Shaping the architectural structure of elements of motion on the example of Atheneum in New Harmony (Indiana State, USA)

Zygmunt Szparkowski

doi:10.37190/arc200305

Abstract

The theme of the article is the shaping of the architectural structure by the elements of motion that form part of it. The aim is to describe an important aspect of architecture shaping, which plays an essential role in many design solutions. Motion depicts the way man moves and exists in the architectural space. It reveals the links of individual functional spaces, often remotely located. Without taking these links into account, architecture would become a collection of random elements, it would be chaotic and meaningless. Typically, architectural design begins with drawing up motion diagrams or tables of mutual approximation. The article is therefore intended to create a certain spatial imagination, which, in combination with preliminary sketches of functional links and approximations, allows you to create your own concept of space. The first part of the article used the construction method to review and analyze the selected motion elements. They are presented in the form of comprehensible graphic diagrams, with a brief textual justification. In part two, a comparative method is used. The elements of motion from part one of the study were compared and referenced to ichard Meier’s New Harmony. This architectural object was chosen because of the well-known designer and theorist of architecture. Moreover, as highlighted in the study, these elements are the basis for shaping the exemplary architectural structure. Elements depicting motion usually take certain forms, which in the process of shaping the architectural structure retain their specific functions and identity. The information contained thereof, their geometric and ergonomic form should correspond to man. The shape is usually logical and is based on the fundamental elements of geometry. It should be noted that the principles discussed in the article are not widely used in the teaching of architecture and in architectural reality either.

Full article view is only available on bigger screens.

Full article

2020

3(63)

DOI: 10.37190/arc200305

Wprowadzenie

Pojęcie struktury jest deniowane jako układ i wzajem-

ne relacje elementów stanowiących całość [1]. Struktura

architektoniczna to układ o wyróżnionych cechach: funk-

cji użytkowej, urbanistycznej, konstrukcyjno-budowlanej

i estetycznej [2].

Pojęcie ruchu jest równoważne dynamice

. Określenie

architektura dynamiczna zostało wprowadzone do języ-

ka współczesnej architektury [3]. Odnosi się ono zwykle

do architektury parametrycznej [4], architektury mobilnej

i tymczasowej. Określenie dynamika architektury jest

także stosowane w percepcyjnym odbiorze wyróżnionej

przestrzeni i formy architektonicznej, gdy przez umie-

jętne modelowanie uzyskuje się efekty, które zawierają

odbicie zycznej energii potencjalnej lub kinetycznej [5].

Pojęcie ruchu ograniczono w opracowaniu do wybra-

nych elementów obrazujących ruch człowieka w procesie

kształtowania struktury architektonicznej. Przedmiotem

rozważań będą wybrane elementy ruchu: droga, wejście do

obiektu, formy komunikacji w przestrzeni, schody [6]. Od-

miennie niż w sformułowaniach architektury dynamicznej,

która z wyjątkami

zawiera niematerialne i abstrakcyjne

* ORCID: 0000-0001-7500-6739. Wydział Architektury, Wyższa

Szkoła Ekologii i Zarządzania w Warszawie / Faculty of Architecture, Uni-

versity of Ecology and Management, Warsaw, e-mail: z.szparkowski@

gmail.com

Dynamika jest zwykle określana jako siła, zdolność działania,

ruch, prężność, energia, żywiołowość, akcentowanie [1].

Architektura mobilna i tymczasowa.

Zygmunt Szparkowski*

Kształtowanie struktury architektonicznej elementami ruchu

na przykładzie Atheneum w New Harmony (Indiana, USA)

Shaping the architectural structure of elements of motion

on the example of Atheneum in New Harmony (Indiana State, USA)

Introduction

The concept of structure is dened as the arrangement

and the relationship between the elements constituting the

whole [1]. Architectural structure is an arrangement with

distinguished characteristics: utility, urban, construction

and aesthetic functions [2].

The concept of movement (or motion) is equivalent to

dynamics

. The term dynamic architecture was introduced

into the language of modern architecture [3]. It usually re-

fers to parametric architecture [4], mobile architecture, and

temporary architecture. The term architectural dynamics is

also used in the perceptual reception of the particular ar-

chitectural space and form, when skillful modeling results

are achieved, that include a reection of physical potential

or kinetic energy [5].

In this study the concept of movement was limited to se-

lected elements depicting human movement in the process

of shaping an architectural structure. Our reections will

be focused on the selected elements of movement such as

road, entrance to the architectural object, forms of commu-

nication in space, stairs [6]. Unlike in the formulations of

dynamic architecture, which, with some exceptions

, con-

tains intangible and abstract content, the selected elements

are specically present in all the processes of shaping

each architectural structure. This includes the process of

Dynamics are usually referred to as strength, ability to act, move-

ment, pressure, energy, liveliness, accentuation [1].

Mobile and temporary architecture.

70 Zygmunt Szparkowski

treści, te wybrane elementy są konkretnie obecne we

wszystkich procesach kształtowania każdej struktury ar-

chitektonicznej. Należy do niej proces projektowania, re-

alizacji, użytkowania oraz proces oddziaływania na sferę

zyczną i neuropsychologiczną człowieka [7].

Elementy obrazujące ruch człowieka przyjmują za-

zwyczaj określone formy, które w procesie kształtowania

struktury architektonicznej zachowują swoją konkretną

funkcję i tożsamość. Informacja w nich zawarta, ich for-

ma geometryczna i ergonomiczna powinny odpowiadać

człowiekowi; kształt jest zwykle logiczny i wynika z pod-

stawowych elementów geometrii

[8].

Procesy kształtowania struktury architektonicznej nale-

żą do metodologii projektowania i są dość rzadko poparte

kolejnymi, wynikowymi, ilustracyjnymi przykładami. Do

procesów kształtowania bogato zilustrowanych należy

przykład architektury Atheneum w New Harmony (USA)

[9]. Ten konkretny przykład zrealizowanego obiektu po-

zwolił na wydobycie obrazu ruchu wybranych i dodatko-

wych elementów w ramach kształtowania struktury.

Wybrane elementy ruchu i ich charakterystyka

Geometria drogi

W percepcji przestrzeni architektonicznej elementy ru-

chu

mogą być odbierane nie tylko drogą postrzegania

wizualnego, lecz także przez dotyk, słuch, zapach oraz

bodźce ruchowe. Ruch wymusza bezpośredni kontakt do-

tykowy z płaszczyznami pionowymi i poziomymi prze-

strzeni architektonicznej. Kontakt dotykowy i pozostałe

bodźce percepcyjne mogą ulegać przekształcaniu w zmy-

słowe odczucia wzrokowe, kojarzone z określonymi zda-

rzeniami [10], [11]

Droga w przestrzeni pełni funkcję organizującą i stanowi

pewien obraz wektora ruchu. Wszystkie drogi są linearne.

Prosta droga jest jednak głównym elementem organizują-

cym dla serii przestrzeni. Poza tym może być ona krzy-

woliniowa, odcinkowa, przecinać inne drogi, mieć odgałę-

zienia, kształtować pętle. Istnieją drogi radialne i spiralne.

Droga radialna rozchodzi się lub kończy w centralnym

punkcie. Droga spiralna jest pojedynczą drogą ciągłą, która

prowadzi od punktu centralnego, obraca się wokół niego

i stopniowo się od niego oddala. Kolejnym przykładem

drogi jest forma kraty (rusztu), która składa się z równole-

głych i prostopadłych dróg, przecinających się w regular-

nych odstępach i kształtujących kwadratowe, prostokątne

lub trójkątne obszary przestrzenne. Ukształtowanie drogi

w formie sieci polega natomiast na łączeniu dróg przypad-

kowych, które wiążą założone punkty w przestrzeni (il. 1).

Sekwencje przestrzenne

Sekwencje przestrzenne mogą być przedstawione na

diagramach jako pozytywowe lub negatywowe. Odgry-

Twierdzenie Pappusa z Aleksandrii według Krome Barrata [8].

Istnieje wiele denicji przestrzeni architektonicznej. Denicje te,

ze względu na ich często niewymierne i dyskusyjne sformułowania,

w opracowaniu zostały pominięte.

designing, implementation, use and the process of aecting

the physical and neuro-psychological human sphere [7].

Elements depicting human movement usually take cer-

tain forms, which in the process of shaping the architec-

tural structure retain their specic function and identity.

The information contained therein, with their geometric

and ergonomic form should correspond to man; the shape

is usually logical and it results from the basic elements of

geometry [8]

The processes of shaping the architectural structure

belong to the design methodology and are quite rarely

supported by subsequent, resulting, illustrative examples.

