2016
3(47)
DOI: 10.5277/arc160304
Wawrzyniec Zipser*
Prognozowanie działań rewitalizacyjnych w miastach
Forecasting urban renewal actions in the cities
Wprowadzenie
Rewitalizacja z roku na rok staje się coraz istotniejszym
narzędziem polityki przestrzennej miast, pozwalającym
bezpośrednio wpływać na utrzymanie zwartości struktur
miejskich. Jednak w ujęciu procesowym najczęściej wy-
maga ono rozbudowanych działań, przez co opiera się na
czasochłonnych i skomplikowanych procedurach. Odpo-
wiednio przygotowany program odnowy i rozwoju doty-
czy wielu dziedzin życia i funkcjonowania miasta. Ogra-
niczany jest on zwykle przez niewystarczające zasoby
nansowe potrzebne do jego pełnego wdrożenia. Często
także jego wprowadzaniu towarzyszy opór instytucjonal-
ny, rozbudowana biurokracja itp., z czego może wynikać
specyczna rozwlekłość działań w czasie.
Idea wdrażania programów rewitalizacyjnych jest
war tościowa ze względu na skutki jakościowe i efekty
prze strzenne osiągane przez społeczność miasta. Jednak
„roz wlekłość” czasowa wdrożeń, w kontekście szybciej
i bardziej dynamicznie przebiegających strukturalnych
procesów adaptacyjnych (inwestycyjnych) w mieście [1],
może prowadzić do inercji decyzyjnej i upartego wdra-
żania działań pomimo ich dezaktualizacji. Sformalizowa-
na ścieżka uchwalania programów rewitalizacji powinna
obejmować, poza monitoringiem skutków wprowadzenia
programu, również dynamiczną prognostykę efektów
opartą na systemowym podejściu. Ma to wielkie znacze-
nie, zwłaszcza gdy mówimy o ograniczonych środkach
inwestycyjnych angażowanych w odnowę i rozwój prze-
Introduction
Year after year revitalization is becoming a more and
more signicant tool applied in the urban space policy,
which directly affects the maintenance of the urban fab-
ric. However, considered as a process it requires exten-
sive actions and consequently it relies on time-consuming
and complicated procedures. A properly designed renewal
and development program regards a lot of spheres of life
and city functioning. It is usually limited by insufcient
nancial resources needed to its implementation which is
often accompanied by institutional resistance, overgrown
bureaucracy, etc. which in turn can make the actions take
a long time.
The idea of implementing revitalization programs is
worthwhile due to its qualitative and spatial consequences
for the city community. However, the lengthiness of the im-
plementation, in the context of the faster and more dynamic
structural adaptation (investment) processes in the city [1],
can result in decision inertia and stubborn implementation
of actions in spite of their outdatedness. The formal proce-
dure of adaptation of revitalization programs should also
cover, apart from monitoring the effects of the program
implementation, the dynamic forecasts of the effects based
on a systemic approach. This is very important especially
when the investment resources dedicated to the urban space
renewal and development are limited and when every pen-
ny spent ineffectively is lost forever. Designing different
implementation variants provides the possibility of taking
appropriate steps by the institutions responsible for instance
for the Local Revitalization Programs (LRP) in respect of:
– real and relative benets of the investment – the issue
of concentration of actions under, e.g. “snowball effect”,
* Wydział Architektury Politechniki Wrocławskiej/Faculty of Ar-
chi tecture, Wrocław University of Science and Technology.

44 Wawrzyniec Zipser
strzeni zurbanizowanych, kiedy każda złotówka wydana
nieefektywnie jest nieodwracalnie stracona. Możliwość
wariantowania wdrażanych rozwiązań pozwala na wybór
odpowiednich kroków podejmowanych przez instytucje
odpowiedzialne np. za Lokalne Programy Rewitalizacyj-
ne (LPR) m.in. w odniesieniu do:
– realnych i relatywnych korzyści inwestowania –
kwestia koncentracji działań np. w ramach „efektu kuli
śniegowej”,
– optymalnej sekwencji działań,
– dynamiki zmian strukturalnych i społecznych na
ob szarach zdegradowanych (wcześniej poddanych odpo-
wiedniej delimitacji).
Pomimo skomplikowania procesu urzeczywistniania
wizji odnawianej tkanki miejskiej trzeba stwierdzić za
Kozłowskim, że rewitalizacja […] jest istotną drogą pro-
wadzącą do zachowania ciągłości i integralności tradycji
miejskiej w rozwoju cywilizacji europejskiej [2, s. 9].
Miasto, w jego złożoności, zawsze należy traktować
w kategoriach systemu żywego. Zawsze istnieje potrze-
ba uwzględnienia możliwości adaptacji różnych syste-
mów miejskich do zmieniających się uwarunkowań we-
wnętrznych i zewnętrznych. Stąd wynika zagadnienie
elastyczności LPR i optymalnej akomodacji rezultatów
do prognozowanego stanu przemian społeczno-gospodar-
czych. Nie można nigdy wykluczyć sytuacji, kiedy najle-
piej przygotowany program działania w trakcie realizacji
napotka nieprzewidziane na wstępie warunki i okaże się
całkowicie nieefektywny i nietrafny. Może to skutkować
utratą zdolności samoregeneracji, przez co pogłębią się
zjawiska kryzysowe, gdy same siły rynkowe nie są w sta-
nie zapobiec dalszemu procesowi dezintegrującemu spo-
łeczne i materialne elementy struktury miasta, ani nawet
nie potraą go zahamować [2]. Dlatego należy podkreślać
wagę monitorowania jako takiego oraz ocen ex ante na
różnych etapach wdrażania programów odnowy zdegra-
dowanych obszarów [3].
W większości opracowań, w których jest mowa o mo-
delu rewitalizacji i które dotyczą systemowego podejścia
do tego typu działań, opisane są przede wszystkim posta-
wy systematyzujące proces wdrażania programów sze-
roko pojętego ożywiania przestrzeni zurbanizowanych.
Potrzeba akcentowania takiego podejścia wynika praw-
dopodobnie ze skomplikowanej natury procesu decyzyj-
no-legislacyjnego wcielania w życie programów rewita-
lizacji na wszystkich poziomach struktur samorządowych
oraz wielorakich komplikacji pojawiają cych się w odnie-
sieniu do niejednorodnej sfery ich zadań (np. społeczne,
ekonomiczne, przestrzenne). Proponowane mo dele od-
noszą się raczej do specyki systemu prawno-zarządcze-
go niż do specyki rewitalizacji jako takiej [4]. Promują
głównie zapisaną w formie schematów strukturę postępo-
wania. Skupiając się na celach odnowy, spychają na drugi
plan rezultaty rzeczywistych działań, które proponuje się
objąć monitoringiem efektów. Wydaje się, że sugerowane
rozwiązania kontrolujące wyniki rewitalizacji zestawione
z czynnikami reprezentującymi naturalne procesy spo-
łeczno-przestrzenne, które mogą deformować efektyw-
ność wdrażanych programów, są właściwym bodźcem
rozwijania metod prognostycznych symulujących efek-
– optimum sequence of actions,
– dynamics of structural and social changes in the de-
graded areas (after prior delimitation).
