiana wiedzy

Abstract

This paper discusses the industry driven content of the May 2016 Poland/UK bilateral conference and the potential of building performance evalu-

ation in Poland. It is based on the author’s experience of leading a major UK government funded building performance evaluation programme and

observations and presentations given at the Wrocław University of Science and Technology conference. The author has used these observations and

referred to primary and secondary research carried out in the UK in order to draw some comparisons between Poland and the UK. It is hoped that

primary research in to building performance evaluation can be carried out in Poland in the future.

Key words: performance gap, building performance evaluation, knowledge exchange

Luka efektywności: praktyka brytyjska a polski potencjał korzystania z oceny funkcjonowania budynku

Mat Colmer

doi:10.5277/arc170103

Streszczenie