Richly illustrated shaping processes include the example

of Athenaeum architecture in New Harmony (USA). This

particular instance of the realized object allowed us to ex-

tract a motion image of selected and additional elements

as part of the shaping of the structure.

Selected elements of motion

and their characteristics

Road geometry

In the perception of an architectural space, elements of

movement can be received not only by visual perception,

but also by touch, hearing, smell and motor stimuli. The

movement forces direct touch contact with the vertical

and horizontal planes of the architectural space. Touch

contact and other perceptual stimuli may be transformed

into sensory visual sensations associated with specic

events [10], [11]

The road within a given space acts as an organizer and

represents a certain image of the movement vector. All

roads are linear. The road is, however, the main organizing

element for the series of spaces. Besides, it can be curvilin-

ear, staple, cut through other roads, have branches, shape

loops. There are radial and spiral roads. The radial road

propagates or ends at the central point. The spiral road is

a single continuous road that leads from the central point,

rotates around it and gradually moves away from it. An-

other example of a road is a form of grate (grille), which

consists of parallel and perpendicular roads, intersecting at

regular intervals and shaping square, rectangular or trian-

gular spatial areas. The formation of the road in the form

of a network, on the other hand, consists in connecting ran-

dom roads that bind the established points in space (Fig. 1).

Spatial sequences

Spatial sequences can be represented in diagrams as pos-

itive or negative. They play e.g. a visible role in the gradu-

ation of specic sections of the road without a clear phys-

ical barrier. The rhythm of perceptible repetitions in the

dierential road line creates a sequential character of the

perception of dynamically changing space. Changes in the

Theorem by Pappus’s of Alexandria according to Krome Barrat [8].

There are many denitions of architectural space. These de-

nitions, due to their often immeasurable and debatable wording, have

been neglected in our study.

 Kształtowaniestrukturyarchitektonicznejelementamiruchu / Shapingthearchitecturalstructureofelementsofmotion 71

Il. 2. Diagram sekwencji przestrzeni w trakcie poruszania się

człowieka pieszo, samochodem, rowerem.

Łączenie wewnętrznych i zewnętrznych przestrzeni.

Sekwencyjność miejskich wewnętrznych przestrzeni

(oprac. Z. Szparkowski)

Fig. 2. A diagram of the sequence of space during the movement

of a person on foot, by car, bike.

Combining internal and external spaces. Sequence of city inner spaces

(elaborated by Z. Szparkowski)

Il. 1. Drogi proste, krzywoliniowe, odcinkowe, krzyżujące,

sieć dróg, pętlowe, radialne, spiralne, kratowe

(oprac. Z. Szparkowski)

Fig. 1. Straight, curved, sectional, cross-sectional roads,

loop, radial, spiral, grille

(elaborated by Z. Szparkowski)

wają m.in. widoczną rolę w stopniowaniu określonych

odcinków przebiegu drogi bez wyraźnej bariery zycz-

nej. Rytm wyczuwalnych powtórzeń w różnicowanej linii

drogi tworzy sekwencyjność w odbiorze zmieniającej się

dynamicznie przestrzeni. Zmiany w ukształtowaniu drogi

i przyległych do niej przestrzeni umożliwiają formowanie

sekwencji wnętrz o zróżnicowanym kształcie i sylwecie.

Czas jest nieodłącznym czynnikiem sekwencji w trak-

cie ruchu obserwatora. Pieszy ciąg komunikacyjny może

być odbierany jako dostrzegalne pasma wiążące poszcze-

gólne przestrzenie lokalizacji i poszczególne budynki. Łą-

czy też szeregi zewnętrznych i wewnętrznych przestrzeni.

Doświadczenie przestrzeni przez człowieka jest oparte na

relacji, gdzie już był i dokąd zamierza się udać. Podobnie

jak podczas oglądania lmu dostrzegane w rytmie czasu

otoczenie ulega zmianom. Wąskie uliczki prowadzą do ob-

szerniejszych placów, krawędzie budynków ulegają wzro-

kowemu wzmocnieniu, nasza podróż w czasie i przestrze-

ni kończy się dotarciem do zaplanowanego celu (il. 2).

W analogiczny sposób można przedstawić strefy funk-

cjonalne w złożonej strukturze architektury budynku, do

których dostęp umożliwiają różne konguracje dróg we-

wnętrznych w ramach określonych sekwencji czasowych.

Droga,krawędzie,zamknięcieciągów

–relacjemiędzyciągiemkomunikacyjnymiprzestrzenią

Drogi mogą być powiązane z przestrzenią na kilka spo-

sobów.

A. Droga w sposób płynny przechodzi obok przestrze-

ni. Nie wpływa ona na kształt sąsiadującej przestrzeni,

której niezależność jest utrzymana. Dla wyraźniejszego

powiązania z drogą mogą być wprowadzone przestrze-

nie pośrednie. Są one zwykle umieszczone między drogą

a przestrzeniami niezależnymi.

B. Droga może przechodzić przez przestrzeń osiowo,

ukośnie lub wzdłuż jej krawędzi. Przecinając przestrzeń,

shape of the road and adjacent spaces allow the formation

of interior sequences of dierent shapes and silhouettes.

Time is an inherent sequence factor during the observ-

er’s movement. A pedestrian trac route can be perceived

as visible bands binding individual location spaces and

individual buildings. It also connects the ranks of exter-

nal and internal spaces. The human experience of space

is based on the relationship of where he has already been

and where he intends to go. Just like watching a movie,

the surroundings are changing in the rhythm of time. Nar-

row streets lead to larger squares, the edges of buildings

are visually strengthened, our journey through time and

space ends with reaching the planned destination (Fig. 2).

In the same way, you can present functional zones in

a complex building’s architecture structure that can be ac-

cessed by dierent congurations of internal roads within

specic time sequences.

Road,edges,route’sclosures–relationshipbetween

thecommunicationrouteandthespace

Roads can be linked to space in several ways.

A. The road smoothly goes past the space. It does not

aect the shape of the adjacent space, the independence of

72 Zygmunt Szparkowski

linia drogi organizuje domeny spokoju, względnie ruchu

wewnątrz przestrzeni.

C. Odcinek drogi może określać początek i zakończe-

nie przestrzeni. Następuje tutaj relacja pomiędzy drogą

i przestrzenią. Może być ona wyrażona przez umieszcze-

nie na końcach odcinka drogi wejść funkcjonalnych lub

symbolicznych (il. 3).

Dojściedoobiektuwprzestrzeni–widokzodległości

Rozróżnia się wiele rodzajów dojścia do budynku.

Opisać je można następującymi cechami charakterystycz-

nymi:

A. Dojście do budynku frontalne – wzdłuż prostej

i osiowej drogi. Wejście, które kończy dojście, jest wyraź-

ne. Może to być front fasady budynku lub też odpowied-

nio zaprojektowane wejście na płaszczyźnie elewacji.

B. Boczne (lub ukośne) – wzbogaca efekt perspekty-

wiczny frontowej fasady budynku i jego jednokrotnie lub

wielokrotnie skręcona oś kierunkowa powoduje opóźnie-

nie i wydłużenie sekwencji zbliżania się. Jeżeli dojście do

budynku znajduje się pod ostrym kątem lub z boku, to

wejście powinno być wysunięte poza elewacje, aby było

dobrze widoczne.

C. Dojście okrężne – ten rodzaj dojścia (spiralnego)

przedłuża sekwencje dojścia i podkreśla trójwymiaro-

which is maintained. For a clearer connection to the road,

intermediate spaces may be introduced. They are usually

placed between the road and independent spaces.

B. The road can pass through the space axially, diag-

onally or along its edge. By crossing space, the road line

organizes the domain of peace, or motion inside the space.

C. A section of road can determine the beginning and

end of space. There is a relationship between the road and

the space. It can be expressed by placing functional or

symbolic entrances at the ends of a section of the road

(Fig. 3).

Accesstoanobjectinspace–viewfromadistance

There are many types of access to the building. They

can be described with the following characteristics:

A. Access to the frontal building – along a straight and

axial road. The entrance that ends the approach way, is

clear. It can be the front of the façade of the building or

a properly designed entrance on the façade plane.

B. Side (or oblique) – enriches the perspective eect

of the front façade of the building and its once or repeat-

edly twisted directional axis causes delay and lengthening

sequence and approach. If the access to the building is

at a sharp angle or side, the entrance should be extended

beyond the facades so that it is clearly visible.