Although the urban fabric renewal process is compli-
cated it should be repeated after Kozłowski that revital-
ization […] is important to maintain the continuity and
integrity of the urban tradition in the development of the
European civilization [2, p. 9].
The city, with its complexity, should be always consid-
ered in the context of a living system. The possibility of
adapting various urban systems to the changing internal
and external conditions should be always taken into ac-
count. This is connected with the issue of LRP exibility
and optimum accommodation of the results to the fore-
casted socio-economic changes. One can never exclude
the situation when the best designed action plan comes
across unexpected conditions during implementation
and proves totally ineffective and fails. This can result in
a loss of self-regeneration which causes crises to deepen
and when the market forces themselves cannot prevent
further process of disintegrating the social and material
elements of the city structure or they cannot even slow it
down [2]. Consequently, it should be stressed how impor-
tant monitoring itself is and ex ante evaluation at various
levels of implementation of the degraded area renewal
programs [3].
Most papers on revitalization models which regard
a systemic approach to that kind of actions describe pri-
marily the process of implementation of programs of the
urban spaces use in its broad sense. The need to stress such
an approach results most probably from the complicated
nature of the process of decision-legislation implementa-
tion of revitalization programs at all levels of self-gov-
ernment structures and various complications emerging in
reference to the heterogeneous sphere of their tasks (e.g.
social, economic, spatial). The suggested models regard
the specic characteristics of the legal and management
system rather than those of revitalization itself [4]. They
mainly promote the procedure structure provided in the
form of patterns, and focus on the renewal objectives,
pushing into the background the results of real actions,
whose effects shall be monitored. It seems that the sug-
gested solutions controlling the revitalization results,
when coupled with the factors representing the natural
socio-spatial processes which can distort the effectiveness
of the implemented programs, are the adequate stimulus
of the development of the forecasting methods simulat-
ing the effectiveness of the solutions in question which
“regenerate” the city spaces.
At present, the literature regarding directly the issue
primarily provides the descriptions of the simulation-
forecast tools which are most often connected with the
cellular models or their derivatives, using the notion of
agents (agent-based models) [5]. It seems that in spite
of their unquestionable benets they are more useful lo-
cally within districts or residential estates. On the urban
or metropolitan scale, however, it is worth considering
the effectiveness of the models providing a more com-
prehensive perspective of the urban system characte-
ristics.

Prognozowanie działań rewitalizacyjnych w miastach /Forecasting urban renewal actions in the cities 45
tywność rozważanych rozwiązań „regenerujących” prze-
strzenie miast.
Aktualnie w literaturze bezpośrednio odnoszącej się do
tematu przeważają opisy narzędzi symulacyjno-progno-
stycznych, które związane są najczęściej z modelami ko-
mórkowymi lub im pokrewnymi, operującymi pojęciem
agentów (tzw. agent-based models) [5]. Wydaje się, że
pomimo ich niewątpliwych zalet, są one bardziej użytecz-
ne lokalnie, w ramach dzielnic czy osiedli. W skali zaś
miejskiej czy metropolitalnej warto przyjrzeć się efektyw-
ności modeli oferujących bardziej kompleksową perspek-
tywę charakterystyki systemu miejskiego.
Teoretyczne przesłanki zastosowania modelowań
do symulowania efektów wdrażania
programów rewitalizacyjnych
Modele w swojej istocie mają upraszczać rzeczywi-
stość, przekładając często skomplikowane relacje sys-
temowe w zależności łatwiejsze do zinterpretowania.
Pozwala to na operowanie prostszymi charakterystyka-
mi środowiska miejskiego, a co za tym idzie – dociera-
nie do genezy obserwowanych zdarzeń. Mając sposob-
ność skorzystania ze środowiska modelowego, możemy
znacznie ograniczać prawdopodobieństwo niepowodze-
nia zamierzonego działania oraz uniknąć ewentualnych
kosztów wdrażania nieefektywnej polityki przestrzennej.
Wspomniana wcześniej problematyka adaptacji syste -
mów żywych do zmieniających się warunków środo-
wis ka dodatkowo wskazuje na potrzebę zastosowania
mo delo wań jako wsparcia dla ocen ex ante programów
rewitaliza cji. W miarę proste programy symulacyjne dają
możność niskokosztowego przeprowadzenia dostatecz-
nie dużej liczby symulacji wariantowych, żeby ograni-
czyć szansę zaistnienia nieprzewidzianych zdarzeń oraz
uwzględnić wieloaspektowe warianty odnowy (np. wyni-
kające z form zdegradowania obszarów).
Odpowiednie zrozumienie przebiegu procesu prze-
strzennego ożywienia wymaga zatem sięgnięcia do modeli
(struktur) teoretycznych rewitalizacji, o których była już
mowa. Jednocześnie ważne jest także uwzględnienie ła-
two mierzalnych parametrów skuteczności rozwiązań i ich
wpływu na funkcjonowanie miasta. Tego typu parametry
można znaleźć w opracowaniach zajmujących się moni-
toringiem rewitalizacji, tak w kontekście teoretycznym,
jak i praktycznym [6]. Zaproponowane przez Jeżaka i Zio-
browskiego [3] zestawienie opisujące wskaźniki rezultatu
i oddziaływania LPR jest interesującym źródłem prowoku-
jącym do głębszego wniknięcia w mechanizmy związków
pomiędzy rewitalizacją, jako rodzajem aktywności obej-
mującej szeroki wachlarz działań odpowiednich do róż-
nych programów, a realną sytuacją kryzysową w terenie.
Uproszczenie skutków działań do łatwo mierzalnych war-
tości, takich jak np. koszt inwestycji, liczba mieszkańców,
liczba mieszkań, wskaźniki jakościowe w odniesieniu do
poziomu życia czy zdrowia mieszkańców, może uspraw-
nić stosowanie i interpretację programów symulacyjnych.
Przyczyni się to także do ustalenia wzajemnych oddzia-
ływań, gdyż niektóre rodzaje działalności gospodarczej,
jako aktywności modelowe, mogą być przyciągane przez
The theoretical conditions for application of
modelling to simulate the effects of
the revitalization program implementation
Through their very nature the models are supposed to
simplify the reality, translating often complicated syste-
mic relations to the relations which are easier to interpret.
