Starożytna praktyka adaptacji budynku. Od rzymskiego viridarium po średniowieczny kościół w starożytnym Aszkelonie (Izrael)

Cecilia Luschi, Marta Zerbini, Alessandra Vezzi, Novella Lecci

doi:10.37190/arc260201

Streszczenie

Przedstawione w artykule badania skoncentrowane były na analizie architektonicznej i funkcjonalnej budowli znanej jako kościół Santa Maria in Viridis, położonej w najwyższym punkcie starożytnego miasta Askalona (Ashkelon, Izrael), bezpośrednio przy murach miejskich i w pobliżu średniowiecznej Bramy Głównej (Brama Jerozolimska). Tradycyjnie interpretowana jako kościół bizantyński z baptysterium i poddawana przekształceniom aż do okresu średniowiecznego budowla ta wykazuje liczne niespójności architektoniczne związane z użytkowaniem liturgicznym.

Misja AskGate (Włoska Misja Archeologiczna – MAECI) przeprowadziła badania i szczegółowe analizy, stosując zintegrowaną, wieloskalową metodologię, aby rozwiązać problemy kompozycyjne, które utrudniały jednoznaczne określenie przestrzeni kościoła. Badania architektoniczne i kompozycyjne ujawniły, że kościół został wzniesiony na wcześniejszym rzymskim viridarium, wyposażonym w złożony system wodny i nimfeum, zorganizowanym na co najmniej dwóch poziomach tarasowych opartych na podium. Viridarium obejmowało eksedrę z marmurową misą zbierającą wodę i kierującą ją kanałem do basenu położonego w centrum dziedzińca. Na podstawie analizy architektonicznej oraz badań elementów dekoracyjnych, takich jak freski, można wnosić, że znacząca była faza średniowieczna, podczas której budowla została przekształcona w kościół. Faza ta może odpowiadać przemianie miejsca z przestrzeni definiowanej przez pogański język architektoniczny, charakteryzujący się obecnością eksedry, w przestrzeń wyrażającą język chrześcijański, podkreślony obecnością absydy.

Podgląd pełnego artykułu jest możliwy wyłącznie na większych ekranach.