C. Circular approach – this type of (spiral) approach

extends the access sequences and emphasizes the three-di-

mensionality of the building’s form when, for example, it

surrounds the building. The entrance to the building can

be seen continuously, as you approach it, thus occupying

a dominant position. It can also be hidden from the sight

until the moment of arrival (Fig. 4).

Access to the building in space determines the direc-

tions or binds dierent spaces. The roads for reaching the

facilities have been known since the time of the Egyptian

temples. They play an important role in the movement and

in limiting the motion of the observer. Through their lo-

cation, form and rhythm, they introduce the organization

of architectural space and the human-felt physical and

neuropsychic sequential character of space and time. In

this sense, the imposed spatial organization, thanks to the

elements of motion was dened by Bolesław Szmidt as

the “discipline of the road” [12].

Articulationoftheentrancetothearchitecturalobject

The articulation of the entrance to the building can be

characterized as follows:

A. When entering a building or in a room inside

a building, an act of penetration shall be felt, crossing

a vertical plane which separates one space from another

and separates “here” from “there”.

B. This can be more abstract penetration than crossing

a physical plane, e.g., underlined by a level change, two

columns, or a beam.

C. The form can be both a simple hole and an articu-

late entrance (Fig. 5a–c).

D. Regardless of the form of space to which it enters,

or the form of its closure, the entrance to the space shall

Il. 3. Sposoby powiązania drogi z przestrzenią:

a) droga przecina płynnie przestrzeń,

b) droga przechodzi przez przestrzeń osiowo, ukośnie lub wzdłuż jej krawędzi,

c) odcinek drogi określa początek i koniec przestrzeni

(oprac. Z. Szparkowski)

Fig. 3. Link roads to the surrounding space:

a) the road crosses the space smoothly,

b) axially, obliquely or along its edge,

c) the section of the road defines the beginning and the end of the space

(elaborated by Z. Szparkowski)

 Kształtowaniestrukturyarchitektonicznejelementamiruchu / Shapingthearchitecturalstructureofelementsofmotion 73

wość formy budynku, gdy np. otacza budynek. Wejście

do budynku może być dostrzegane nieprzerwanie, pod-

czas zbliżania się do niego, zajmując tym samym pozycję

dominującą. Może też być ukryte przed wzrokiem docho-

dzącego do chwili dotarcia (il. 4).

Dojście do budynku w przestrzeni wyznacza kierunki

lub wiąże odmienne przestrzenie. Drogi umożliwiające

dotarcie do obiektów są znane od czasów świątyń egip-

skich. Odgrywają istotną rolę w poruszaniu się i ograni-

czaniu ruchu obserwatora. Poprzez swoje umiejscowienie,

formę i rytm wprowadzają organizację przestrzeni archi-

tektonicznej oraz odczuwalną przez człowieka zyczną

i neuropsychiczną sekwencyjność przestrzeni i czasu.

W tym sensie narzucona organizacja przestrzenna dzię-

ki elementom ruchu została określona przez Bolesława

Szmidta jako „dyscyplina drogi” [12].

Artykulacjawejściadoobiektu

Artykulację wejścia do budynku można scharakteryzo-

wać w następujący sposób:

A. Wchodząc do budynku lub do pomieszczenia we-

wnątrz budynku, odczuwa się akt penetracji, przekracza-

jąc płaszczyznę pionową, która oddziela jedną przestrzeń

od drugiej i oddziela „tutaj” od „tam”.

B. Może to być penetracja bardziej abstrakcyjna niż

przekraczanie zycznej płaszczyzny, np. wejście podkre-

ślone zmianą poziomów, dwoma kolumnami lub nadwie-

szoną belką.

C. Forma może być zarówno prostym otworem, jak

i artykułowanym wejściem (il. 5a–c).

D. Bez względu na formę przestrzeni, do której się

wchodzi, lub formę jej zamknięcia wejście do przestrzeni

jest najlepiej oznaczone poprzez założenie rzeczywistej

lub umownej płaszczyzny prostopadłej do osi dojścia.

E. Wejścia mogą być umieszczone w powierzchni

ściany budynku, wysunięte lub cofnięte. Zarówno wejścia

wysunięte, jak i cofnięte zapewniają ochronę i przejmują

część przestrzeni zewnętrznej.

F. Forma wejścia może być upodobniona i służyć jako

przedsionek do formy przestrzeni, do której się wchodzi.

Może stanowić kontrast w stosunku do danej przestrzeni,

podkreślając jej rozgraniczenie lub specjalny charakter

(il. 5d–f).

G. Wejście może kształtować własne warunki symetrii

i determinować ukształtowanie drogi oraz funkcje we-

wnątrz budynku. Pod względem lokalizacji wejście może

być niecentralne, osiowe, wewnątrz lub poza płaszczyzną

frontową budynku.

H. Akcentowanie wejścia dokonuje się przez wykona-

nie otworu niższego, szerszego lub większego niż zwykle

oczekiwany.

I. Artykulacje wejścia są dokonywane drogą ornamen-

tacji lub dekoracji, skręcenia lub znacznego zwężenia

płaszczyzny wejścia (il. 5g–i).

Formy komunikacji w przestrzeni

Formy przestrzeni komunikacyjnych można scharakte-

ryzować następująco:

preferably be determined by establishing a real or contrac-

tual plane perpendicular to the axis of access.

E. Entrances may be placed in the wall of the build-

ing, extended or retracted. Both extended and retracted

entrances provide protection and take over a part of the

outdoor space.

F. The form of an entrance can be similar and serve as

a vestibule to the form of space into which one enters. It

can contrast the space by emphasizing its demarcation or

special character (Fig. 5d–f).

G. The entrance can shape its own symmetry condi-

tions and determine the shape of the road and the func-

tions inside the building. In terms of location, the entrance

can be non-central, axial, inside or outside the front plane

of the building.

H. The entrance is accentuated by making a hole low-

er, wider, or larger than usually expected.

I. Entrance articulations shall be carried out by orna-

mentation or decoration, twisting or signicant narrowing

of the entrance plane (Fig. 5g–i).

Formsofcommunicationinspace

The forms of communication spaces can be character-

ized as follows:

A. The form and scale of communication spaces

should be adapted to the needs of human movement. It

Il. 4. Diagram przedstawiający rodzaje dojścia do budynku w przestrzeni

– postrzeganie z odległości: a) frontalne, b) boczne, c) okrężne

(oprac. Z. Szparkowski)

Fig. 4. Diagram showing the types of access to the building in space

– perception from a distance:

a) frontal approach, b) side approach, c) circular approach

(elaborated by Z. Szparkowski)

74 Zygmunt Szparkowski

A. Forma i skala przestrzeni komunikacyjnych powin-

na być dostosowana do potrzeb ruchowych człowieka.

Odpowiada ona takim sekwencjom jak przechadzanie, za-

trzymywanie, wypoczynek, percepcja wzrokowa itp. Gdy

dana przestrzeń jest otwarta po jednej stronie, pozwala na

wzrokową relację z sąsiadującymi obszarami.

B. Przykład zamkniętej przestrzeni komunikacyjnej,

„przestrzeni tunelowej”, ilustruje korytarz powiązany ze

strefami funkcjonalnymi obiektu przez wejścia w płasz-

czyźnie ścian. „Przestrzeń tunelowa” ma określone grani-

ce, które rzutują na formę zamkniętej przestrzeni.

C. Przestrzeń komunikacyjna może być otwarta po

jednej stronie dla zapewnienia wzrokowej i przestrzennej

kontynuacji z przestrzeniami, z którymi graniczy. Może

być otwarta z obu stron celem uzyskania zycznego

rozsze rzenia danej strefy, przez którą przechodzi komu-

nikacja.

D. Rozmiary przestrzeni cyrkulacji powinny odpowia-

dać natężeniu i rodzajowi ruchu. Wewnątrz dużej przestrze-

ni droga może przebiegać przypadkowo, bez określonej

Il. 5. Wejście do obiektu:

a) penetracja zwykłej płaszczyzny,

b) penetracja zaakcentowanej

płasz czyzny,

c) artykulacja wejścia,

d) płaszczyzna prostopadła do

osi wejścia,

e) wejście wysunięte lub cofnięte

w płaszczyźnie obiektu,

f) przedsionek lub kontrast do

przyległej przestrzeni,

g) lokalizacja osiowa, symetryczna,

niecentralna, poza płaszczyzną

frontową budynku,

h) różnicowanie otworu

wejściowego,

i) sposoby artykulacji wejścia

(oprac. Z. Szparkowski)

Fig. 5. Entrance to the object:

a) penetration of an ordinary plane,

b) penetration of the accented

plane,

c) the articulation of the entrance

d) plane perpendicular to the axis

of the entrance,

e) extended or retracted entrance

in the plane of the object,

f) atrium or contrast to adjacent

space,

g) axial, symmetrical,

non-central location outside

the front plane of the building,

h) differentiation of the entrance

opening,

i) methods of articulation

of the entrance

(elaborated by Z. Szparkowski)

corresponds to such sequences as strolling, stopping, rest,

visual perception, etc. When a space is open on one side, it

allows for a visual relationship with adjacent areas.