Consequently, this provides for the use of more simple
characteristics of urban environment, which in turn leads
to the genesis of the observed phenomena. With a possi-
bility of using the model environment, we can signicant-
ly reduce the probability of failure of an intended activity
and avoid possible costs of implementation of ineffective
space policies. The earlier mentioned issue of adjusting the
living systems to the changing environmental conditions
also indicates the need to apply modelling as a support of
ex ante evaluation of revitalization programs. Relatively
simple simulation programs provide for low cost imple-
mentation of sufciently numerous number of variant
simulations in order to reduce the chance of occurrence of
unexpected events and account for multi-aspect renewal
variants (e.g. resulting from the forms of degraded areas).
Adequate understanding of the course of the space revi-
talization process then requires reaching to the theoretical
models (structures) of revitalization which have already
been mentioned. It is also important to take into account
the easily measurable parameters of efciency of the solu-
tions and their impact on the functioning of the city. This
type of parameters can be found in the papers regarding
revitalization monitoring both in theoretical and practical
context [6]. The description of the result and LRP impact
ratios suggested by Jeżak and Ziobrowski [3] is an inter-
esting source provoking a deeper look into the relation-
ship between revitalization as a kind of activity including
a wide range of actions adequate for different programs
and a real crisis situation in the eld. The simplication
of the action results to the easily measurable values, such
as the cost of investment, number of inhabitants, number
of apartments, qualitative indicators referring to the level
of life or health of the inhabitants, can improve the ap-
plication and interpretation of the simulation programs.
This shall also contribute to the determination of mutual
interactions because some kinds of business activities, as
model activities, can be attracted by revitalization activity
– that is a revitalized area and sometimes they can become
“revitalization tools” themselves, e.g. large food stores.
The so called hypermarkets do not require direct renewal
of the surroundings, however, in the sectoral policy, e.g.
in Great Britain they are used to initiate changes in local
structures [7]. Depending on action policy, various forms
of services, including the social infrastructure components
which can determine the attractiveness of the residential
place, can be treated similarly. The exibility of the revi-
talization programs results from the diversity of the phe-
nomena with crisis features and that is why it is so impor-
tant for the simulation tool to be adjusted to them. It seems
that due to its adaptation qualities the ORION (Optative
Repartition in Opportunity Network) simulation-decision
model developed by the Chair of Spatial Planning team
headed by T. Zipser meets the required terms [8].

46 Wawrzyniec Zipser
aktywność rewitalizacja – czyli zrewitalizowany obszar,
a niekiedy same mogą stać się „narzędziem rewitalizują-
cym” np. sklepy wielkopowierzchniowe. Tak zwane hiper-
markety nie wymagają bezpośredniej odnowy otoczenia,
jednak w polityce sektorowej np. w Wielkiej Brytanii wy-
korzystywane są do inicjowania przemian w lokalnych
strukturach [7]. W podobny sposób, zależnie od polityki
działań, można traktować rozmaite formy usług, między
innymi składowe infrastruktury społecznej, które mogą
stanowić o atrakcyjności miejsca dla mieszkalnictwa. Ela-
styczność programów rewitalizacyjnych wynika z wielo-
rakości zjawisk o charakterze kryzysowym, dlatego tak
istotne jest, żeby narzędzie symulacyjne było do nich do-
stosowane. Wydaje się, że dzięki zdolności do adaptacji
potrzebne warunki spełnia model symulacyjno-decyzyjny
ORION (Optative Repartition in Oppor tunity Network)
opracowany w zespole Katedry Planowania Przestrzen-
nego kierowanym przez T. Zipsera [8].
Zastosowanie modelu symulacyjno-decyzyjnego
ORION do prognozowania procesu rewitalizacji
centrum Łodzi
Podstawowym celem prowadzonych analiz symula-
cyjnych dla Łodzi było testowanie i dobór optymalnych
kierunków polityki przestrzennej zmierzających do za-
pewnienia zwartości miasta w warunkach spadku liczby
ludności. Istotny nacisk położono na warianty uwzględ-
niające działania rewitalizacyjne w mieście, biorąc pod
uwagę przede wszystkim efektywność badanych roz-
wiązań służących utrzymaniu spójności przestrzennej.
Aktualnie obserwowane przemiany zachodzące w Łodzi,
takie jak m.in.: wyludnianie się miasta czy efekt tzw. luki
remontowej (degradacja historycznej zabudowy), deter-
minują niebagatelną potrzebę skutecznego wykorzystania
programów rewitalizacyjnych. Z tego powodu Łódź wy-
daje się odpowiednim obiektem takich rozważań.
W roku 2015, stosując model ORION, przeprowadzo-
no dla miasta Łodzi symulacje prognozujące rozwój zago-
spodarowania przestrzennego na okres 2013–2025. W ich
ramach uwzględniono włączenie interwencji rewitaliza-
cyjnych w centralnych partiach miasta [9, s. 114–127].
Sy mulacje objęły 10 rodzajów aktywności, a proces re-
wi talizacji został włączony do symulacji po wcześniej-
szych seriach modelowań (kalibrujących i „bazowych”),
w których zbadano relację pomiędzy głównymi formami
dzia łalności decydującymi o kształcie funkcjonalno-prze-
strzennym miasta. Formy te – rozumiane jako działalności
ludzkie wywołujące między sobą określone interakcje –
określane są w modelu mianem aktywności, a każda w po-
dziale na aktywność zdeterminowaną i niezdeterminowaną
(m.in. mieszkalnictwo, miejsca pracy, usługi, szkolnictwo
wyższe). Porządek modelowań pozwolił na nałożenie
rewitalizacji na wcześniej przebadane warianty procesu
urbanizacji odpowiadające za tendencje rozpraszania za-
budowy w mieście. Metoda ta daje możliwość realistycz-
nej oceny kroków prowadzących do odnowy przestrzeni
i odpowiedniej kalibracji oddziaływania jednostki repre-
zentującej rewitalizację na jednostkę innej, powiązanej
z nią aktywności (przez dopasowanie siły przyciągania).
The application of the ORION
simulation-decision model to forecast
the process of revitalization of the center of Łódź
The basic objective of the simulation analyses conduct-
ed for Łódź was to test and select the optimum directions
of the spatial policy aimed at assuring the city compact
layout in the situation when the number of its inhabit-
ants drops. A signicant pressure was put on the variants
taking into account the revitalization actions in the city,
especially the effectiveness of the evaluated solutions em-
ployed to maintain the spatial uniformity. The transforma-
tions which take place at present in Łódź, such as the city
depopulation or the effect of the growing number of apart-
ments which require renovation (degradation of historic
buildings) determine the great need to effectively use the
revitalization programs. This is why Łódź seems to be the
right object of such deliberations.
In 2015, the simulations forecasting the growth of spa-
tial development for 2013–2025 were conducted for the
city of Łódź with the use of the ORION model. They took
into account the revitalization interventions in the central
parts of the city [9, pp. 114–127]. The simulations in-
cluded 10 kinds of activities and the revitalization process
was incorporated into the simulation after earlier series of
modellings (calibrating and “base” ones) which examined
the relationship between the main forms of activities de-
termining the functional-spatial shape of the city. These
forms are designated in the model as activities understood
as humans activities causing specic interactions, each of
them broken into determined and non-determined activity
(e.g. housing, workplaces, services, university education).