B. An example of a closed communication space, “tun-

nel space”, is illustrated by a corridor associated with the

functional zones of an object by the entrances in the plane

of the walls. “Tunnel space” has specic boundaries that

project into the form of an enclosed space.

C. The communication space may be open on one side

to ensure visual and spatial continuation with the spaces

with which it borders. It can be opened from both sides to

obtain a physical extension of the zone through which com-

munication passes.

D. The size of the circulation space shall correspond to the

volume and type of motion. Inside a large space, the road can

proceed accidentally, without a specic geometric form, or on

the contrary – it is dened and disciplined by the use of space.

E. Stairs – allow vertical motion. They are designed to

change levels, can emphasize movement, interrupt it, pre-

pare a change of direction of movement, or end it. They are

 Kształtowaniestrukturyarchitektonicznejelementamiruchu / Shapingthearchitecturalstructureofelementsofmotion 75

formy geometrycznej, lub wprost przeciwnie – jest zde-

niowana i zdyscyplinowana użytkowaniem przestrzeni.

E. Schody – umożliwiają ruch w pionie. Są przystoso-

wane do zmiany poziomów, mogą podkreślać ruch, prze-

rywać go, przygotowywać zmianę kierunku ruchu lub go

zakończyć. Są w architekturze czynnikiem dynamicznym.

Oprócz szkieletu konstrukcyjnego przewija się w nich od

czasu do czasu pewna linia lub płaszczyzna skośna czy

krzywa przestrzenna. Schody mogą być formą dodaną

do bryły obiektu, mogą ujmować objętość bryły. Schody

mogą znajdować się wewnątrz przestrzeni objętości bryły

(il. 6a–e).

Proces kształtowania

struktury architektonicznej

Struktura architektury jest kształtowana przez wiele

czynników, w tym również przez elementy ruchu. Ich for-

ma jest rozpoznawalna w każdej architekturze. Są one wi-

doczne w układach połączeń funkcjonalnych, gdzie dyscy-

a dynamic factor in architecture. In addition to the structural

armature, a line or slant plane or spatial curve scrolls in them

from time to time. Stairs can be a form that is added to a body

solid, they can capture the volume of a solid. Stairs can

be located inside the space of the body volume (Fig. 6a–e).

The process of shaping the architectural structure

The structure of the architecture is shaped by many fac-

tors, including elements of motion. Their form is recog-

nizable in any architecture. They are visible in functional

connection systems, where the discipline of the road is

accentuated individually or by comprehensively visible

elements of stairs, entrances, corridors, galleries, etc.

In some solutions, the layout of motion elements is

the basis for shaping architecture. To illustrate this issue,

an example of the Athenaeum

Information Center by

All the author’s drawings in this part of the article according to [9].

Il. 6. Formy komunikacji w przestrzeni:

a) dostosowana do ruchu człowieka, widoku, otwarta na przestrzeń, b) zamknięta i ograniczona, c) otwarta po jednej lub dwóch stronach,

d) droga przypadkowa lub zdefiniowana, e) schody jako forma dodana, jako forma ujmowana, wewnątrz przestrzeni bryły

(oprac. Z. Szparkowski)

Fig. 6. Forms of communication in space:

a) adapted to human movement, view, open to space, b) closed and limited, c) open on one or two sides, d) accidental road or defined

e) stairs as an added form to the solid, as decrease in volume of the solid, inside the space of the solid

(elaborated by Z. Szparkowski)

76 Zygmunt Szparkowski

plina drogi jest akcentowana pojedynczo lub kompleksowo

widocznymi elementami schodów, wejść, korytarzy, ga-

lerii itd.

W niektórych rozwiązaniach układ elementów ruchu

jest podstawą kształtowania architektury. Dla zobrazowa-

nia tej kwestii wybrano przykład Centrum Informacyjne-

go Atheneum

autorstwa Richarda Meiera w mieście New

Harmony w stanie Indiana w USA

Wybrany projekt jest formowany elementami geome-

trycznymi, co odpowiada współczesnej idei „minima lizmu”

w architekturze, inspirowanego architekturą Le Corbusiera,

Miesa van der Rohe i Waltera Gropiusa. Wy korzystuje

pro-

ste elementy geometrii Euklidesa, czyli punkt, linię, płasz-

czyznę i w konsekwencji objętość bryły. Ten znany w ar-

chitekturze ciąg wynikowy został opisany przez Pappu sa

z Aleksandrii

[13].

Wymienione elementy znajdują swoje odwzorowanie

w systemie elementów ruchu kształtujących architekturę

Centrum, co pozwoliło na utworzenie interesującej i zro-

zumiałej architektury.

Koncepcja Centrum

Koncepcja obiektu jest oparta na geometrii siatki kwadra-

towej, z której wyprowadzono domyślną objętość prostopa-

dłościanu. Regularny moduł siatki nawiązuje do układu ulic

pobliskiego miasta New Harmony. Wewnątrz objętości

pro-

stopadłościanu zaprojektowano bryłę audytorium, przy

czym moduł siatki uległ wydłużeniu. Audytorium jest

punktem centralnym projektu, do którego przylegają dwie

strefy funkcjonalne. Od strony rzeki znajduje się główna

strefa, a strefa drugorzędna jest zwrócona w kierunku dro-

gi. Do boku audytorium jako element dynamiczny przy-

lega pochylnia, która łączy poziomy budynku i stanowi

fragment drogi. Strefa audytorium jest podkreślona line-

arnością pochylni.

Na wspomnianą modularną siatkę nałożono dwie osie

współrzędnych (x, y). Oś x jest odwzorowaniem linii dróg

od budynku Atheneum, które prowadzą z jednej strony

do miasta, a z drugiej do rzeki. Oś y oznacza linię płasz-

czyzny, która tworzy ekran zwrócony na wprost w stro-

nę rzeki. Obok audytorium wyróżniony ekran jest ko-

lejnym elementem kształtującym przestrzeń Atheneum.

Powodem lekkiego skręcenia ekranu wobec założonej

siatki o niewielki kąt jest nawiązanie do skośnej krawę-

dzi jednego z brzegów rzeki. Układ siatki i nałożona na

niego linia współrzędnej y tworzą kąt, co pozwoliło na

zaprojektowanie schodów od północnej strony budyn-

ku. Schody kończą się na poziomie terenu. Linia drogi

wzdłuż osi x od strony miasta przenika przez budynek

(il. 7).

Wszystkie rysunki autora w tej części opracowania na podsta-

wie [9].

Zadaniem Centrum jest zapoznanie turystów z historią niemiec-

kich przybyszów do USA, którzy od 1818 r. wnieśli istotny wkład reli-

gijny i społeczny do kultury amerykańskiej w okresie pierwszej rewo-

lucji przemysłowej.

Szerokie rozwinięcie koncepcji Barrata [8] przedstawiłem w mo-

jej książce [13].

Richard Meier in New Harmony, Indiana, USA

, was

chosen.

The chosen design is shaped by geometric elements,

which corresponds to the modern idea of “minimalism” in

architecture, inspired by the architecture of Le Corbusier,

Mies van der Rohe and Walter Gropius. It uses simple ele-

ments of Euclid geometry, that is, point, line, plane and con-

sequently the volume of a solid. This architecturally known

resulting string was described by Pappus of Alexandria

[13].

These elements are reected in the system of motion

elements shaping the architecture of the Centre, which en-

abled to create interesting and understandable archi tecture.

Center concept

The concept of this object is based on the geometry of

the square grid from which the default cuboid volume was

derived. The regular grid module refers to the layout of

the streets of the nearby town of New Harmony. Inside the

volume of the cuboid, an auditorium body was designed,

with the grid module elongated. The auditorium is the fo-

cal point of the project, to which the two functional zones

adhere. From the river side there is the main zone, and the

secondary zone is facing the road. To the side of the audi-

torium as a dynamic element there is an adjoining ramp,

which connects the levels of the building and forms a part

of the road. The auditorium zone is underlined by the lin-

earity of the ramp.

Two coordinate axes (x, y) were applied to the modular

grid. The x-axis is a representation of the road lines from

the Athenaeum building, which lead from one side to the

city and to the river on the other. The y-axis is the line of

the plane that creates a screen facing the river. Next to

the auditorium, the highlighted screen is another element

shaping the Athenaeum space. The reason for the slight

twist of the screen against the assumed grid by a small

angle is a reference to the oblique edge of one of the banks

of the river. The grid layout and the y-coordinate line ap-

plied to it form an angle, allowing the stairs to be designed

from the north side of the building. The stairs end at the

ground level. The road line along the x-axis from the city

side penetrates the building (Fig. 7).

Rotationandotherdynamicpatterns

In addition to trac patterns such as road, stairs and

ramps, etc., the dynamics of the architectural object is en-

hanced by rotation. It is the result of applying a slightly

larger square to the diagonal of the said square grid. The

conguration of the entire object is expanded. The appli-

cation of two squares gives the impression of rotation-

al force. The force is stabilized by the grid of the lower

square and the auditorium body. Rotating a new square in

The aim of the Center is to familiarize tourists with the history

of German immigrants to the USA who since 1818 made a signicant

religious and social contribution to American culture during the rst in-

dustrial resolution.

A broad development of the concept of Barrat [8] is presented in

my book [13].

 Kształtowaniestrukturyarchitektonicznejelementamiruchu / Shapingthearchitecturalstructureofelementsofmotion 77

Rotacjaipozostałewzorcedynamiczne

Obok wzorców ruchu, takich jak droga, schody i pochyl-

nie itd., dynamikę obiektu wzmacnia rotacja. Jest ona wy-

nikiem nałożenia nieco większego kwadratu na przekątną

wspomnianej siatki kwadratowej. Konguracja całości

obiektu ulega rozszerzeniu. Nałożenie dwóch kwadratów

sprawia wrażenie siły obrotowej. Siła jest stabilizowana

przez siatkę dolnego kwadratu i bryłę audytorium. Rota-

cja nowego kwadratu w kierunku południowo-zachodnim

powoduje powstanie nowych kierunków widokowych.

Dlatego w narożniku kwadratu zaprojektowano krytą gale-

rię, kolejny wzorzec dynamiczny. Jest ograniczona pozio-

mymi

płaszczyznami podłogi i sutu. W rezultacie percep-

cja pionowa i pozioma ulega połączeniu i kieruje wzrok

obserwatora na rzekę wzdłuż założonej osi x (il. 7).

Po przeciwnej stronie nałożonego na siatce kwadratu

znajduje się klatka schodowa. Ma ona własny „moment

obrotowy”, który w kaskadowy sposób sprowadza ob-

serwatora na spotkanie drogi wychodzącej z budynku.

Podkreślona biała płaszczyzna nakierunkowuje na rzekę

wzrok i ruch obserwatora od strony parkingu.

Usytuowanie drogi jest pod kątem 90 stopni w stosun-

ku do minimalistycznej, pozbawionej okien płaszczyzny,

która uniemożliwia wgląd do wnętrza budynku. Płasz-

czyzna jest przycięta, dla umieszczenia wejścia. Wejście

odpowiada skali człowieka, a płaszczyzna do niego pro-

wadząca jest atrakcyjna wzrokowo. Wydłużona strefa wej-

ściowa jest bezpośrednio powiązana z audytorium. Wej-

ście stanowi dominantę i zakończenie drogi obserwatora

od strony rzeki i od parkingu (il. 8)

Kierunkiwidokowekształtowaneelementamiruchu

Płaszczyzna podłogi holu wejściowego jest odrzutowa-

na w pionie i tworzy podłogę trójkątnej galerii – tarasu

obserwacyjnego. Płaszczyzny ścian stykają się w narożni-

ku i kształtują ostrą pionową krawędź podkreśloną przez

wspomnianą i pozbawioną okien płaszczyznę. Naroże bu-

dynku przypomina uniesiony dziób okrętu, co odpowiada

koncepcji okrętowej całości projektu. Kolejna trójkątna

płaszczyzna, która unosi się wyżej, jako część dachu sta-

nowi taras obserwacyjny.

Fasada zachodnia może być obserwowana od lewej ku

prawej. W przeciwieństwie do silnie kolidujących wzajem-

nie płaszczyzn, ponad poziomem terenu unosi się wygięta

bryła. Jej falista powierzchnia nawiązuje do rzeki. Bryła

zawiera taras obserwacyjny. Widok rzeki zapewnia wy-

gięta wstęga szeregu okien, co tworzy odpowiednie ramy

widokowe. Łagodnie wygięty masyw bryły kontrastuje

z dynamicznym szeregiem sąsiednich płaszczyzn (il. 9)

Pochylniajakoelementruchuikontynuacjadrogi

Od strony południowej płaszczyzna fasady wpisu-

je się na dole w krawędź pierwotnej siatki strukturalnej.

Por. fotograę w [14].

Por. fotograę w [15].

a south-westerly direction creates new viewing directions.

Therefore, in the corner of the square, an indoor gallery was

designed, another dynamic pattern. It is limited by the hori-

zontal planes of the oor and ceiling. As a result, vertical

and horizontal perception is combined and the observer’s

gaze is directed towards the river along the x-axis (Fig. 7).

On the opposite side of the square placed on the grid,

there is a staircase. It has its own “torque”, which cas-

cadingly brings the observer to meet the road leaving the

building. The highlighted white plane directs the eyes and

the motion of the observer from the side of the parking lot

to the river.

The location of the road is at an angle of 90 degrees in

relation to the minimalist, windowless plane, which pre-

vents access to the interior of the building. The plane is

adjusted to accommodate the entrance. The entrance cor-

responds to the scale of man, and the plane leading to it is

visually attractive. The extended entrance zone is directly

linked to the auditorium. The entrance is the dominant and

the end of the observer’s road from the river and from the

parking lot (Fig. 8)

Cf. photograph in [14].

Il. 7. Sieć dróg oparta na siatce kwadratowej

w powiązaniu z miastem i okolicą, bryła audytorium

oraz osie współrzędne x, y

(oprac. Z. Szparkowski)

Fig. 7. A network of roads based on a square grid

in conjunction with the city and surrounding area,

the auditorium block

and the axes of x, y coordinates

(elaborated by Z. Szparkowski)

78 Zygmunt Szparkowski

Tylna partia fasady w formie uniesionej bryły przylega

natomiast do audytorium. Poniżej jest otwarcie wraz ze

smukłymi podparciami i poziomymi powiązaniami kon-

strukcyjnymi.

Droga od budynku na poziomie galerii jest kontynuowa-

na przez pochylnie. Relingi okrętowe podkreślają linear-

ność drogi. Rampa dochodzi do prostopadłej płaszczyzny,

tym samym odpowiada temu samemu kątowi, co wspo-

mniany

uprzednio kąt płaszczyzny. Prostopadła rampa

sprawia wrażenie pchania ściany płaszczyzny i stąd jej

ukryta energia.

Na górnym poziomie znajduje się sala konferencyjna,

która łączy się z tarasem widokowym. Taras jest umiesz-

czony na dachu sfałdowanej bryły. Z sali konferencyjnej

schody prowadzą w kierunku pochyłej trasy. Jej line-

arność jest zaakcentowana. W miejscu styku schodów

i linearnej drogi umieszczono dwie masywne ściany. Są

one graniczną barierą i miejscem widokowym. W kon-

traście do audytorium i przyległej do niego bryły partia

południowa jest przeszklona. Daje to wrażenie przenika-

nia przestrzeni. Jest tutaj, w przeciwieństwie do fasady

zachodniej, odczuwalne powiązanie między budynkiem

i miastem, co podkreśla linia drogi.

Pomiędzy falistym tarasem widokowym i trójkątną ga-

lerią umieszczono tzw. studnię świetlną. Dzienne światło

dostaje się do wnętrza budynku i rozjaśnia centralną prze-

strzeń holu objętego pochylniami. Krótki bieg schodowy

łączy taras widokowy z galerią.

Można zaobserwować wzmocniony efekt perspekty-

wiczny, gdy ciąg pieszy ograniczony jest rampą i przenika

płaszczyzny położone wzajemnie pod kątem. Ciąg pieszy

dociera do górnej galerii i podkreśla kątowe odchylenia

płaszczyzn pochylni.