The order of modellings provided a possibility for over-
lapping the revitalizations on earlier examined variants
of the urbanization process corresponding to the trends
of the city architecture dispersion. This method provides
a possibility to realistically evaluate the steps leading to
space renewal and proper calibration of the impact of the
unit representing revitalization on another unit of activity
connected with it (by adjusting the power of attraction).
Complete implementation variant of
the revitalization program
The rst tested scenario corresponds to a very optimis-
tic assumption that the city authorities are able to initiate
all priority revitalization programs approved until 2025
which can signicantly affect the transformation of the
central part of Łódź, thus increasing its attractiveness
for a number of activities susceptible to the change of its
urban “climate”. It was assumed that the adequately dis-
tributed share of the expected nancial expenditure on the
revitalization programs for individual parts of the city will
be the unit representing the revitalization activity. The av-
erage share of the global amount of costs of revitalization
indicated in the priority LRPs was determined for arbi-
trarily indicated 112 out of 325 calculation regions which
underwent simulation at PLN 4 401 638 623. The calcu-
lation was made on the basis of the average from three
available statistical characteristics in the regions covered

Prognozowanie działań rewitalizacyjnych w miastach /Forecasting urban renewal actions in the cities 47
Wariant pełnego wdrożenia programu rewitalizacji
Pierwszy testowany scenariusz odpowiada bardzo
optymistycznemu założeniu, kiedy to władze miejskie
są w stanie uruchomić wszystkie priorytetowe progra-
my rewitalizacyjne przyjęte do roku 2025. W znaczący
sposób mogą zatem wpłynąć na przeobrażenie centralnej
części Łodzi, zwiększając w ten sposób jej atrakcyjność
dla szeregu aktywności czułych na zmianę „klimatu” śro-
dowiska miejskiego. Przyjęto, że jednostką reprezentują -
cą aktywność rewitalizacja będzie odpowiednio rozdys-
po no wany udział przewidywanego nakładu nansowego
na programy rewitalizacyjne dla poszczególnych części
miasta. Dla arbitralnie wskazanych 112 rejonów obli-
czeniowych, spośród 325 poddanych symulacji, określo-
no średni udział globalnej kwoty kosztów rewitalizacji
wskazanej w priorytetowych LPR na 4 401 638 623 zł.
Działanie wykonano na podstawie średniej spośród
trzech dostępnych wyróżników statystycznych w rejo-
nach objętych kluczowymi programami: liczba ludności,
powierzchnia terenu oraz powierzchnia zabudowy miesz-
kaniowej typu „kamienicznego” (najbardziej wymaga-
jące interwencji). Rewitalizacja została w tym wariancie
modelowania potraktowana jako proces już dokonany,
czyli sama aktywność rewitalizacja jest na stałe roz-
mieszczona (il. 1) i nie może podlegać przeobrażeniom
(alokacji). Może jedynie przez generowane kontakty
oddziaływać na 3 związane z nią aktywności: zabudo-
wa mieszkaniowa wielorodzinna, handel osiedlowy oraz
biura. Wprowadzona rewitalizacja jest źródłem kontak-
tu i w ramach określonych parametrów „wabi” podat-
ne aktywności. Warto w tym miejscu przypomnieć, że
model ORION uwzględnia przyciągające siły kontaktów
wielu aktywności jednocześnie, co w bardziej naturalny
by the key programs: number of inhabitants, total area and
“townhouse” building area (that needs intervention most).
The revitalization in this modelling variant was consid-
ered to have already been conducted that is the revital-
ization activity itself is permanently distributed (Fig. 1)
and it cannot be changed (allocated). It can only affect
through generated contacts three activities connected with
it: multi-family housing, local shops (services) and ofces.
The introduced revitalization is an origin of contact and
within specic parameters it “entices” susceptible activi-
ties. It should be repeated at this point that the ORION
model takes into account the powers of attraction of con-
tacts of many activities at the same time, which in a more
natural way reects the relationships observed in the city
system.
The kind of contacts mentioned above generated by the
revitalization activity can be related to the real interac-
tions in the city system when the revitalized areas attract:
– multi-family housing activity in its broad sense in the
form of new inhabitants and investors through increased
quality of life in such places, including also purely mer-
cantile inuence resulting from a greater demand for
apartments or a better access to the technical and social
infrastructure;
– local shops represented by all types of retail trade
other than in large food stores, increasing the demand
among local inhabitants for all services and all those pres-
ent in the renewed, attractive public spaces;
– ofces whose operations often require prestige sur-
roundings and the revitalization effect becomes a tangible
indication of innovativeness and modernity.
In this context it is important that the changes regard-
ing the activities listed above caused by revitalization can
synergetically with contacts operating parallel affect the
Il. 1. Rozmieszczenie wstępne
aktywności zdeterminowanej
rewitalizacja
Fig. 1. Initial distribution of the
determined activity revitalization

48 Wawrzyniec Zipser
sposób odzwierciedla związki obserwowane w systemie
miejskim.
Rodzaj wspomnianych kontaktów generowanych przez
aktywność rewitalizacja można odnieść do rzeczywistych
interakcji w systemie miejskim, gdy obszary zrewita-
lizowane przyciągają:
– szeroko pojętą aktywność zabudowa mieszkaniowa
wielorodzinna, w postaci nowych mieszkańców i in we -
storów przez podniesienie jakości życia w takich miejs-
cach, wliczając także oddziaływanie czysto merkantylne
wynikające z większego popytu na mieszkania czy lep-
szego dostępu do infrastruktury techniczno-społecznej;
– handel osiedlowy, reprezentowany przez wszystkie
typy handlu detalicznego poza wielkopowierzchniowym,
zwiększając popyt lokalnych mieszkańców na wszelkie
usługi, oraz wszystkich przebywających w odnowionych,
atrakcyjnych przestrzeniach publicznych;
– biura, których działalność często wymaga prestiżo-
wego otoczenia, a efekt rewitalizacji staje się namacalną
oznaką innowacyjności i nowoczesności.
Ważne w tym kontekście jest, że zmiany dotyczące
po wyższych aktywności wywołane przez rewitalizację
mogą synergicznie z równolegle operującymi kontakta-
mi wpłynąć na rozmieszczenie pozostałych aktywności.
To z kolei może zainicjować obserwowany w poszcze-
gólnych symulacjach silniejszy lub słabszy mechanizm
sprzężenia zwrotnego pomiędzy rozlokowaniem tych ak -
tywności a umiejscowieniem innych, pośrednio determi-
nowanych przez rewitalizację. Można stwierdzić, że w ten
sposób tworzy się swoisty ranking oddziaływań, co w efek-
cie daje możliwość kontroli siły poszczególnych pro cesów
w systemie.
Wyniki symulacji (il. 2–5) pokazują, w jaki sposób
zreali zowanie w całości planowanej priorytetowej re-
witalizacji wpłynie na zmianę rozmieszczenia aktywnoś -
ci. Analiza wyników polega zatem na porównaniu rezul-
tatów bieżącej symulacji z rozwiązaniami osiągnięty mi
w symulacji „bazowej”.
Analiza zmian, jakie zaszły w rozmieszczeniu ak tyw-
ności w wariancie „rewitalizacyjnym” (il. 2, 4) w sto -
sun ku do wariantu „bazowego” prognozy bez włą cza nia
re witalizacji (il. 3, 5), wskazuje na duże skupienia aktyw-
noś ci niezdeterminowanych na obrzeżach centrum. Na
wschod
nich obrzeżach przeważa zabudowa mieszkaniowa,
a za chodnie otoczenie zdominowane jest aktywnościami
go spo darczymi. Przeprowadzenie szeroko zakrojonego pro -
gramu rewitalizacji zmienia ten układ.
Tworzy się wiel ka
kon centracja zabudowy mieszkaniowej wieloro dzin nej,
hand lu osiedlowego i biur na południowym ob rze żu cen-
trum. Obejmuje ona rejony obliczeniowe w jed nostce
Dąbro wa Zachodnia (okolice ul. Senatorskiej i Gra bo wej)
oraz obszar w pobliżu ul. Przybyszewskiego, Dąb row -
skie go, Suwalskiej i Kilińskiego. Wszystkie trzy ak tyw-
ności według założeń modelu są silnie przyciągane przez
re witali zację.
Można także wyróżnić, choć dużo mniejszą, kon cen-
trację części nowej zabudowy wielorodzinnej, handlu
osied lowego i biur na północnym skraju obszaru cen tral-
ne go miasta, w miejscach dotąd niewybieranych do tego
celu w żadnych poprzednich symulacjach. Są to okolice
distribution of other activities. This in effect can initiate
a stronger or weaker feedback mechanism between the
allocation of those activities and the placement of others
which are indirectly determined by revitalization ob-
served in individual simulations. It can be stated that this
way a special inuence ranking is created which in effect
provides for the control of the strength of individual pro-
cesses in the system.
The results of the simulations (Fig. 2–5) show how the
complete implementation of planned priority revitaliza-
tion will inuence the change in the distribution of activi-
ties. The analysis of the results consists then in compar-
ing the results of the current simulation with the solutions
generated in the “base” simulation.
The analysis of the changes which took place in the
distribution of activities in the “revitalization” variant
(Fig. 2, 4) in comparison to the “base” variant of the fore-
cast without the revitalization (Fig. 3, 5) indicates a large
concentration of non-determined activities on the edges of
the center. Its eastern edges are dominated by residential
architecture whereas its western edges are dominated by
business activities. The implementation of a large scale re-
vitalization program changes that pattern and a large con-
centration of multi-family housing, local shops and ofces
emerges on the southern edges of the center. It includes
the calculation regions in the Dąbrowa Zachodnia unit
(the area near Senatorska and Grabowa streets) and the
area near Przybyszewskiego, Dąbrowskiego, Suwalska
and Kilińskiego streets. It was assumed in the model that
all three activities are strongly attracted by revitalization.
A much smaller concentration of some new multi-
fa mily housing, local shops and ofces can also be ob-
served in the northernmost part of the city center in the
places which have not been selected so far for this pur-
pose in any of the previous simulations. They include the
residential areas in the Zielona unit near Ogrodowa and
Miel czarskiego streets and near the Stare Miasto Bałuty
(Pacanowska and Wojska Polskiego streets).
The changes in the location of multi-family housing,
ofces and local shops have caused through feedback the
transformations in the spatial layout of other non-deter-
mined activities. The layout of large food stores centers
modelled in the base forecast has signicantly changed.
After including the inuence of revitalization the area of
Łódź Kaliska was replaced by Niepodległości square lo-
cated near the biggest new clusters of multi-family hous-
ing and ofces.
The revitalization inuenced the distribution of new
clusters of business activity relatively to the smallest de-
gree. Those clusters were only drained from ofces which
were moved to the northern edges of the city central core.
Limited scope revitalization variant
It is unquestionable that the places indicated by the
model are generated with the space selection method
assumed in the revitalization program. In spite of the
inuence of the large scale revitalization on limiting
the dispersion of the city development observed in the
“base” forecast simulation is indisputably conrmed

Prognozowanie działań rewitalizacyjnych w miastach /Forecasting urban renewal actions in the cities 49
1
1
Na kartodiagramach każdy rejon został opisany symbolem po -
dzielonym na 4 sektory odpowiadające przedstawionym aktywnościom.
Każdy sektor reprezentowany jest dwoma odcieniami barwy, aby
odróżnić formę aktywności zdeterminowanej (niepodlegającej alokacji)
oraz niezdeterminowanej (alokowanej przez model). W każdym wypad-
ku barwa intensywniejsza odpowiada aktywnościom niezdeter mi-
nowanym. Wielkość poligonów odpowiada liczbie osób repre zen tu-
jących mieszkańców lub pracowników.
Il. 2. Rozmieszczenie wynikowe
aktywności
1
: zabudowa
mieszkaniowa jednorodzinna,
zabudowa mieszkaniowa
wielorodzinna, handel wielko-
powierzchniowy, handel osied-
lowy – wariant z rewitalizacją,
procedura kontaktowa,
iteracja 18
Fig. 2. Final distribution of
activities
1
: single-family
housing, multi-family housing,
large food stores, local shops
– a variant having the revitaliza-
tion, contact procedure,
18
th
iteration
Il. 3. Rozmieszczenie wynikowe
aktywności: zabudowa mieszka-
niowa jednorodzinna, zabudowa
mieszkaniowa wielorodzinna,
handel wielkopowierzchniowy,
handel osiedlowy
– wariant „bazowy”,
procedura kontaktowa,
iteracja 22
Fig. 3. Final distribution of
activities: single-family housing,
multi-family housing, large food
stores, local shops – a “base”
variant, contact procedure,
22
nd
iteration
1
Each region was described in the thematic maps with a symbol
divided into 4 sectors corresponding to specic activities. Each sector is
represented by two color shades to distinguish the form of determined
activity (not subject to allocation) and non-determined (allocated by
the model). In each case the more intensive color corresponds to non-
determined activities. The size of polygons corresponds to number
of people representing the inhabitants or employees.

50 Wawrzyniec Zipser
jednostki osiedlowej Zielona w rejonie ul. Ogrodowej
i Mielczarskiego
oraz w pobliżu Starego Miasta Bałuty
(ul. Pacanowska i Wojska Polskiego).