Pełne ruchu uniesione i skręcone schody stanowią do-

minantę dla relingowej rampy. Są one również miejscem

obserwacyjnym skierowanym w stronę miasta i drogi do

niego prowadzącej. Rampa ma podobną dynamikę, na-

wiązującą w jakiś sposób do formy strzały skierowanej

do celu, jakim jest prostopadła płaszczyzna perforowanej

Viewingdirectionsshapedbymotionelements

The plane of the oor of the entrance hall is project-

ed vertically and forms the oor of a triangular gallery

– an observation deck. Wall planes come into contact at

a corner and shape a sharp vertical edge accentuated by

the aforementioned and windowless plane. The corners of

the building resemble the raised bow of the ship, which

corresponds to the ship-like concept of the whole project.

Another triangular plane that rises higher as part of the

roof is an observation deck.

The western façade can be observed from left to right.

Unlike the heavily conicting planes, a curved body rises

above ground level. Its wavy surface refers to the river.

The block contains an observation deck. The view of the

river provides a curved ribbon of a series of windows,

which creates the appropriate viewing frames. The gently

bent massif of the solid contrasts with the dynamic series

of adjacent planes (Fig. 9)

Rampaspartoftraffic

andcontinuationoftheroad

On the south side, the plane of the façade blends in with

the bottom of the edge of the original structural grid. The

rear part of the façade in the form of a lifted body, on the

other hand, adheres to the auditorium. Below is the open-

ing with slim supports and horizontal structural ties. The

road from the building at the gallery level is continued

by ramps. Ship rails emphasize the linearity of the road.

The ramp reaches a perpendicular plane, thus corresponds

to the same angle as the aforementioned plane angle.

The perpendicular ramp gives the impression of pushing

the wall of the plane and hence its hidden energy.

On the upper level there is a conference room that con-

nects to the observation deck. The terrace is placed on the

Cf. photograph in [15].

Il. 8. Rotacja i pozostałe wzorce dynamiczne, takie jak wejście,

schody, pochylnie, galerie itp. (oprac. Z. Szparkowski)

Fig. 8. Rotation and other dynamic patterns such as entrance,

stairs, ramps, galleries, etc. (elaborated by Z. Szparkowski)

Il. 9. Kierunki widokowe

(oprac. Z. Szparkowski)

Fig. 9. Viewing directions

(elaborated by Z. Szparkowski)

 Kształtowaniestrukturyarchitektonicznejelementamiruchu / Shapingthearchitecturalstructureofelementsofmotion 79

roof of the folded block. From the conference room, stairs

lead towards the sloping route. Its linearity is accentuated.

Two massive walls were placed at the junction of the stairs

and the linear road. They are a border barrier and a view-

ing area. In contrast to the auditorium and adjacent solid,

the southern part is glazed. This gives the impression of

space penetration. Unlike the western façade, a noticeable

link between the building and the city can be felt here,

which emphasizes the road line.

Between the wavy observation deck and the triangular

gallery there is a so-called light well. Daylight enters the

interior of the building and brightens the central space of

the lobby covered by the ramps. The short staircase con-

nects the observation deck to the gallery.

You can observe an enhanced perspective eect when

the pedestrian route is bounded by a ramp and penetrates

planes located at an angle. The pedestrian route reaches

the top gallery and highlights the angular deviations of the

ramp planes.

Raised and twisted stairs, which are full of motion,

are the dominant for the railing ramp. They are also an

observation area facing the city and the road leading to

it. The ramp has similar dynamics, referring in some way

to the form of an arrow directed at the target, which is

the perpendicular plane of the perforated wall. Interesting

forward-looking eects are achieved due to a strong com-

pact composition based on a “limited number” [17] and

structural relations between a limited number of elements.

The course of the ramp is balanced by raised vertical

stairs. The back of the building has a soft form adapted

to the rural landscape (corn eld). The point of the win-

dow illuminating the auditorium is a key eye-catcher. The

sight is guided along the curve of the corner. Below is an

empty space enclosed from the river side by stairs. On the

other side, the rotated square volume of stairs directs the

observer’s gaze to the ramp (Fig. 10)

Cf. photograph in [16].

ściany. Ciekawe efekty perspektywiczne są zasługą zde-

cydowanej zwartej kompozycji opartej na „liczbie ogra-

niczonej” [17] i wzajemnych relacjach strukturalnych po-

między ograniczoną liczbą elementów.

Bieg rampy jest zrównoważony pionem uniesionych

schodów. Tył budynku ma miękką formę dostosowaną do

wiejskiego pejzażu (pole kukurydzy). Punkt okna oświe-

tlającego audytorium jest kluczowym elementem przycią-

gającym wzrok. Wzrok jest prowadzony po krzywej naroż-

nika. Poniżej znajduje się pusta przestrzeń zamknięta od

strony rzeki schodami. Z drugiej strony obrócony kwadra-

towy wolumen schodów kieruje wzrok na rampę (il. 10)

Kaskadowewyobrażenieruchu

Ciąg komunikacyjny do i od budynku jest określony

przez uniesioną pionową płaszczyznę wspartą na linii te-

renu. Obramowanie ciągu pieszego wzmacnia efekt per-

spektywiczny. Po wejściu do budynku ruch ulega spo-

wolnieniu, w ograniczonej uniesionymi płaszczyznami

przestrzeni, co daje poczucie zamknięcia.

Powstaje interesująca geometria przekątnej prostokąta,

w której są przeciwstawione zamknięte i otwarte płasz-

czyzny. Ciąg wznosi się po relingowej rampie, przechodzi

w poziom i przylega do wycofanej zewnętrznej ściany bu-

dynku. Przechodzi przez poziomy do miejsc na dole i na

szczycie schodów, które kierują do sali konferencyjnej.

Na wysokości trzeciej kondygnacji schody docierają do

głównej przestrzeni obiektu. Wysunięta poziomo wysoka

ukierunkowana perforowana i prostopadła ściana w sto-

sunku do komunikacji stanowi wzrokowe zakończenie

ciągu pieszego.

Trasa ruchu jest ukształtowana kaskadowo wokół głów-

nego trzonu. Obniżająca się trasa wkracza na pierwotną

siatkę ortogonalną, po czym pod kątem prostym skręca

w kierunku węższego boku głównego trzonu. Ta zmiana

kierunku pod kątem prostym jest odwzorowana wyżej

przez szczytową płaszczyznę trzonu oraz ściankę, która

ogranicza najwyższy taras widokowy. Te ściany przyległe

do siebie pod kątem prostym są umieszczone na dwóch

odmiennie ukierunkowanych siatkach. Powiązanie kaska-

dowego ruchu i dwóch ortogonalnych siatek daje wraże-

nie momentu obrotowego. Ten fragment obiektu stanowi

najbardziej charakterystyczną trójwymiarową strukturę

budynku. Strefa wejściowa na poziomie terenu ukierunko-

wuje odwiedzającego w stronę pochylni. Następnie odwie-

dzający porusza się po jednej stronie trzonu usytuowanego

na podstawowej siatce ortogonalnej. Gdy widz znajdzie

się na początku rampy, jego wzrok skupia się na panelach

wykonanych z bloczków szklanych. Są one powtórzone po

przeciwnej stronie i kształtują prostokątne pole widzenia.

Po pokonaniu pierwszego spocznika widz oddala się od

głównego trzonu. W rezultacie otwiera się panorama z wi-

dokiem na miasto. Wreszcie po kolejnym zwrocie porusza

się wzdłuż nowej siatki i główny trzon stanowi zamknięcie

rampy

Por. fotograę w [16].

Fotograe odpowiadające opisowi w [18]–[20].

Il. 10. Pochylnia jako element ruchu i kontynuacja drogi

(oprac. Z. Szparkowski)

Fig. 10. Ramp as the motion element and continuation of the road

(elaborated by Z. Szparkowski)

80 Zygmunt Szparkowski

Podsumowanie

Przedstawiony przykład pokazuje, że udział elementów

ruchu jest istotny w kształtowaniu struktury architekto-

nicznej. W procesach tworzenia nowoczesnej architektury

różne elementy struktury obrazujące ruch mają doniosłe

znaczenie w sensie porządkującym i informacyjnym [21].

W architekturze Centrum nastąpiło wzmocnienie wcze-

śniej omówionych wybranych obrazów elementów ruchu

człowieka o kolejne odwzorowania dynamiczne na po-

trzeby jego struktury. Zostały one powiązane w logiczny

układ z uprzednio wybranymi elementami ruchu. Ta kwe-

stia zasługuje na podsumowanie.

Nałożenie i jednoczesne skręcenie dwóch siatek modu-

larnych sprawia wrażenie siły obrotowej (il. 7). Rotacja

nowego kwadratu powoduje powstanie nowych kierun-

ków widokowych. Dlatego w narożniku kwadratu zapro-

jektowano krytą galerię, kolejny obraz ruchu. Po przeciw-

nej stronie nałożonego na siatce kwadratu znajduje się

klatka schodowa. Ma ona własny „moment obrotowy”,

który w kaskadowy sposób sprowadza obserwatora na

spotkanie drogi wychodzącej z budynku (il. 8). Płaszczy-

zna podłogi holu wejściowego jest odrzutowana w pionie

i tworzy podłogę trójkątnej galerii – tarasu obserwacyj-

nego (kolejny element obrazu ruchu). Płaszczyzny ścian

stykają się w narożniku i kształtują ostrą pionową kra-

wędź podkreśloną przez wspomnianą i pozbawioną okien

płaszczyznę. Naroże budynku przypomina uniesiony dziób

okrętu, co odpowiada koncepcji okrętowej całości projek-

tu. Kolejna trójkątna płaszczyzna jako część dachu, który

znajduje się powyżej, stanowi taras obserwacyjny. W prze-

ciwieństwie do silnie kolidujących wzajemnie płaszczyzn,

ponad poziomem terenu wznosi się wygięta bryła. Jej fa-

lista powierzchnia nawiązuje do rzeki. Łagodnie wygięty

masyw bryły kontrastuje z dynamicznym szeregiem są-

siednich płaszczyzn (il. 9).

Droga od budynku na poziomie galerii jest kontynu-

owana przez pochylnie. Relingi okrętowe podkreślają li-

nearność drogi. Rampa dochodzi do prostopadłej płasz-

czyzny, tym samym odpowiada temu samemu kątowi, co

wspomniany uprzednio kąt płaszczyzny. Prostopadła ram-

pa sprawia wrażenie pchania ściany płaszczyzny i stąd jej

ukryta energia. Pełne dynamiki schody stanowią obramo-

wanie dla relingowej pochylni. Są one również miejscem

obserwacyjnym skierowanym w stronę miasta i drogi do

niego prowadzącej. Dynamicznie skręcone schody akcen-

tują obramowanie drogi. Rampa ma podobną dynamikę,

nawiązującą w jakiś sposób do formy strzały, skierowanej

do celu, jakim jest prostopadła płaszczyzna perforowanej

ściany (il. 10).

Obramowanie ciągu pieszego wzmacnia efekt perspek-

tywiczny. Po wejściu do budynku ruch ulega spowolnieniu,

w ograniczonej uniesionymi płaszczyznami przestrzeni,

co daje poczucie zamknięcia. Trasa ruchu jest ukształto-

wana kaskadowo wokół głównego trzonu. Obniżająca się

trasa wkracza na pierwotną siatkę ortogonalną, po czym

pod kątem prostym skręca w kierunku węższego boku

głównego trzonu. Ta zmiana kierunku pod kątem pro-

stym jest odwzorowana wyżej przez szczytową płaszczy-

znę trzonu oraz ściankę, która ogranicza najwyższy taras

Cascading motion image

The trac route to and from the building is determined

by the raised vertical plane supported on the terrain line. The

border of a pedestrian route enhances the perspective eect.

When entering the building, trac slows down, in the con-

ned raised planes of space, which gives a sense of closure.

An interesting geometry of the diagonal rectangle is

created, in which closed and open planes are contrasted.

The route rises on the rail ramp, moves to the level and

adheres to the withdrawn exterior wall of the building. It

passes through the levels to the places at the bottom and

at the top of the stairs, which point to conference hall. At

the height of the third oor, the stairs reach the main space

of the building. The horizontally high-oriented perforated

and perpendicular wall relative to communication is the

visual end of the pedestrian walk.

The route of movement is cascaded around the main

shaft. The lowering route enters the original orthogonal

grid, then at right angles turns towards the narrower side

of the main shaft. This right-angled direction change is

mapped higher by the top plane of the shaft and the wall

that limits the highest observation deck. These walls ad-

jacent to each other at right angles are placed on two dif-

ferently oriented grids. Pairing cascading motion and two

orthogonal grids gives the impression of torque. This part

of the object is the most characteristic three-dimension-

al structure of the building. The ground-level entrance

zone directs the visitor towards the ramp. The visitor then

moves on one side of the shaft located on the basic or-

thogonal grid. When the viewer nds himself at the begin-

ning of the ramp, his gaze focuses on panels made of glass

blocks. They are repeated on the opposite side and shape

the rectangular eld of view.

After reaching the rst landing, the viewer moves away

from the main shaft. As a result, a panorama opens with

a view of the city. Finally, after another turn, he moves

along the new grid and the main shaft is the closure of

the ramp

Summary

The example presented shows that the participation of

elements of motion is important in shaping the architec-

tural structure. In the processes of creating modern archi-

tecture, the various elements of the structure illustrating

movement are of signicant importance in an ordering and

informative sense [21]. In the architecture of the Center,

the previously discussed selected images of human mo-

tion elements were strengthened with successive dynamic

representations for its structure. They have been linked in

a logical layout to previously selected motion elements.

This issue deserves a summary.

The application and simultaneous twisting of two mod-

ular grids gives the impression of rotational force (Fig. 7).

Rotating a new square creates new viewing directions.

Therefore, in the corner of the square, an indoor gallery

Photographs corresponding to the description [18]–[20].

 Kształtowaniestrukturyarchitektonicznejelementamiruchu / Shapingthearchitecturalstructureofelementsofmotion 81

widokowy. Te ściany przyległe do siebie pod kątem pro-

stym są umieszczone na dwóch odmiennie ukierunkowa-

nych siatkach. Powiązanie kaskadowego ruchu i dwóch

ortogonalnych siatek daje wrażenie momentu obrotowego

(il. 10).

Wybrane elementy jako obrazy ruchu zawierają ważne

skojarzenia do skali człowieka, jego sposobów poruszania

się, ukierunkowania na percepcję określonych obiektów

oraz przestrzeni architektonicznej itd. Odgrywają waż-

ną rolę w humanizacji architektury. Jerzy Hryniewiecki,

opisując m.in. obraz schodów, stwierdził: Historiascho-

dówwarchitekturzetohistoriaarchitektury,gdyżwciągu

wiekówschodybyływszystkim,zarównopodstawąbudyn-

ku,jaki zwieńczeniem (Asyria), dekoracją,konstrukcją,

ornamentem, połączeniem z terenem, wnętrzem, dobu-

dówką.Możewłaśniedziękischodomarchitekturaprzez

wiekiniezeszłanamanowce,niepogubiłasięwskalach.

Wyskokizeskalispotykamynajczęściejtam,gdzieschody

zostałyukryte [22, s. 59]. To ostatnie zdanie należałoby

odnieść do większości obrazów elementów ruchu.

was designed, another motion image. On the opposite

side of the square placed on the grid, there is a staircase.

It has its own “torque”, which cascades the observer to

meet the road leaving the building (Fig. 8). The plane of

the oor of the entrance hall is projected vertically and

forms the oor of a triangular gallery – an observation

deck (another element of the motion image). Wall planes

come into contact at a corner and shape a sharp vertical

edge accentuated by the aforementioned and windowless

plane. The corners of the building resemble the lifted bow

of the ship, which corresponds to the ship-like concept of

the whole project. Another triangular plane as part of the

roof, which is located above, is an observation deck. In

contrast to the heavily conicting planes, a curved body

rises above ground level. Its wavy surface refers to the

river. The gently bent massif of the solid contrasts with the

dynamic series of adjacent planes (Fig. 9).

The road from the building at the gallery level is contin-

ued by ramps. Ship rails emphasize the linearity of the road.

The ramp reaches a perpendicular plane, thus corresponds

to the same angle as the aforementioned plane angle. The

perpendicular ramp gives the impression of pushing the

wall of the plane and hence its hidden energy. The full-rise

staircase is the border for the railing ramp. The stairs are

also an observation area facing the city and the road lead-

ing to it. Dynamically twisted stairs accentuate the road

border. The ramp has similar dynamics, referring in some

way to the form of an arrow, directed to the target, which

is the perpendicular plane of the perforated wall (Fig. 10).

The border of a pedestrian route enhances the perspec-

tive eect. When entering the building, trac slows down,

in the conned raised planes of space, which gives a sense

of closure. The route of motion is cascaded around the main

shaft. The lowering route enters the original orthogonal grid,

then at right angles turns towards the narrower side of the

main shaft. This right-angled direction change is mapped

higher by the top plane of the shaft and the wall that limits

the highest observation deck. These walls adjacent to each

other at right angles are placed on two dierently oriented

grids. The binding of cascading motion and two orthogonal

grids gives the impression of torque (Fig. 10).