Zmiany w rozlokowaniu zabudowy wielorodzinnej,
biur i handlu osiedlowego wywołały, na zasadzie sprzę-
żeń zwrotnych, przekształcenia w układzie przestrzen-
nym innych aktywności niezdeterminowanych. Wyraźnie
zmie nił się układ ośrodków handlu wielkopowierzchnio -
Il. 4. Rozmieszczenie wynikowe
aktywności: zabudowa produk-
cyjna, zabudowa przemysłowo-
-usługowa, logistyka, biura
– wariant z rewitalizacją,
procedura kontaktowa,
iteracja 18
Fig. 4. Final distribution of
activities: production, industry
and services, logistics, offices
– a variant having the revitaliza-
tion, contact procedure,
18
th
iteration
Il. 5. Rozmieszczenie wynikowe
aktywności: zabudowa produk-
cyjna, zabudowa przemysłowo-
-usługowa, logistyka, biura
– wariant „bazowy”,
procedura kontaktowa,
iteracja 22
Fig. 5. Final distribution of
activities: production, industry
and services, logistics, offices
– a “base” variant,
contact procedure,
22
nd
iteration
(e.g. Fig. 2, 3). The revitalization program distribution,
its signicant value and scope (actually unrealistic for
today’s conditions) are the factors which make one test
the mechanism of revitalization inuence in more com-
plex conditions and with more balanced budget assump-
tions. That is why in the following forecast it was decided
to limit the expected costs of priority programs to 20%
in the total pool of resources dedicated to the revitaliza-

Prognozowanie działań rewitalizacyjnych w miastach /Forecasting urban renewal actions in the cities 51
tion implementation. This necessitated the determination
of the effectiveness of revitalization activities, verifying
which places in the city will inuence the maintenance of
Łódź urban fabric most effectively. This time the simula-
tions were conducted in two phases. In the rst of them
the revitalization activity was not permanently assigned to
individual calculation regions but it could “move and be
attracted” by the activities causing the need to implement
a “renewal”. Their distribution was, however, at this stage
determined and it reected the result of the forecast simu-
lation variant without revitalization. In the second phase
the situation was reversed as consequently already deter-
mined revitalization itself contributed to a limited degree
to the development of new buildings within a compact
spatial layout.
When allocating partial revitalization only the regions
indicated in priority programs in the rst forecast variant
were taken into account. This way the ones with which the
implementation of LRP should begin were selected. The
relationships represented by the contacts created a more
extensive structure of attracting the revitalization activity
through:
– multi-family housing activity which resulted in lo-
cating the revitalization in the immediate neighborhood
of the existing residential buildings and the places most
attractive for new residential buildings;
– local shops as it was determined that the revitaliza-
tion should include the centers of services where public
spaces require to be revitalized and created;
– large food stores, adequate connection of large stores
with the historic complex which undergoes restauration
(e.g. “Manufaktura” shopping center);
– ofces activity as there are more and more signals
that the investors in ofces look for prestige locations
with high quality space improvement;
– universities activity which are one of the ywheels
of the economic growth in Łódź, that is why the revitaliza-
tion of the areas around them is reasonable.
Figure 6 shows the revitalization distribution in the
variant taking into account only the model contact mecha-
nism. Three spheres were modelled to be included in the
rst stage of revitalization:
1) the strip along Mickiewicza avenue (mainly on its
north side) from Żeromskiego street to Kilińskiego street;
2) the north-west side of Dąbrowa Zachodnia auxi-
liary unit – near Zarzewska and Senatorska streets;
3) the strip of the area in Zielona unit along Gdańska
street from Próchnika street to 6 Sierpnia street.
The analysis of the modelling indicates that the strip
along Mickiewicza avenue was selected foremost for the
rst stage of revitalization. This results from the fact that
the biggest space development in the “base” variant which
was the basis of the simulation with the revitalization dis-
tribution concentrates in the eastern and western edges of
the central city core. Mickiewicza avenue is the most im-
portant axis connecting those very regions. The other two
zones are also well connected with the areas around the
center which develop slightly less dynamically.
In the second phase (Fig. 7, 8), similarly to the rst
of the forecasts described here (complete implementation
we go wymodelowany w prognozie bazowej. Po włącze-
niu wpływu rewitalizacji miejsce Łodzi Kaliskiej zajął
pl. Niepodległości położony w pobliżu największych no-
wych skupisk zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej
i biur.
Relatywnie w najmniejszym stopniu rewitalizacja
wpły nęła na rozmieszczenie nowych skupisk aktywności
go spodarczej. Skupiska te zostały jedynie wydrenowane
z funkcji biurowej i przemieszczone na południowe ob-
rzeża rdzenia miasta.
Wariant rewitalizacji ograniczonego zasięgu
Nie podlega dyskusji, że miejsca wskazane przez mo-
del wywołane są przyjętą metodą doboru wzoru prze -
strzennego programu rewitalizacji. Mimo to bezsprzec-
znie
potwierdza się wpływ szeroko zakrojonej rewitalizacji
na ograniczanie rozpraszania zagospodarowania miasta
zaobserwowane w symulacji prognozy „bazowej” (np.
il. 2, 3). Rozmieszczenie programu rewitalizacji, jego
znacz na war tość i zasięg (poniekąd nierealistyczne, jak na
dzisiejsze warunki) to czynniki, które skłaniają do tes to -
wa nia mechanizmu oddziaływania rewitalizacji w bar dziej
złożonych warunkach procesowych i bardziej wy wa żo-
nych zało żeniach budżetowych. Dlatego w kolejnej prog-
nozie zdecydowano się na ograniczenie do 20% przewidy-
wanych kosztów programów priorytetowych z ogólnej
puli środków przeznaczonych na wdrażanie rewitalizacji.
Pociągnęło to za sobą potrzebę określenia skuteczności
działań rewitalizacyjnych, przez sprawdzenie, które miejs-
ca miasta będą najbardziej efektywnie oddziaływać na
utrzymanie zwartości tkanki Łodzi. Tym razem symulacje
były prowadzone w dwu fazach. W pierwszej aktywność
rewitalizacja nie była na stałe przypisana do poszcze-
gólnych rejonów
obliczeniowych, ale miała możliwość
prze mieszczania
się, „przyciągana” przez aktywności wy -
wo łujące potrzebę wprowadzenia „odnowy”. Ich roz-
miesz cze nie było nato
miast na tym etapie zdetermino wa-
ne i od twa rzało wynik wariantu symulacji prognozy bez
re wita lizacji. W kolejnym kroku sytuacja ulegała od -
wróceniu, w konsekwencji czego sama, już zdetermi-
nowana rewitalizacja, w okrojonym zakresie, stała się
przy czynkiem do powstania nowej zabudowy w zwartym
uk ła dzie przestrzennym.
Przy alokacji częściowej rewitalizacji zostały uw zględ-
nione tylko rejony wskazane w priorytetowych progra -
mach w pierwszym wariancie prognostycznym. Po zwo-
liło to wybrać te, od których powinno się zacząć realizację
LPR. Relacje reprezentowane przez kontakty tworzyły
bardziej rozbudowaną strukturę przyciągania aktywności
rewitalizacja przez:
– aktywność zabudowa mieszkaniowa wielorodzinna,
co skutkowało lokowaniem rewitalizacji w najbliższym
oto czeniu istniejącej zabudowy mieszkaniowej oraz miejsc
najbardziej atrakcyjnych dla nowej zabudowy miesz
ka-
niowej;
– handel osiedlowy, gdyż uznano, że przedmiotem
rewitalizacji powinny być ośrodki usługowe, w których
ożywienia lub wykreowania wymagają przestrzenie pub-
liczne;

52 Wawrzyniec Zipser
program of priority revitalizations), there was a concen-
tration of activities inuenced by revitalization: multi-
family housing, local shops and ofces. Their layout dif-
fers from that in the “base” forecast as well as from the
complete revitalization program forecast (Fig. 2–5). The
inuence of revitalization resulted in the development of
two multi-function concentrations in three zones: in the
Dąbrowa Zachodnia unit between Przybyszewskiego, Ki-
lińskiego, Dąbrowskiego and Suwalska streets where the
biggest new multi-family housing and ofces were located
as a direct effect of revitalization and in the strip of area
along Mickiewicza avenue between Żeromskiego and
Kilińskiego streets in the Zielona unit. Similarly, there
was a concentration of multi-family housing, local shops
and ofces in Centrum unit.
In general, it can be noted that the revitalization imple-
mented in three selected zones: al. Mickiewicza avenue,
Senatorska–Zarzewska and Zielona streets causes a great-
er concentration of new investments near the central part
of the city and additionally it draws in some activities,
especially ofces, to a small degree generating an indirect
inuence on the activities which are not engaged in the
revitalization processes.
Conclusions
In the situation when the number of the city inhabitants,
and in effect the tax base, are decreasing it is in the very
interest of the city to stop their migration from the city.
This objective can be achieved by increasing the quality
of life by, e.g. improving the content of the city space,
trying at the same time to reduce the costs of its function-
ing. Consequently, the areas of concentration of the de-
– handel wielkopowierzchniowy, trafność łączenia wiel -
kich obiektów handlowych z restaurowanym kom plek sem
zabytkowym (m.in. centrum handlowe „Manufaktura”);
–
aktywność biura, wobec częstych sygnałów, że in wes -
torzy obiektów biurowych poszukują lokalizacji pre sti żo-
wych o wysokiej jakości zagospodarowania przes trzennego;
– aktywność uczelnie wyższe, które są w Łodzi jed-
nym z kół zamachowych rozwoju gospodarczego, dlatego
obej mowanie rewitalizacją obszarów je otaczających jest
działaniem uzasadnionym.
Obraz rozmieszczenia rewitalizacji w wariancie uwzględ-
niającym jedynie mechanizm kontaktowy modelu przed-
stawiono na ilustracji 6. Wymodelowano trzy stre fy, które
powinno się objąć w pierwszym etapie re wi talizacją:
1) pasmo wzdłuż alei Mickiewicza (głównie po jej
północnej stronie) od ul. Żeromskiego do ul. Kilińskiego;
2) północno-zachodnia część jednostki pomocniczej
Dąbrowa Zachodnia – okolice ul. Zarzewskiej i Senator-
skiej;
3) pas terenów w jednostce Zielona wzdłuż ul. Gdań-
skiej od ul. Próchnika do ul. 6 Sierpnia.
Analiza przebiegu modelowania wskazuje, że pas wzdłuż
al. Mickiewicza został wybrany do pierwszego eta pu re-
witalizacji najwcześniej. Wynika to stąd, że w wa riancie
„bazowym”, który był podstawą do wykona nia symula-
cji rozmieszczenia rewitalizacji, największy rozwój prze -
strzen ny koncentruje się na wschodnim i za chod nim ob -
rzeżu rdzenia miasta. Aleja Mic kie wi cza jest naj ważniejszą
osią łączącą ze sobą właś nie te re jony. Po zostałe dwie
strefy są również dobrze po wią zane z roz wi jającymi
się nieco mniej dynamicznie przy ległościami centrum.
W fazie drugiej (il. 7, 8), podobnie jak w pierwszej
z opi sanych tu prognoz (wdrożenia pełnego progra -
Il. 6. Rozmieszczenie wynikowe
aktywności: rewitalizacja
– wariant z rewitalizacją ogra ni-
czoną, procedura kontaktowa,
faza pierwsza, iteracja 30
Fig. 6. Final distribution of
activity: revitalization – a variant
with a limited revitalization,
contact procedure, first phase,
30
th
iteration

Prognozowanie działań rewitalizacyjnych w miastach /Forecasting urban renewal actions in the cities 53
mu prio rytetowych rewitalizacji), doszło do powstania
kon centracji aktywności, na które oddziałuje rewitali-
za cja: zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej, handlu
osied lowego i biur. Ich układ różni się zarówno od tego
z prognozy „bazowej”, jak i prognozy pełnego programu
rewitalizacji (il. 2–5). W wyniku oddziaływania rewita-
lizacji w trzech strefach powstały dwie wielofunkcyjne
koncentracje: w jednostce Dąbrowa Zachodnia pomię-
velopment processes should be selected. This is possible
with the control of the scenarios with the use of stochastic
models to forecast the optimum solutions (with various
variant input conditions). The approach presented here
conrms the signicance of applying the revitalization
instrumentally as a tool of space policy which prevents
the excessive city congestion. The vision generated in the
simulations of the effects of the potential implementa-
Il. 7. Rozmieszczenie wynikowe
aktywności: zabudowa
mieszkaniowa jednorodzinna,
zabudowa mieszkaniowa wielo-
rodzinna, handel wielkopo -
wierzch niowy, handel osiedlowy
– wariant z rewitalizacją ograni-
czoną, procedura kontaktowa,
faza druga, iteracja 26
Fig. 7. Final distribution of
activities: single-family housing,
multi-family housing, large food
stores, local shops – a variant
with a limited revitalization,
contact procedure, second phase,
26
th
iteration
Il. 8. Rozmieszczenie wynikowe
aktywności: zabudowa produk-
cyjna, zabudowa przemysłowo-
-usługowa, logistyka, biura
– wariant z rewitalizacją
ograniczoną, procedura
kontaktowa, faza druga,
iteracja 26
Fig. 8. Final distribution of
activities: production, industry
and services, logistics, offices
– a variant with a limited
revitalization, contact procedure,
second phase, 26
th
iteration

54 Wawrzyniec Zipser
Bibliografia /References
[1] Stryjakiewicz T., Koncepcja adaptacji przestrzennej, [w:] R. Do-
mański (red.), Nowe problemy rozwoju wielkich miast i regionów,
„Biuletyn KPZK PAN” 2000, z. 192, 49–69.