Selected elements as motion images contain important

references to a human scale, the way humans move, they

focus on the perception of specic objects and architec-

tural space, and so on. They play an important role in the

humanization of architecture. Jerzy Hryniewiecki, while

describing the image of stairs, wrote: Thehistoryofstairs

inarchitectureisthehistoryofarchitecture,becauseover

thecenturiesthestairswereeverything,boththebasisof

the building and the culmination (Assyria), decoration,

construction,ornament,connectionwiththearea,interi-

or,extension.Perhapsitwasthankstothestairsthatar-

chitecturehasnotgoneastrayforcenturies,ithasnotgot

lostinscales.Escapesfromthescalearemostoftenfound

where the stairshave beenhidden[22, p. 59]. This last

sentence ought to be applied to most images of elements

of motion.

Translatedby

Zygmunt Szparkowski

82 Zygmunt Szparkowski

Streszczenie

Tematem artykułu jest kształtowanie struktury architektonicznej przez elementy ruchu, które wchodzą w jej skład. Celem jest opisanie ważne-

go aspektu kształtowania architektury, który w wielu rozwiązaniach projektowych odgrywa zasadniczą rolę. Ruch bowiem obrazuje poruszanie

się i miejsce człowieka w przestrzeni architektonicznej. Uwidacznia związki poszczególnych przestrzeni funkcjonalnych, niejednokrotnie odlegle

usytuowanych. Bez uwzględnienia tych związków architektura stałaby się zbiorem przypadkowych elementów, chaotyczna i pozbawiona sensu.

Zwykle projektowanie architektoniczne zaczyna się od sporządzania diagramów ruchu czy tabel wzajemnych przybliżeń. Artykuł ma zatem na celu

kreowanie pewnej wyobraźni przestrzennej, która w połączeniu ze wstępnymi szkicami powiązań i przybliżeń funkcjonalnych pozwala na tworzenie

własnej koncepcji przestrzeni. W pierwszej części artykułu posłużono się metodą konstrukcyjną, dokonując przeglądu oraz analiz wybranych ele-

mentów ruchu. Przedstawiono je w formie zrozumiałych diagramów gracznych, z krótkim uzasadnieniem tekstowym. W części drugiej posłużono

się metodą porównawczą. Dokonano porównania elementów ruchu z części pierwszej opracowania i ich odniesienie do realizacji New Harmony

Richarda Meiera. Obiekt ten został wybrany ze względu na jej autora – znanego projektanta i teoretyka architektury. Co więcej, jak to podkreślono

w opracowaniu, wymienione elementy stanowią podstawową kanwę kształtowania przykładowej struktury architektonicznej. Elementy obrazujące

ruch przyjmują zwykle określone formy, które w procesie kształtowania struktury architektonicznej zachowują swoją konkretną funkcję i tożsamość.

Informacja w nich zawarta, ich forma geometryczna i ergonomiczna powinna odpowiadać człowiekowi. Kształt jest zwykle logiczny i wynika

z podstawowych elementów geometrii. Należy zaznaczyć, że omówione w artykule zasady nie są powszechnie stosowane zarówno w nauczaniu

architektury, jak i w realiach architektonicznych.

Słowa kluczowe: obraz ruchu, architektura, elementy ruchu, struktura, proces kształtowania

Abstract

The theme of the article is the shaping of the architectural structure by the elements of motion that form part of it. The aim is to describe an important

aspect of architecture shaping, which plays an essential role in many design solutions. Motion depicts the way man moves and exists in the architec-

tural space. It reveals the links of individual functional spaces, often remotely located. Without taking these links into account, architecture would

become a collection of random elements, it would be chaotic and meaningless. Typically, architectural design begins with drawing up motion dia-

grams or tables of mutual approximation. The article is therefore intended to create a certain spatial imagination, which, in combination with prelimi-

nary sketches of functional links and approximations, allows you to create your own concept of space. The rst part of the article used the construc-

tion method to review and analyze the selected motion elements. They are presented in the form of comprehensible graphic diagrams, with a brief

textual justication. In part two, a comparative method is used. The elements of motion from part one of the study were compared and referenced to

Richard Meier’s New Harmony. This architectural object was chosen because of the well-known designer and theorist of architecture. Moreover, as

highlighted in the study, these elements are the basis for shaping the exemplary architectural structure. Elements depicting motion usually take cer-

tain forms, which in the process of shaping the architectural structure retain their specic functions and identity. The information contained thereof,

their geometric and ergonomic form should correspond to man. The shape is usually logical and is based on the fundamental elements of geometry.

It should be noted that the principles discussed in the article are not widely used in the teaching of architecture and in architectural reality either.

Key words: motion image, architecture, elements of motion, structure, shaping process

Bibliografia /References

[1] Słownikwyrazówobcych.Wydanienowe, PWN, Warszawa 1996.

[2] Scruton R., The Aesthetics of Architecture, Princeton University

Press, Princeton, NJ, 1979.

[3] Dynamic Architecture, 2007, Architectural Design, https://www.

busyboo.com/2007/12/11/dynamic-architecture-design/ [accessed:

15.01.2020].

[4] Kwasiborska W., Dynamiczne fasady. Elewacja poruszana przez

wiatr. Jakto działa?, Archirama.pl 2012, https://archirama.mura-

torplus.pl/architektura/dynamiczne-fasady-elewacja-poruszana

-przez-wiatr-jak-to-dziala,67_2133.html [accessed: 10.01.2020].

[5] Szparkowski Z., Struktura powierzchni: inspiracje nowoczesnej

architektury, Ocyna Wydawnicza Wyższej Szkoły Ekologii i Za-

rządzania, Warszawa 2013.

[6] Ching F.D.K., Architecture: Form, Space, Order, Van Nostrand

Company [b.m.w.] 1979.

[7] Szparkowski Z., Systemekologicznyarchitekturyzakładuprzemy-

słowego, Wydawnictwa PW, Warszawa 1978.

[8] Barrat K., Logicanddesigninart,scienceandmathematics, Georg

Godwin, [b.m.r.w.].

[9] Baker G.H., DesignStrategiesinArchitecture–AnApproachtothe

analysisofform, Van Nostrand Reinhold (International), London

1989.

[10] Zevi B., Architectureasspace:howtolookatarchitecture, Hori-

zon Press, New York 1957.

[11] Meiss P. von, Elements of Architecture, E&FN SPON, London

1992.

[12] Szmidt B., Ładprzestrzeni, PWN, Warszawa 1981.

[13] Szparkowski Z., Podstawyinspiracjiarchitektury–ruchomypunkt,

linia, spirala, Ocyna Wydawnicza Wyższej Szkoły Ekologii i Za-

rządzania w Warszawie, Warszawa 2012.

[14] IndianaArchitectureasphotographedbynicholasiyadurai/nichi-

tecture, https://www.ickr.com/photos/nichitecture/5748559547/

[accessed: 10.01.2020].

[15] NewHarmonybyRichardMeierArchitecture, http://architectuul.

com/architecture/the-atheneum [accessed: 10.01.2020].

[16] NewHarmonybyRichardMeierArchitectureDaily, https://www.

archdaily.com/106367/ad-classics-the-atheneum-richard-meier

-partners-architects/5037fc2a28ba0d599b0007a6-ad-classics-the-

-atheneum-richard-meier-partners-architects-image [accessed:

10.01.2020].

[17] Żórawski J., Obudowieformyarchitektonicznej, Arkady, Warsza-

wa 1978.

[18] Richard Meier and Partners Architects, Atheneum, New Harmony,

Indiana, 1975–1979, Ezra Stoller/ESTO, http://www.richardmeier.

com/?projects=the-atheneum-2 [accessed: 10.01.2020].

[19] Indianaasphotographedbynicholasiyadurai/nichitecture, https://

www.flickr.com/photos/nichitecture/5748560901 [accessed:

10.01.2020].

[20] IndianaArchitectureasphotographedbynicholasiyadurai/nichi-

tecture, https://www.ickr.com/photos/nichitecture/5748560119

[accessed: 10.01.2020].

[21] Szparkowski Z., Chaosiporządeknowoczesnejarchitektury, „Ma-

zowsze Studia Regionalne” 2016, nr 19, 71–96.

[22] Hryniewiecki J., Schody, „Arkady” 1937, nr 2.