[2]
Kozłowski S., Wojnarowska A., Rewitalizacja zdegradowanych ob sza -
rów miejskich. Zagadnienia teoretyczne, Wydawnictwo UŁ, Łódź 2011.
[3] Jarczewski W., Jeżak J., System monitorowania rewitalizacji, Insty-
tut Rozwoju Miast, Kraków 2010.
[4] Janas K., Jarczewski W., Wańkowicz W., Model rewitalizacji miast,
Instytut Rozwoju Miast, Kraków 2010.
[5] Chalabi Z., Lorenc T., Using agent-based models to inform evalua-
tion of complex interventions: Examples from the built environment,
„Preventive Medicine” 2013, Vol. 57, Iss. 5, 434–435.
[6] Mehdipanah R., Malmusi D., Muntaner C., Borrell C., An evaluation
of an urban renewal program and its effects on neighborhood resi-
dzy ul. Przybyszewskiego, Kilińskiego, Dąbrowskiego
i Suwalską, gdzie zlokalizowane zostało największe sku-
pisko nowej zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej
i biur w bezpośrednim efekcie rewitalizacji, oraz w pa sie
terenów wzdłuż al. Mickiewicza, między ul. Żerom skie go
a ul. Kilińskiego w jednostce Zielona. Podobnie w jed-
nostce Centrum, nastąpiła koncentracja zabudowy miesz-
kaniowej wielorodzinnej, handlu osiedlowego i biur.
Uogólniając, można skonstatować, że rewitalizacja
wdrożona w trzech wybranych strefach: al. Mickiewicza,
ul. Senatorska–Zarzewska i ul. Zielona prowadzi do więk-
szej koncentracji nowych inwestycji w pobliżu centralnej
części miasta i dodatkowo wciąga do niej niektóre aktyw-
ności, szczególnie biura, w niewielkim stopniu generując
pośredni wpływ na aktywności niezaangażowane w pro-
cesy rewitalizacyjne.
Podsumowanie
W żywotnym interesie miasta, w sytuacji utraty lud-
ności, a co za tym idzie bazy podatkowej, leży dążenie
do zatrzymania odpływu mieszkańców. Cel ten można
osiągnąć, podnosząc jakość ich życia, m.in. przez po-
prawę zwartości przestrzennej miasta, usiłując tym sa-
mym ograniczyć koszty jego funkcjonowania. Wobec
powyższego należy wybrać obszary koncentracji proce-
sów rozwojowych. Taką szansę daje kontrola scenariu-
szy stosująca modele stochastyczne do prognostycznego
określenia optymalnych rozwiązań (wariantując warunki
wejściowe). Przedstawione podejście potwierdza wagę
posługiwania się rewitalizacją instrumentalnie, jak narzę-
dziem polityki przestrzennej, które zapobiega nadmier-
nemu rozgęszczaniu miasta. Otrzymana w symulacjach
wizja efektów potencjalnej realizacji wszystkich założeń
programu rewitalizacji Łodzi na lata 2013–2025 dawała
obiecujący kształt struktury funkcjonalno-przestrzennej
miasta . Również opcjonalne wdrożenie mniej powszech-
nego programu rewitalizacji może relatywnie usprawnić
w przyszłości funkcjonalność aglomeracji.
Aby poprawiać operatywność prognoz, bezwzględnie
należy dalej prowadzić badania nad symulacyjnym uję-
ciem rewitalizacji. Korzystanie z wszystkich dostępnych
metod monitoringu efektywności wdrażania działań po-
zwoli w doskonalszy sposób kalibrować siłę wpływu
przekształceń rewitalizacyjnych oraz okresowo poddawać
zmiany zachodzące w systemie osadniczym pod „osąd”
modelu, umiejętnie interpretowany przez fachowców, co
powinno prowadzić w razie potrzeby do korygowania nie-
korzystnego rozwoju wypadków.
tion of all assumptions of the Łódź revitalization program
for 2013–2025 provided a promising development of the
functional and spatial structure of the city. The optional
implementation of the less popular revitalization program
also can relatively improve the functioning of the agglom-
eration in the future.
The research on the revitalization simulation rendition
should denitely be further continued in order to improve
the efciency of the forecasts. The use of all available
methods of monitoring the effectiveness of implementa-
tion of actions shall provide for a better calibration of the
inuence of revitalization transformations and periodi-
cally “judge” the changes in the settlement system against
the model and properly interpret them by experts which
should result in correcting unfavorable developments if
needed.
Translated by
Tadeusz Szałamacha

Prognozowanie działań rewitalizacyjnych w miastach /Forecasting urban renewal actions in the cities 55
Streszczenie
W artykule podjęto rozważania na temat systemowego podejścia do działań rewitalizacyjnych w skali ogólnomiejskiej. Opisano sposób wykorzy-
stania do celów prognozowania efektów programów rewitalizacji modelu symulacyjno-decyzyjnego ORION. Przedstawione zostało zastosowanie
modelu do prognozowania działań rewitalizacyjnych rozwoju przestrzennego miasta Łodzi.
Słowa kluczowe: rewitalizacja, symulacje komputerowe, model ORION
Abstract
The paper elaborates on urban renewal activities in the city scale systemic approach. It describes how to use the decision-simulation model ORION
to predict the effects of regeneration programs. It shows an example of the use of the model to forecast the development in the city of Łódź, taking
into account urban renewal actions.
Key words: urban renewal, computer simulations, ORION model
dent’s overall wellbeing using concept mapping, „Health & Place”
2013, Vol. 23, 9–17.
[7] Planning Policy Guidance: Town Centres and Retail Developments,
Department of the Environment, 1996.
[8] Brzuchowska J., Litwińska E., Ossowicz T., Sławski J., Zipser T.
et al., Model symulacyjno-decyzyjny ORION, Ocyna Wydawnicza
PWr, Wrocław 1994.
[9] Zipser T., Ossowicz T., Sławski J., Zipser W., Brzuchowska J., Kry-
gier M., Modelowanie rozwoju przestrzennego Łodzi przy pomocy
modelu ORION wspomagającego sporządzanie studium uwarunko-
wań i kierunków zagospodarowania przestrzennego, praca badaw-
cza na zamówienie Miejskiej Pracowni Urbanistycznej w Łodzi,
Wrocław 2015.

Modelowe rozłożenie koncentracji na kontynencie
azja tyckim, typ symulacji: przesunięcie ogólne,
rozmieszczenie początkowe celów: równomierne,
selektywność = 10-5, iteracja 5
Modelling distribution of the destination concen
-
tration on the Asian continent, type of simulation:
general shift, initial deployment of destinations:
uniform, selectivity = 10-5, 5
th
iteration
Źródło/Source: Zipser W., Wpływ determinant geograficz-
nych na tworzenie się poza Europą ponadregionalnych
struktur osadniczych w skali kontynentalnej, raport serii
SPR NR I-12/S-018/11